ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ କୁହାଯାଉଛି, ଯେଉଁ ଲୋକେ ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଦୃଶ ଦେହ ନେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକେ ହୃଦୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ, ଜଳରେ, ମୂର୍ତ୍ତିରେ କିମ୍ବା ମାଟିରେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶେଷରେ ଭାଗବତ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସଦା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା, ମଣି, ଚକ୍ର କିମ୍ବା ଭୟଂକର କୀଟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୀଠ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦାତା ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାନ କରିଥିବା ସ୍ଥାନ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଚକ୍ରରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ବେଦାନ୍ତ ସଦା ନିର୍ମଳ, ଅବିଚଳ ବ୍ରହ୍ମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଏହି କୃପା ଲୋକମାନେ ପାଆନ୍ତି। ଯେପରି ଅଗ୍ନି କାଠରେ ଲୁଚିଥିଲେ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ, ସେପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ହରି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ପ୍ରକଟିତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରିଥିବା କିମ୍ବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଅଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କଲେ ଯମ ଲୋକକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି। ହରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନିଜ ସ୍ୱର୍ଗପୁରୀ ଠାରୁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଚକ୍ରରେ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଏହି ଚକ୍ରରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିଥିବା ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ଓ ବାଣିକ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କରେ, ସେ ଏକ ଦିନରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ତାହା ଦ୍ୱାଦଶ କୋଟି ଲିଙ୍ଗକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଥରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ ମିଳେ। ଯିଏ ଶତବାର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କରେ, ସେ ହରିଙ୍କ ଲୋକରେ ବାସ କରି, ପୃଥିବୀରେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଅଧମ, କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଭର୍ତ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କଲେ ହରିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଆନନ୍ଦରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ କଳ୍ପାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏନାହାନ୍ତି। ତୀର୍ଥ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ, ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣିକମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ପୂଜା କରୁଥିବା ପାପୀ ବାଣିକ ମଧ୍ୟ ନରକ, ଗର୍ଭ, ପଶୁ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା କୀଟ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେନାହାନ୍ତି। ଯିଏ ମନ୍ତ୍ର ଜାନେ, ଦୀକ୍ଷା କରେ ଓ ହୋମ କରେ, ସେ ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, ରେବା ଓ ସମସ୍ତ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ନଦୀମାନେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ, ନାନା ବିଧ ନୈବେଦ୍ୟ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ, ଚନ୍ଦନ ସହିତ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା ହୁଏ। ଯିଏ କଳିଯୁଗରେ ଭକ୍ତି ସହ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କରେ ଓ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ସ୍ତୁତି ଆଦି କରେ, ସେ ହଜାର କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହରିଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି; ଲକ୍ଷ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ଏକ ଦିନରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା କରି ଏହି ଫଳ ମିଳେ, କିମ୍ବା ଶାଳଗ୍ରାମ ମୁଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକଥର ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି କେଶବ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେଠି ସାଂଖ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦେବ, ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ଚୌଦ୍ଦ ଲୋକ ଥାଆନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେଠି ପିତୃମାନେ ଶତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକେ ପ୍ରତିଦିନ ଶାଳଗ୍ରାମ ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହଜାର ପାଞ୍ଚଗବ୍ୟ ବା ହଜାର କୋଟି ତୀର୍ଥ ସେବା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଅଛି, ସେଠାରୁ ତିନି ଯୋଜନା ପରିଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଇ ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ। ସେଠି କୌଣସି ଦାନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କଲେ ଏହାର ଫଳ କୋଟିଗୁଣା ମିଳେ। ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଜଳର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ପିଏ, ସେ ଭାଗବତ ଅଂଶ ଭୋଗ କରି, ପୁନର୍ବାର ମାଆଁର ଦୁଧ ପିଏନାହିଁ। ଶାଳଗ୍ରାମ ଚାରିପାଖ ଏକ କ୍ରୋଶ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ କୀଟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପରମ ବୈକୁଠକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଚକ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀ ସହ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ବନ ଦାନ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ପାଏ। ଯିଏ ଏହି ପବିତ୍ର ଶିଳାକୁ ବିକ୍ରୟ, ସ୍ୱୀକୃତି କିମ୍ବା ଯାଞ୍ଚରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ଥାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ବାଣିକମାନେ କଦାପି ଏହି ଶିଳାକୁ କିଣିବା ବା ବେଚିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଧିକ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ବାଣିକମାନେ ପାପକୁ ଭୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ବାସୁଦେବଙ୍କ ସ୍ମରଣ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ହରିଙ୍କୁ ଭଜିବା ଏକ ତପସ୍ୟା। ଅନ୍ୟେ ଅନ୍ୟେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ଅରଣ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ନମ୍ରତାରେ ନମସ୍କାର କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଯଦି କେହି ଅଧିକ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶରଣ ନେଇଲେ ଯମ ଲୋକକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମିଳିଥିବା ଫଳ, ସେମାନେ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଲେ ପାଆନ୍ତି। ଏମାନେ କଦାପି ଯମ ଲୋକ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ନରକରେ ବସନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ବୈଷ୍ଣବ ଶିବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଥାଏ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେନାହିଁ, ବଡ଼ ନରକକୁ ଯାଏ। ଏକଥର ଯଦି କେହି ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ କରିଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ଯମ ଯାତନା ଭୋଗ କରେନାହିଁ—ଏହି କଥା ଲୋମଶ ଋଷିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣାଯାଇଛି। ତିନି ଲୋକରେ ଏପରି ପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ।