ହେ ରାଜା, ଏକ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଏ, ସେଠାରୁ ମହେଶ୍ୱରୀ ନଦୀ ପାର୍ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ସରୋବର ପହଞ୍ଚି ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଅପମାନରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ ଏବଂ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହା ପରେ, ଏକ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ମହେଶଙ୍କର ଆସନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆସନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସେଠାରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବହୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି। ପୂର୍ବେ ଏଠାରେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଦଳନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ କୂର୍ମ ରୂପେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ସେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ହରି ସଦା ନିକଟରେ ବସନ୍ତି। ସେଠି ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ ଘଟିଥିଲା। ଏଠାରେ ତିନି ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଅଚ୍ୟୁତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯିବା ସୁଯୋଗ ମିଳେ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏଠାରେ ଚାରି ମହାସାଗର ଏକ କୂଆଁରେ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଦୁର୍ଗତି ନାହିଁ। ମହାଦେବ ଓ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ମଣିଷୀ ସୋମାନ୍ତି ସ୍ୱରୂପରେ ଦେବଲୋକରେ ଅପରାଧ ରହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଜାତିସ୍ମର ସ୍ନାନ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଭଟେଶ୍ୱରପୁରକୁ ଯାଇ କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଉପବାସ କରି ଇଚ୍ଛିତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ବାମନକୁ ଦର୍ଶନ କରି ହରିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, କେହି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପାଉ ନାହାନ୍ତି। ଭାରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, କୌଶିକୀ ନଦୀକୁ ସେବନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏଠାରେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ପରେ ଚମ୍ପକ ବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଏକ ରାତି ରୁହିଲେ, ହଜାର ଗାଈ ଦାନ ଦେବାର ଫଳ ମିଳେ। ଗୋବିନ୍ଦ ପବିତ୍ରତମ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ଏକ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। କନ୍ୟାବାସରେ ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ଶିଳାନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ମନୁଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। କନ୍ୟା ତୀର୍ଥରେ ଅଳ୍ପ ଦାନ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅବିନାଶୀ ମାନାଯାଏ। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନିଷ୍ଠାକୁ ଯାଇଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ମିଳେ। ଏଠି ଏକତାରା ନିଷ୍ଠା ସଙ୍ଗମରେ ଦାନ କଲେ, ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବସିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଅଛି; ଏଠି ଅଭିଷେକ କଲେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଦେବକୂଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେବତା ଋଷିମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ବଂଶଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ଏହା ପରେ କୌଶିକ ଋଷିଙ୍କ ଝିଲିକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ମାସ ରହିଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହି ମହାସରୋବରେ ରହିଲେ କେବେ ଦୁର୍ଗତି ନାହିଁ ଏବଂ ବହୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ହୁଏ। ପ୍ରଖ୍ୟାତ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ନନ୍ଦିନୀ କୂଆଁକୁ ଯାଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମାନବ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। କାଳିକା, କୌଶିକୀ ଓ ଅରୁଣା ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ ଏବଂ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଉର୍ବଶୀ ତୀର୍ଥ, ସୋମ ଆଶ୍ରମ ଓ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ଭୂମିରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। କୋକାମୁଖରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏହି କଥା ପୁରାତନମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଏହି ନଦୀକୁ ମାତ୍ର ଏକଥର ଦର୍ଶନ କଲେ ଦ୍ୱିଜାତି ପବିତ୍ର ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଋଷଭଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଇ କ୍ରଉଞ୍ଚବଧକୁ ସେବନ କଲେ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଜଳ ଛୁଇଁଲେ, ଦେବଯାନରେ ବସି ଅପୂର୍ବ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ। ଔଦ୍ୟାନକ ତୀର୍ଥରେ ଦେବତା ଋଷିମାନେ ବିରାଜିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରେ ଚମ୍ପାକୁ ଯାଇ ଭାଗୀରଥୀରେ ଜଳ ଦେଇ, ଦଣ୍ଡାର୍ପଣକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ ଲାବିଢିକାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ଦେବଯାନରେ ବସି ସମ୍ମାନ ଲାଭ ହୁଏ। ଏଭଳି, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରି ଏବଂ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କଲେ, ମଣିଷ ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ, ଦେବଲୋକ ଓ ସଦ୍ଗତି ଲାଭ କରନ୍ତି।