ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଗଭୀର ଗୁପ୍ତ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ବୈଶ୍ୟ ଜନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ, ଯେଉଁ ମାନବ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳଙ୍କ ସହିତ ଗଙ୍ଗାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନାମକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି । ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ଧରାଯାଇଥିବା ଗଙ୍ଗା ଜଳ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜଳରେ ଧର୍ମର ସାର, ଏହି ଜଳ ହେଉଛି ବୈକୁଣ୍ଠର ପାଦପଦ୍ମରୁ ପଡିଥିବା ଅମୃତ ସ୍ରୋତ । ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିରାକାର, ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ, ଏହି ଗଙ୍ଗା ହେଉଛି ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ; ଏହା ସମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ । ଏହି ଗଙ୍ଗା ନାମ ମାତ୍ର ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମଣିଷ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ । ଏହି ମହା ଶକ୍ତିର ସମାନ କିଛି ନାହିଁ; ଏହା ମାନ୍ୟ କରିବାର ସହିତ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଳନୀୟ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ଯେ, ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ । ଏହି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମାତ୍ରେ ଗୃହସ୍ଥ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ଦାନ ନ ନେଇ, ଆକାଶର ତାରା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଗୋ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ରୋଗୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗୋଶାଳାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶର ତାରା ପରି ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା ସେମାନେ ଯମଲୋକ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମହାପାପୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଦିନକୁ ଶୋଳ ଥର ପ୍ରାଣାୟାମ କଲେ, ଦିନେ ଦିନେ କରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ । ସମସ୍ତ ତପ, ବ୍ରତ, ନିୟମ, ଏବଂ ହଜାର ଗୋ ଦାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣାୟାମ ସହିତ ସମାନ । ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିମାସ କୁଶ ଶିରାରେ ଏକ ତିନି ଜଳପ୍ରମାଣ ଜଳ ପିଉନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣାୟାମ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମହାପାପ ଓ ଲଘୁପାପ ତୁରନ୍ତ ଭସ୍ମ ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜନନୀ ସମାନ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଯମର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଯିଏ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ, ସେ ଦୁଇ ଲୋକରେ ଧରାକୁ ଧରିଥାଏ । ତେଣୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀ ସହ ମିଶିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍; କାରଣ ଏହା ଏକେଇଶିଟି ନରକର ଦ୍ୱାର । ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଲୋଭ ଜନ୍ମାଏ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯମଲୋକକୁ ନୁହେଁ । ଯିଏ ଅନ୍ୟୋଁ ରୋଷ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଆବେଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜିତିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ଏମିତି ଲୋକେ ଭୂମିରେ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ । ଯିଏ ମାତା, ପିତା, ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତା ପରି ସମ୍ମାନ କରେ, ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କରେ, ସେ କେବେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ । ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପିତାଠାରୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଆଦରିତ ଅତିଥି ହୁଏ । ଏଠାରେ ନାରୀମାନେ ନିଜ ଚରିତ୍ର ରକ୍ଷା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ନାରୀ ଚରିତ୍ର ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯମର ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର । ନାରୀମାନେ ସଦା ନିଜ ଚରିତ୍ର ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍, ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗ ରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ୍; କାରଣ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏକ ଶୂଦ୍ର ଯଦି ଅନୁମୋଦିତ ନ ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଅନିଷିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକରେ ପଡ଼େ । ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ୍ନ ରହନ୍ତି, ପୁରାଣ ଓ ସଂହିତା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତକୁ ଧାରି ରଖନ୍ତି । ସ୍ମୃତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା, ଧର୍ମ ଜାଗୃତ କରିବା, ବେଦାନ୍ତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋହ ନାହିଁ । ଯିଏ ନିଜେ ବୁଝିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ବେଦ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ । ବେଦ ଯେଉଁଠାରେ ବନ୍ଧନ କାଟେ, ସେଉଁଠି ଏହି ଅବୁଝ ଦାନକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ ନାହିଁ । ଏବେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଶୁଣ, ବୈଶ୍ୟ । ଧର୍ମରାଜ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ଏହି ଉପଦେଶ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅମୃତ ଦେଉଛି । ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ କେବେ ଯମ, ତାଙ୍କର ଲୋକ କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ଭୂତ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି । ଯମ ସ୍ୱୟଂ ବାରମ୍ବାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, "ବୈଷ୍ଣବମାନେ ତୁମର ଅଧିକାର ରେ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ମୋ ଆଧିନ ନୁହେଁ ।" ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ କେବେ ଏକଥର କେଶବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଜଣେ ମଣିଷ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ସଜ୍ଜନ ଯେହେଉଁନାହେଁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜିଲେ, ସେମାନେ ଯମଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିବାକୁ ଅନୁଶାସିତ ହୁଅନ୍ତି । ବୈଷ୍ଣବ ଯେଉଁ ଘରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ବୈଷ୍ଣବ ସଙ୍ଗ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଦିନେ ଦିନେ ଦଣ୍ଡଧର ଦେବତା ବୈଶ୍ୟମାନେ ଉପଦେଶ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ବୈଷ୍ଣବମାନେ କେବେ ଯମନଗରକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ବିନା, ସବୁଠାରୁ ଅଧମ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ନରକ ସାଗର ପାର ହେବାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ । ଏକ କୁକୁର ମାଂସ ଖାଇଥିବା ବୈଷ୍ଣବକୁ ମଧ୍ୟ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବୈଷ୍ଣବ ଯେଉଁଠି ଥିବେ, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି । କେବଳ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୁଣ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ; ଅଜାମିଳ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ "ନାରାୟଣ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଦୁଇ ପକ୍ଷରୁ ନରକରେ ଅଟକି ଥିଲେ, ହରିଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ପୂଜିଲେ ସେମାନେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କର ଦାସ, କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଭୋଗ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ବଣିକମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁଥିବା ସ୍ଥିତିକୁ ଦୁଃଖ ବିନା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।