ଏକଦା, ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବଦୂତ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଜଣେ ଛୁଆ, ଯୁବା, କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କଠିନ ଦୁଃଖର ଫଳକୁ କଦାପି ଭୋଗିବେ ନାହିଁ। ଏଠି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ସୁନା ଓ ତିଳ ଦାନ କଲେ ମାନବ ଏହି ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସୁନା ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୁଃଖରେ ଯାତନାଭୋଗୀ ହେବେ। ସାରାଁଶରେ, ଧର୍ମ ଓ ନରକ ବିବର୍ଣ୍ନନା ଏହିପରି—ବାଚନ, ମନ, ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଅହିଂସା କରିବା। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ, ଦାନ, ହରିଙ୍କ ସେବା, ଏବଂ ସଦା ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଵର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଦାନର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରି, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିଦିନ ଚପଲ, ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟ, ପତ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ, ଓ ଜଳ ଦାନ କରି ଦିନକୁ ଫଳବତ୍ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି କାମ ବିପ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ। ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକରେ ଯେଉଁଦାନ ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ, ତାହା ସହ ସଂଗ ହେଉନାହିଁ; ଦାନକାରୀ ମାନେ ଯମର ବିଭିନ୍ନ ଯାତନା ଦେଖିବେ ନାହିଁ। ଲମ୍ବା ଆୟୁ ଓ ଧନୀ ମାନେ ଏଠି ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଖରାପ ଫଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମାନବ ସଦା ଏବଂ ସମସ୍ତଠାରେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେବଦୂତ କହିଲେ—“ଏମିତି ଛୁଆଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଧର୍ମ ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି—ଉପରେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” ବିକୁଣ୍ଡଳ କହିଲେ—“ମୂଦୁ ଭାବରେ ତୁମ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ମୋ ମନ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକଙ୍କର କଥା ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରି ଅପରାଧକୁ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରେ। ଭଲ ଲୋକଙ୍କର ସ୍ଵଭାବ ହେଉଛି ସହଯୋଗ ଓ ମୂଦୁ କଥା କହିବା; ଚନ୍ଦ୍ରକୁ କିଏ ଶୀତଳ କରେ, ତାଙ୍କର ଅମୃତ ଅଂଶ ଦୟାଳୁ?” “ଏହିପରି, ଦେବଦୂତ, ଦୟାରେ ମୋ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଉତ୍ତର ଦିଅ: କିପରି ମୋ ଭାଇକୁ ତୁରନ୍ତ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ?” ଦେବଦୂତ ବିକୁଣ୍ଡଳଙ୍କର ଉତ୍ସୁକ୍ତି ଶୁଣି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତନ କରି, ମିତ୍ରତାର ବନ୍ଧନ ବାନ୍ଧିଲେ। ସେ କହିଲେ—“ତୁମେ ଏଠି ବୈଶ୍ୟ ଭାବରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟମ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ଯତ୍ନ ଆର୍ଜନ କରିଛ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ତୁମ ଭାଇକୁ ଦେଇଦିଅ, ତାହେଲେ ସେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବେ।” ବିକୁଣ୍ଡଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ସେହି ପୁଣ୍ୟ କଣ, କିପରି ଆସିଲା, କେଉଁ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କଥା? ଦେବଦୂତ, ସମସ୍ତ କଥା କହ, ତାପରେ ମୁଁ ଏହା ଦେଇଦେବି।” ଦେବଦୂତ କହିଲେ—“ବଣିକ, ଶୁଣ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଓ ତାହାର କାରଣ କହିବି। ଦୀର୍ଘକାଳ ପୂର୍ବରୁ ପବିତ୍ର ମଧୁବନରେ ଶାକୁନି ନାମକ ଏକ ଋଷି ଥିଲେ। ସେ ତପସ୍ୟା ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରହ୍ମା ପରି ଉଜ୍ଯ୍ଵଳ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ରେବତୀ ଠାରୁ ନବଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଗ୍ରହମାନେ ପରି। ଧ୍ରୁବ, ଶୀଳ, ବୁଧ, ତାରା, ଓ ପଞ୍ଚମ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ—ଏମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଳନ କରି, ଗୃହସ୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ। ନିର୍ମୋହ, ଜିତକାମ, ଧ୍ୟାନକୋଷ, ଓ ଗୁଣାଧିକ—ଏହି ଚାରିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରୁ ବିରକ୍ତ ଥିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଚାହିଦାରୁ ମୁକ୍ତ, ଏକ ଗାଁରେ ଅନାସକ୍ତ ଓ ନିର୍ମୋହ ଭାବରେ ରହୁଥିଲେ। ଏମାନେ କୌଣସି ଆଶା ନଥିଲେ, କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ନଥିଲେ, ମାଟି, ପଥର, ସୁନା ସମାନ ଦେଖୁଥିଲେ; ଯାହା ପାଇଥିଲେ ତାହା ଖାଇ, ଯାହା ମିଳିଥିଲେ ତାହା ପିନ୍ଧି, ମୁଁ ଭଲ ଭାବରେ ରହୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ, ନିଦ୍ରା ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ଜିତ, ପବନ ଓ ଶୀତକୁ ସହି, ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ରହୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଚଳ ଅଚଳ ଜଗତକୁ ବିଷ୍ଣୁର ରୂପ ଭାବି, ମୌନ ରଖି ମୃଦୁ ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ଯୋଗୀମାନେ ଲାଭ ପାଇବାକୁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ସିଧ୍ଧ, ସନ୍ଦେହ ନଥିଲା, ଚିତ୍ତର ମୂଳ ରୂପ ବଦଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଏହିପରି, ତୁମେ ପୂର୍ବ ଅଷ୍ଟମ ଜନ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ମଧ୍ୟଦେଶରେ ପୁଅ, ପତ୍ନୀ, ଓ ପରିବାର ସହ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ତ୍ୟାଗୀମାନେ ମଧ୍ୟାନ୍ହରେ, ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟାର ବିରତି ସମୟରେ, ତୁମ ଘରକୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଅଭାବରେ ଆସିଥିଲେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତୁମର ଗଳା ଭରିଗଲା, ଚକୁ ଜଳ ରେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ, ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ହାତ ଯୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମୂଦୁ କଥା କହି ସ୍ୱାଗତ କଲେ— “ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ଫଳବତ୍, ଆଜି ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ; ଆଜି ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ, ଆଜି ମୁଁ ରକ୍ଷିତ ଓ ପବିତ୍ର। ଆଜି ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଘର ଧନ୍ୟ, ମୋ ପରିବାର ଧନ୍ୟ; ଆଜି ମୋ ପିତୃପୁରୁଷ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଗାଈ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଧନ ଧନ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମ ଚରଣ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠି ତିନିପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ; ତୁମେ ଦେଖିବା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି ଭାଗ୍ୟବାନ।” ଏପରି ତ୍ୟାଗୀମାନେ ଆଦର କରି, ଚରଣ ଧୋଇ, ତାହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ। ଯେଉଁଠି ବୈଶ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଚରଣାମୃତ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଥାନ୍ତି, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଚାଉଳ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ— ତ୍ୟାଗୀମାନେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ମାନ କଲେ, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ରାତିରେ ଦେବାଳୟରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ସେମାନେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଯାହା ଆଲୋକର ଆଲୋକ ଭାବି, ତାଙ୍କର ଆତିଥ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ ତୁମକୁ ମିଳିଛି। ମୁଁ ଏହି ପୁଣ୍ୟର ବିବର୍ଣ୍ନନା ହଜାରଟି ମୁଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କହିପାରିବି ନାହିଁ। ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଜନ୍ମା; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷିତ; ଶିକ୍ଷିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଧ୍ଧି; ସିଧ୍ଧିମାନେ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ; କ୍ରିୟାଶୀଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ।