ରାଜାଙ୍କୁ ନାରଦ କହିଲେ: ସେହି ଦିନ, ଦୁଇ ଭାଇ—ବଡ଼ ଭାଇ ବଘ ଦ୍ୱାରା ମାରାଗଲେ, ଛୋଟ ଭାଇ ସାପର କାମୁଡ଼ିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଏହି ଦୁଇ ଅତିପାପୀ ଏକେ ଦିନରେ ଜୀବନ ଶେଷ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆ縱ିବାଧିତ କରି ଯମ ଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ଯମର ଦୂତମାନେ ଏହି ଦୁଇ ପାପୀ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ନିବେଦନ କଲେ। "ଧର୍ମର ଶ୍ରୀମାନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଦୁଇ ଜଣକୁ ଆଣିଛୁ; ଆମକୁ କି କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, କୃପା କରିବେ।" ଯମ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ଦୂତମାନେ ଉପରେ କହିଲେ: "ଏକ ଜଣକୁ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ନେଇଯିଅ।" ତାପରେ କହିଲେ, "ଅନ୍ୟ ଜଣକୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରଖିଅ; ସେଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ରହିଛି।" ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସୁନି, ଦୂତମାନେ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ବଡ଼ ଭାଇକୁ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ଛାଡ଼ାଗଲା; ଏବଂ ଦୂତମାନେ ଭଲ କଥା କହିଲେ: "ଓ ବିକୁଣ୍ଡଳ, ମୋ ସହିତ ଆସ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଉଛି। ତୁମ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉପାର୍ଜିତ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର।" ବିକୁଣ୍ଡଳ ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ, ପଥରେ ଦୂତକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଦୁଃଶ୍ଚିନ୍ତା ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା—"ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ କିପରି?" ବିକୁଣ୍ଡଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଓ ଦୂତ, ଆମେ ଏକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲୁ, ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କଲୁ। ଦୁର୍ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଯମ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଁ ଜଣ ସମାନ। ମୋ ଭାଇ ସମାନ କର୍ମ କରିଥିଲେ, ତାହା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କୁ ନରକରେ ଯିବାକୁ ହେଲା କିପରି? ମୁଁ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲି? ଏହି ଦୁଃଶ୍ଚିନ୍ତା ଦୂର କର। ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ।" ଦୂତ କହିଲେ: "ମା, ବାପା, ପୁଅ, ଜୀବନ ସାଥୀ, ଭଉଣୀ, ଭାଇ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ଅନୁଭବ ପାଇଁ ଆସେ। ଏକ ଗଛରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ଏଭଳି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଲୋକେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏକା ନିଜେ କରି, ଏକା ନିଜେ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। କେହି ଅନ୍ୟର କର୍ମରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ। ତୁମ ଭାଇ ଭୟଙ୍କର ପାପରେ ନରକରେ ପଡ଼ିଛି, ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଛ।" ବିକୁଣ୍ଡଳ କହିଲେ: "ମୋ ଚିତ୍ତ ଛୁଆଁବା ଦିନରୁ ପାପରେ ଲାଗିଥିଲା, ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ। ଏହି ଜୀବନରେ ମୁଁ ଖରାପ କାର୍ମ କରିଛି। ମୁଁ ନିଜର କୌଣସି ଭଲ କାର୍ମ ଜାଣେନି। ତୁମେ ମୋର କୌଣସି ଉପାଧି ଜାଣିଥିଲେ, ଦୟା କରି କହ।" ଦୂତ କହିଲେ: "ଶୁଣ, ବଣିକ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପାଧି କଣ ଅର୍ଜନ କରିଛ, କହିବି। ମୁଁ ସବୁ ଜାଣିଛି, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଥିକି ଭୁଲିଯାଇଛ। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ—ସୁମିତ୍ର, ହରିମିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ। ଯମୁନା ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ତାଙ୍କ ତପୋବନ ଥିଲା। ସେଠି, ବିଶାମ୍ବର, ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିଥିଲେ। ଏହି ସଂସ୍ଗରେ, ଦୁଇ ମାଘ ମାସ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର, ପାପ ନାଶକ ଜଳରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ। ଏହି ଏକ କାର୍ମରେ, ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ମାଘର ପୁଣ୍ୟରେ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କଲେ। ଏହି ପୁଣ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବ। ତୁମ ଭାଇ ତାଙ୍କର ପାପ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିବେ। ସେଠି, ତିକ୍ତ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା କଟିବା, ଗଦା ଦ୍ୱାରା ପିଟିବା, ପଥର ଉପରେ ଚିଉଁବା, ଜଳନ୍ତା କୋଇଲା ଉପରେ କୁଞ୍ଚିବା—ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିବେ।" ଦୂତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିକୁଣ୍ଡଳ ଭାଇର ଦୁଃଖରେ ବିଷାଦିତ ହେଲେ; ଶରୀରରେ କୁଣ୍ଡଳି ଉଠିଲା, ମନ ନମ୍ର ହେଲା। ସେ ଦୂତକୁ ମୃଦୁ ଓ ଚତୁର କଥା କହିଲେ: "ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଣେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସହ ଏକ ସାଥ ଏକାଠି ଚାଲିବା ମିତ୍ରତା ଏହି ଭଳି ଫଳ ଦେଉଛି। ଆମର ମିତ୍ରତା ଦୃଷ୍ଟିରେ, ତୁମେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁଜଣା ଭାବି, ଏହି ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" "ମନୁଷ୍ୟ କେଉଁ କାର୍ମରେ ଯମ ଲୋକକୁ ଦେଖିନାହିଁ, କେଉଁ କାର୍ମରେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି? ଦୟାକରି ଏହା କହ।" ଦୂତ କହିଲେ: "ତୁମେ ଠିକ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ। ତୁମେ ଏବେ ପାପମୁକ୍ତ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟ ଶୁଭ୍ର, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥିବା। ମୁଁ ସଦା ସେବାରେ ଲାଗିଥିବି, ବେଳା ନାହିଁ, ତଥାପି ତୁମ ଉପରେ ପ୍ରେମରୁ ମୋ ଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ କହିବି।" "ଯେଉଁ ଲୋକେ କାର୍ମ, ମନ, ଓ ଭାଷାରେ କେବେ କେଉଁ ସ୍ଥିତିରେ, କେଉଁ ସମୟରେ ଅନ୍ୟର କ୍ଷତି କରିନାହିଁ, ସେମାନେ ଯମ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତିନାହିଁ।" "ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ, ଦାନ, ତପ, ବଳି—ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜୀବକୁ କ୍ଷତି କରୁଥିବା ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇନାହିଁ।" "ଅହିଂସା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ; ଅହିଂସା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପ; ଅହିଂସା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ—ଏହି ଭଳି ଋଷିମାନେ ସଦା କହିଛନ୍ତି।" "ଯେଉଁ ଦୟାମୟ ଲୋକେ କିଟ, ମାଣ୍ଡୁ, ଦଶିବା କିଟ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟକୁ ନିଜ ପରି ଦେଖନ୍ତି—ସେମାନେ ଜଳନ୍ତା କୋଇଲା, ଲୋହା ଶଳା, ମଦ ନଦୀ ନରକକୁ ଯାନ୍ତିନାହିଁ; ମୃତ୍ୟୁ ଲୋକକୁ ବୃହତ ଯାନ୍ତିନାହିଁ।" "ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଲୋକେ ଜୀବକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି—ପାଣିରେ ଅଥବା ଭୂମିରେ—ନିଜ ଜୀବନ ପାଇଁ, ସେମାନେ କାଳସୂତ୍ର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ଗତି ପାନ୍ତି।" "ସେଠି, କୁକୁର ମାଂସ ଭୋଗ କରୁଥିବା, ପୁସ ଓ ରକ୍ତ ପିଇଥିବା, ଚର୍ବି ତଳାରେ ପଡ଼ିଥିବା, ତଳକୁ ଦେଖୁଥିବା କିଟ ଦ୍ୱାରା କାମୁଡ଼ି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି।" "ସେଠି, ଏକାଠି ଖାଇବା, ଅନ୍ୟକୁ ମାରିବା, ଅନ୍ଧାର ମଧ୍ୟରେ ଏକାଠି ଅନୁଭବ କରିବା—ଏହି ଭଳି ଦୁଃଖରେ ଅନେକ ଯୁଗ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିବା, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରିବା।" "ଶତ ଶତ କିଟର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପ୍ରତି ଅଚଳ ହୋଇ ରହିବା; ତାପରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଶତ ଶତ ପଶୁ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।" ଏଭଳି ଦୂତ ବିକୁଣ୍ଡଳଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୂର କଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମ ଓ ଅହିଂସାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଇଲେ।