ଏକ ମହାତ୍ମା ପୁରୁଷ ଯେତେବେଳେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସୂନ୍ଦର ମୟୂର ଓ ହଂସ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେ ଯେତେବେଳେ ନିତ୍ୟ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବନ କରୁଥିବା ପବିତ୍ର ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଓ ସେ ବାୟୁଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ବେଣା ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଭାରଦା ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଖମ୍ଭକୁ ପହଞ୍ଚି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ସେ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। କୁବ୍ଜବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବେ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ ଓ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ମିଳେ। ପରେ, କୃଷ୍ଣା-ବେଣା ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏହି ପୋଖରୀ ଜ୍ୟୋତିର ହ୍ରଦ ଓ କୁମାରୀ ଆଶ୍ରମରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶତ ଯଜ୍ଞ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ଯିବା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶତ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଜନ୍ମହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଶରଭଙ୍ଗ ଓ ମହାତ୍ମା ଶୁକ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ମିଳେ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଶରଭଙ୍ଗ ଓ ଶୁକଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ ଓ ନିଜ ବଂଶକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରକକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହାକୁ ଜମଦଗ୍ନି ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବହୁ ସୁନା ଲାଭ କରନ୍ତି। ସପ୍ତ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ, ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ରଖିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରି ଦେବଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଦେବମାର୍ଗରେ ଯାଇ, ଏହି ନିୟମ ରଖିଲେ, ଦିବ୍ୟ ସତ୍ରଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ତୁଙ୍ଗକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏଠାରେ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଆପଣି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ରଖି ସରସ୍ବତ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ବେଦ ପାଠ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ହରାଇଯାଇଥିବା ବେଦକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ "ଓଁ" ଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିବା ସବୁ ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଗଲା। ଏଠାରେ ଋଷି, ଦେବତା, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଜାପତି, ହରି, ନାରାୟଣ ଓ ମହାଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ ନିୟୋଗ କରିଥିଲେ। ତା'ପରେ ଭୃଗୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବିଧିରେ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ତ୍ରିଭାଗ ଘୃତ ହୋମ କରି, ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ତିନି ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ, ଋଷିମାନେ ମନଃପ୍ରସାଦରେ ବିଦାୟ ହେଲେ। ଏହି ତୁଙ୍ଗକ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଓ ରାଜା, ପୁରୁଷ ବା ନାରୀ ଯେହେଉଁଠି ସିନ୍ଧୁ ତା'ର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ରହି, ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଓ ବଂଶକୁ ପୁନି ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ମେଧବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଓ ସ୍ମୃତି-ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। କଳଞ୍ଜରକୁ ଯାଇ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ମିଳେ; ଏଠାରେ ଆତ୍ମସାଧନା କଲେ, ରାଜା, କଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହା ପରେ, ଚିତ୍ରକୂଟ ପାହାଡ଼କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀରେ, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ, ଏଠାରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଓ ପରମ ପଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଗୁହଙ୍କ ଉତ୍ତମ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ମହାଦେବ ମହାସେନ ସଦା ବିରାଜିତ। ଏଠାରେ କେବଳ ଯିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି। କୋଟିତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପରିକ୍ରମା କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ମହାଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଆଁ ଅଛି, ଯାହା ଭାରତବଂଶୀମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଚାରି ମହାସାଗର ବିରାଜିତ, ଏଠାରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଓ ପରିକ୍ରମା କରିଲେ, ଆତ୍ମନିଗ୍ରହୀ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀଙ୍ଗବେରପୁରୀକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀରାମ ଗଙ୍ଗା ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହୀ ହେଲେ, ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ବଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ମୁଞ୍ଜବଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା ବିରାଜିତ। ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ପୂଜା କଲେ ଓ ପରିକ୍ରମା କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରନ୍ତି। ତା'ପରେ ପ୍ରୟାଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହାକୁ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଦିଗ୍ପାଳ, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ସନତ୍କୁମାର ଓ ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ବିରାଜିତ, ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଶୁକ୍ରଧାରୀ ସିଦ୍ଧ, ନଦୀ, ସାଗର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହରି ବିରାଜିତ, ତିନିଟି ପୋଖରୀ ଥିବାଠାରେ ମଧ୍ୟରୁ ଜାହ୍ନବୀ ବହିଯାଉଛି। ପ୍ରୟାଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଉପରେ ସମ୍ମାନିତ ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକନ୍ୟା ବିରାଜିତ, ଯିଏ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।