ହେ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ନନ୍ଦିନୀ କୂଆଁକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ମାନବ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। କାଳିକା, କୌଶିକୀ ଏବଂ ଅରୁଣା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି। ଉର୍ବଶୀ ତୀର୍ଥ ଓ ସୋମର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏହି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆଯାଏ। କୋକାମୁଖରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲଭନ୍ତି—ଏହା ପୂର୍ବଜମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀକୁ କେବଳ ଏକଥର ଯାଇଲେ, ଦ୍ୱିଜାତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଋଷଭଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚି, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଘାତକଙ୍କୁ ସେବା କଲେ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଦେବଯାନ ରଥରେ ବସି ଅଲୋକିକ ଚମକ ଲଭନ୍ତି। ମହାରାଜ, ଅଉଦ୍ୟାନକ ତୀର୍ଥରେ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ରହିଛି, ଏଠାରେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ—ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ ଚମ୍ପାକୁ ଯାଇ, ଭାଗୀରଥୀରେ ଜଳତର୍ପଣ କଲେ, ଏବଂ ଦଣ୍ଡାର୍ପଣକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ହଜାର ଗାଁଠିର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ ଲାବିଢିକାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ରହିଛି, ଏଠି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳି ଦେବଯାନ ରଥରେ ବସି ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ଏହିପରେ, ନାରଦ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ—ସଂଧ୍ୟା ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏହି ପରମ ଜ୍ଞାନ ତୀର୍ଥର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ। ପୂର୍ବକାଳରେ ରାମଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସଂସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ର ଲୌହିତ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ସୁନା ମିଳେ। କରତୋୟା ନଦୀକୁ ଯାଇ, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳି ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ। ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧର ଦଶଗୁଣ ଫଳ ଥିବାକୁ କହନ୍ତି। ଗଙ୍ଗାର ପରମ ଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହିପରେ, ପାପ ମୁଚାଇଦେଇଥିବା ବୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ପବିତ୍ର ବୀରଜା ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକ ଆସେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ବଂଶକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରି, ହଜାର ଗାଁଠିର ଫଳ ଲଭି ନିଜ ପରିବାରକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଶୋଣ ଓ ଜ୍ୟୋତିରଥ୍ୟା ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବାସ କରି, ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଶୋଣ ଓ ନର୍ମଦା ଉଦ୍ଗମରେ, ବାଁଶ ଝାଡ଼ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବଜିମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଲଭନ୍ତି। କୋଶଳର ଋଷଭ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ବଜିମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ମିଳେ। କୋଶଳକୁ ପହଞ୍ଚି, କଳ ତୀର୍ଥ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଏଠାରେ ଋଷଭ ତୀର୍ଥଠାରୁ ଏଗାର ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। ପୁଷ୍ପବତୀ ନଦୀ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ହଜାର ଗାଁଠିର ଫଳ ଏବଂ ବଂଶୋଦ୍ଧାର ଲଭନ୍ତି। ତାପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ବଦରିକା ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଗଲାଭ ହୁଏ। ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ରାମ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବଜିମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ମିଳେ। ମତଙ୍ଗଙ୍କ କେଦାରରେ, ସ୍ନାନ କଲେ, ହଜାର ଗାଁଠିର ଫଳ ମିଳେ। ଶ୍ରୀପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ନଦୀତୀର ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ଲଭନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀପର୍ବତରେ, ଦେବତା ଶିବ ଓ ଦେବୀ ସହ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏଠି ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ରଖି ସ୍ନାନ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ଭଣ୍ଡରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଋଷଭ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ବ୍ୟକ୍ତି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଏବଂ ପରମ ସ୍ଵର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଲଭନ୍ତି। ତାପରେ କାବେରୀ ନଦୀକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ କନ୍ୟାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି; ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ହଜାର ଗାଁଠିର ଫଳ ମିଳେ। ସମୁଦ୍ର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର କନ୍ୟାତୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ତାପରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋକର୍ଣ୍ଣକୁ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠି ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ତପସ୍ବୀ, ଭୂତ, ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମାନବ, ନାଗ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପର୍ବତମାନେ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଥାନ୍ତି। ଏଠି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ମିଳେ। ଦ୍ୱାଦଶ ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ନିଜ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ଏଠି ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ଆସନ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତିନି ରାତି ରହିଲେ, ହଜାର ଗାଁଠିର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ମିଶ୍ର ଜାତିର ବ୍ୟକ୍ତି ଗାୟତ୍ରୀ ଚଣ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କଥା ସଙ୍ଗୀତ କିମ୍ବା କବିତା ହୁଏ। ଯଦି ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ସାବିତ୍ରୀ ଚଣ୍ଟ କରନ୍ତି, ତାହା ଫଳ ଦିଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସମ୍ବର୍ତ୍ତ ମୁନିଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ପୋଖରୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେମାନେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଲଭି ଶୁଭ ଜନ୍ମ ପାଆନ୍ତି। ଏପରେ ବେଣା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।