ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ପୁଣିଥରେ ସେହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲେ, ତେଁମାନେ ଭୟ ଓ ଆତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭୂଖ ଓ ତିଆରେ ପୀଡିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଧ, ଯାହା କଥା ଓ ମନରେ କରାଯାଇଥିଲା, ତାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ସେମାନେ ଦୁଇ ଜନ୍ମ ପାଇଲେ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମିଶିଗଲେ। ଏହି ପାପର ଫଳରେ ରାଜା ଓ ସେହି ଦୁଇଟି ସହର ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ଏହିଠାରୁ ସିଖିବାକୁ ମିଳେ ଯେ, ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ କଦାପି ସମ୍ପୃକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁମାନେ ପାପକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କଥା କିମ୍ବା ମନରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ସେ ଅସୁସ୍ଥ, ମୂଢ, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ଧ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ଯଦି ସେମାନେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ଏବଂ କଥା ଓ ମନରେ ହେଉଥିବା ପାପ, ପରସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିର ଫଳ ଏବଂ ତାହାର ଦୁର୍ଗତି ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି, ହେ ଶିବି। ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ନାରୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯାଇନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରକାରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି—ସେମାନେ ଶରୀରରୁ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପଡିଲାବେଳେ ସହରର ନାରୀମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ; କଥା ଓ ମନରେ ପରସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ମାଂସଭୋଜୀ ଦେହରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ପରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ଦେବୀ ସ୍ୱରୂପ ହେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହିପରି ମହାପୁରାଣ ପଦ୍ମର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର କାଳିନ୍ଦୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଏହି ଦ୍ୱାରକା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ନାରଦ କହିଲେ: ସେମାନେ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଣିଲେ; ପୁଣି, ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଆଶା କରି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କଲେ; ଏବେ, ରାଜା, ଆକାଶରେ ମେଘର ଦ୍ୱନି ପରି ଗଭୀର ଏକ ଶବ୍ଦ ହେଲା। ସେଇ ଆକାଶବାଣୀ କହିଲା: ଶୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ; ଏହି ତୀର୍ଥର କୃପାରେ ତୁମେମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାର ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ମୋହକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ। ନାରଦ କହିଲେ: ସେଇ ନିର୍ଦ୍ଦେହ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକାପରକୁ କହିଲେ, "ଏହା ହରିଙ୍କ କୃପା।" ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିରେ ସ୍ନାନ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେଇ ସମୟରେ ଏକାପରକୁ କହିଲେ। ସେଇ ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଯେପରି ଆମର ଏହି ମିଳନ ରାସ୍ତାରେ ହଟାତ୍ ହେଲା, ସେପରି ପୃଥିବୀରେ ଘର, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅସ୍ଥାୟୀ; ଏବେ ଆମ ପଥିକ ଭଳି ବିଚ୍ଛେଦ ନିଶ୍ଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସମୟର ଖେଳକୁ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହି ଦୁନିଆରେ ସେଇ ପୁରୁଷ ଧନ୍ୟ, ଯିଏ ଏହି ମିଳନର ଅସ୍ଥାୟୀତ୍ୱକୁ ବୁଝି, ସଦା ଭଗବାନଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ପୂଜା କରେ। ନାରଦ କହିଲେ: "ମୁଁ ମନେ ରଖିବି—ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ତୁମ ଚରଣରେ ଶରଣାଗତ।" "ମୋତେ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବା ଦରକାର," ବୋଲି ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ; ରାଜା, ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ବିମଳାଙ୍କ ସଖୀ ସହ କଣ ଘଟିଲା। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାବେଳେ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ହେଲା; ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଜଳହୀନ ଏକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ପାପରେ ପୀଡିତ ଓ ଭୂଖ ତିଆରେ ଅତି ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦୂରରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜଳପାତ୍ର ଦେଖି, ସେମାନେ ଆପସରେ କହିଲେ: "ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଆସୁଛି, ହାତରେ ଜଳପାତ୍ର ନେଇ।" "ଶାୟଦ ଆମର ଭୂଖ ଓ ତିଆ କିଛି ଶାନ୍ତି ମିଳିବ; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ଷିବା ଓ ତାଙ୍କ ହାତର ଜଳ ପିଇବା।" "ଆମେ ଏହି ଶତବର୍ଷ ଧରି ତିଆ ଓ ଭୂଖରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଅଛୁ; ଏହି ପାତ୍ର, ଜଳ ଓ ଆମର ତିଆ…" ନାରଦ କହିଲେ: "ଆମେ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ଦେହର ତାତି ମାଂସ ଖାଉ," "ପରେ ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇ ଆମେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇବୁ।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ: "ଏହି ହାତୀମୁଖୀର ଦେହ କେତେ ଆଛି?" "ମୋ ମାନେ ବାଘମୁଖୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନାହିଁ।" ରଥଚକ୍ର ନାମକ ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ: "ମୋ କଥା ଶୁଣ।" "ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଣ୍ଡଲି ଓ କମରବନ୍ଧ ବନାଏବି।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ: "ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଜୁଆ ଖେଳିବା ଲାଗି ଗୁଟି ବନାଏବି।" "ସେ ଛଅଦଶ ଗୁଟିର ଖେଳରେ ଦକ୍ଷ।" ଏପରି ଆପସରେ କହି ସମସ୍ତେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲି, ଜିଭ ବାହାର କରି, ବଡ଼ ମସ୍ତ ହାତ ଚମକାଉଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେମାନେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଭୟଭିତ ହେଲେ। ହେ ରାଜା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପକ୍ଷରୁ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ; ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ନିକଟକୁ ଆସି, କିନ୍ତୁ ଦୂରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭା ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ; ସେମାନେ କହିଲେ: "ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କହ।" "ତୁମକୁ ଦେଖି ଆମ ମନ ଶାନ୍ତି ପାଉଛି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ କ'ଣ ଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ? ତେଣୁ, ତୁମ ଅମ୍ବୁଜ ଚରଣ ଆମ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖ।" ନାରଦ କହିଲେ: ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରିଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ମୁଁ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଏବେ ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛି। କ'ଣ ଚାହୁଁଛ? ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ ଦେବି।" ରାକ୍ଷସୀମାନେ କହିଲେ: "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ'ଣ କ'ଣ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଛ? ସେସବୁ ତୀର୍ଥ ଦୁଷ୍ଟ ଜନ୍ମକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରେ। ଆମର ତିଆ ଓ ଭୂଖ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ଅବନ୍ତିର ଆଶ୍ରମରୁ ହରିଙ୍କ ସହରକୁ ଗଲି; ସେଠାରୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ, ସେଠାରେ ସୋମଜନିତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲି। ତାପରେ ସମୁଦ୍ରତଟର ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲି; ସେଠାରୁ ସେତୁ, ସର୍ବପବିତ୍ର ପଥରେ ସ୍ନାନ କଲି।" "ଏଠାରୁ ମହାପୁଣ୍ୟ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ବାନରରାଜ ବାଲିଙ୍କୁ ରାମ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ନର୍ମଦା ତଟର ମଠକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ଭାରତୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ପୂଜନ୍ତି।" "ତାପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳର ବେଣୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଶିବ କାଞ୍ଚୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁ କାଞ୍ଚୀ ନଗର ଦେଖିଲି।