ବାରାଣସୀ ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ। ଭବଙ୍କୁ, ଯୋଗର ଶୁଦ୍ଧ ଆଶ୍ରୟକୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି; ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ ପାର୍ବତ୍ୟ ଲୋକ, ସ୍ଥାନୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି। ମୁଁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜାଣେ, ଯିଏ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଯାହା କପର୍ଦିଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ। ନିୟମିତ ବାତ୍ୟାନୁସାରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୋଗ ଦୁଇଟି ପାଇଥାଏ। ଏଠି ଆଉ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ପିଶାଚମୋଚନ ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏଠିରେ ଚମତ୍କାରି ଭଗବାନ, ମୋକ୍ଷ ଦାତା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟିର ନାଶକ, ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏକ ସମୟରେ ଏଠିକୁ ଏକ ଦେମନ୍, ଭୟଙ୍କର ବାଘ ରୂପେ ଆସିଥିଲା। ସେ ଏକ ହରିଣୀକୁ ଭକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲା; ହରିଣୀ ଭୟରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ଭୟରେ ହରିଣୀ ବାଘର ଶକ୍ତିରେ ପଡିଗଲା ଏବଂ ବାଘ ତାହାକୁ ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖରେ ଚିରିଦେଲା। ଏହା ପରେ, ବାଘ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଦେଖି, ଏକ ଜନଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଗଲା। ହରିଣୀ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଥିଲା ଏବଂ କପର୍ଦିଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ପାଖରେ ପଡିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳା ଦେଖାଦେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଜଟାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ। ବୃଷଭରେ ଅସୀନ ଏବଂ ଏକାକାର ଲୋକମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଥିଲେ, ଆକାଶୀୟ ଜନମାନେ ଫୁଲ ଝଡ଼ାଇଥିଲେ। ହରିଣୀ ନିଜେ ଦେବମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ମହେଶ୍ବରଙ୍କର ଏହି କପର୍ଦିଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ବାରାଣସୀରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଦୁଷ୍ଟି ଓ କ୍ରୋଧ ଭଳି ଦୋଷଗୁଡିକୁ କପର୍ଦିଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜାରେ ନାଶ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି କପର୍ଦିଶ୍ୱରକୁ ସଦା ଦର୍ଶନ, ପୂଜା ଏବଂ ବେଦମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ। ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଯୋଗୀମାନେ ଏଠି ନିୟମିତ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ଛଅ ମାସରେ ଯୋଗ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ଏଠି ପୂଜା କରିଲେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ପିଶାଚମୋଚନ ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଶାନ୍ତି ଲଭିଥାଏ। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଶିଳ୍ପୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ବୀ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ସେ ସଦା ରୁଦ୍ର ସ୍ତୋତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରୁଥିଲେ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ତୁତି, ନମସ୍କାର ଓ ପରିକ୍ରମା କରୁଥିଲେ। ଏଠି, ଯୋଗୀ ଜୀବନ ନିୟମରେ ଲାଗିଥିବା ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଭୟାନକ ଭୂତକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଭୁକ୍ତିରେ ପୀଡିତ ଥିଲା। ତାହାର ଦେହ ହାଡ଼ ଓ ଚମରରେ ବନ୍ଧା ଥିଲା, ପୁନିପୁନି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲା; ଦେଖି ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ମହା କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଏଠିକୁ ଆସିଛ?” ପିଶାଚ, ଭୁକ୍ତିରେ ପୀଡିତ, ଉତ୍ତର ଦେଲା: “ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁଅ, ନତି, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ପରିବାର ପାଳନରେ ଲାଗିଥିଲି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ କଦାପି ମହାଦେବ, ଗାଁ, ଅତିଥି, କିମ୍ବା କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲି। ଏକ ସମୟରେ ମୁଁ ବାରାଣସୀରେ ଭଗବାନ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ସର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଛୁଇଁ ଏବଂ ନମସ୍କାର କରିଥିଲି। ଏହା ପରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା; ମୁଁ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ନିବାସକୁ ଦେଖିନଥିଲି। ଏବେ ମୁଁ ତିବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ବନ୍ଧା, କି ଭଲ କି ଖରାପ ଜାଣିନି; ଯଦି ଆପଣ ମୋକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ, ଦୟାକରି ମାର୍ଗ ଦେଖାନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି।” ଏପରି ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟବାନ୍, କାରଣ ତୁମେ ଏକଥାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଛୁଇଁ ଏବଂ ନମସ୍କାର କରିଛ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ତୁମେ ଏଠିକୁ ଆସିଛ। ଏବେ ଏହି ପୋଖରୀରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ନାନ କର; ଏହାର ଫଳରେ ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଜନ୍ମକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବେ।” କରୁଣାମୟ ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପିଶାଚ ଦିବ୍ୟ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଲୋକ, ଜଟାଧାରୀ ଶାସକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମନକୁ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର କଲା। ଋଷିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ପୋଖରୀରେ ବିଲୀନ ହେଲା, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ; ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ ଶିରୋଭୂଷଣ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଗଲା। ସେ ରୁଦ୍ରମାନେ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଶୋଭିତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଯୋଗୀମାନେ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ; ଏହି ଦେବତା, ଭାଲଖିଲ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲେ। ସିଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଚମତ୍କାରି ଦିବ୍ୟ ନାୟିକାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, କିନ୍ନର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଫୁଲ ଓ ଜଳ ମିଶିତ ଝଡ଼ାଇଲେ। ମହାନ ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଦୟାରେ ଜ୍ଞାନ ଲଭି, ସେ ତିନି ବେଦର ସମୂହରେ, ଯେଉଁଠି ରୁଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେଠି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେମନ୍ ଓ ପିଶାଚ ମୁକ୍ତି ଲଭିଥିବା ଦେଖି, ଋଷି ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ମହାଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ରୁଦ୍ର, ଏକମାତ୍ର କବି ଓ ଅଗ୍ନି, ଜଟାଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୁତି କଲେ। ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: "ହେ ଜଟାଧାରୀ, ଆପଣ ସର୍ବୋତ୍କ୍ରାନ୍ତ, ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ଯୋଗର ନାୟକ, ଇଚ୍ଛିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୱାନ ଉପରେ ଅସୀନ। ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱ, ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ପ୍ରାଚୀନ ଯୋଗୀ। ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ଆଶ୍ରୟ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମହାନ ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମ ମୟ, ଶୁଦ୍ଧ।