ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯେଉଁଠାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ପବିତ୍ର ଜଳ ବହେ, ତାହାଁରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଚେଷ୍ଟା ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଏହି ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ପାପ, ଅପମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅଶୁଭତା ଦୂର ହେଉଛି। ଯମୁନାର ଜଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ଯାହା ଏପରି ଫଳ ଦେଇପାରିବ। ଯଦି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ କେବଳ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ। ଚାହିଁ କି ନ ଚାହିଁ, ଯେ କେହି ଏହି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେଠି ବା ପରଲୋକରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ ନାହିଁ। ଯିଏପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ କ୍ଷୟ-ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେପରି ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ ଓ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଏକାପ୍ରକାର ଆସେ, ସେପରି ଯମୁନା ସ୍ନାନରୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧନ, ସ୍ତ୍ରୀ-ସ୍ୱାମୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। କାମଧେନୁ ଓ ଚିନ୍ତାମଣି ଯେପରି ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରେ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ। କୃତୟୁଗରେ ତପସ୍ୟା ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦାନ; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ କାଳିନ୍ଦୀ ଯମୁନା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସମସ୍ତ ଜନ, ସମସ୍ତ ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକମାନେ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଧର୍ମର ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ବିଶେଷ ଭାବରେ ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, କାର୍ମଭୂମିରେ, ଯେଉଁମାନେ କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେପରି ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ନାହିଁ, ସେପରି ଯମୁନା ସ୍ନାନ ବିନା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚମକେ ନାହିଁ। ହରି ନିଜେ ମନ୍ନତ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏତେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେତେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ଯେପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସେପରି ଯମୁନା ସ୍ନାନ ପରି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ। ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମାନବ ଜନ୍ମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୁସ୍ଥ ଶରୀର ରଖିଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଶରୀର ଅର୍ଥହୀନ। ଏହି ଶରୀର ହଡ଼, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ଚର୍ମ, ମଳମୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ, ଅସ୍ଥିର ଓ ବିକାରମୟ। ବୟସ, ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ରୋଗ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତାର ଆଶ୍ରୟ, ରାଗ ଓ ଅନେକ ଦୋଷର ଆଧାର। ଏହି ଶରୀର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରେ, ପାପ କରେ, ଦୁଃଖ ଓ ଦ୍ରୋହ ଭରିଥାଏ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଲୋଭ, କୁଠାର, କୃରତା, କୃତଘ୍ନତା ଓ ଅସ୍ଥିରତାର ନିବାସ। ଏହି ଶରୀର ଦୁର୍ଜନ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ତ୍ରିଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ, ଅଶୁଚି, ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ, ତ୍ରିବିଧ ଦୁଃଖରେ ମୁଗ୍ଧ। ଏହା ସ୍ୱଭାବତଃ ଅଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ, ଅନେକ ଆସକ୍ତିରେ ଆବୃତ, କାମ, କ୍ରୋଧ, ମହାଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ନରକ ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଶେଷରେ କୀଟ, ମଳ ଓ ରାଖ ହେବା ଏହି ଶରୀରର ଗତି; ଯଦି ଯମୁନା ସ୍ନାନ ନାହିଁ, ଏହି ଶରୀର ବେକାର। ପାଣିର ବୁଲିବୁଲି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଡିମ୍ବ ପରି, ଯେଉଁମାନେ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମାତ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ବିନା ନଷ୍ଟ, ପିତୃତର୍ପଣ ବିନା ନଷ୍ଟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବେଦ ଅନୁସରଣ ବିନା ନଷ୍ଟ, ଓ ଓଜନ ନଷ୍ଟ କୁଟୁମ୍ବ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ। ଧର୍ମ ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱାରା, ତପସ୍ୟା କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନ ଅନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା, ଅଧ୍ୟୟନ ଅଲସତା ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ। ସ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ୟର ପ୍ରେମରେ ନଷ୍ଟ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ନାରୀ ସଂଗେ ନଷ୍ଟ, ଅଗ୍ନି ବିନା ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନଷ୍ଟ। କନ୍ୟା ଶୋଷଣରେ ନଷ୍ଟ, ରନ୍ଧନ ଲୋଭରେ ନଷ୍ଟ, ଯୋଗ ଶୂଦ୍ର ଆହାରରେ ନଷ୍ଟ, ଧନ କଞ୍ଜୁସ ହାତରେ ନଷ୍ଟ। ଅଭ୍ୟାସ ବିନା ଶିକ୍ଷା ନଷ୍ଟ, ବିରୋଧରେ ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ, ତୀର୍ଥ ଉପାର୍ଜନରେ ନଷ୍ଟ, ଲୋଭରେ ବ୍ରତ ନଷ୍ଟ। ମିଥ୍ୟା ଓ କୁଯାନା ଦ୍ୱାରା ବାଣୀ ନଷ୍ଟ; ଷଡ୍ଜନ ଶୁଣିଲେ ମନ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ, ବିକ୍ଷିପ୍ତ ମନେ ଜପ ନଷ୍ଟ। ଅବେଦ ଜନକୁ ଦାନ ଦେଲେ ଦାନ ନଷ୍ଟ, ନାସ୍ତିକତାରେ ଲୋକ ନଷ୍ଟ, ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପରଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ। ଏହି ଲୋକରେ ଦରିଦ୍ର ଜୀବନ ନଷ୍ଟ, ମାନବ ଜନ୍ମ କାଳିନ୍ଦୀ ସ୍ନାନ ବିନା ଅର୍ଥହୀନ। ସମସ୍ତ ଛୋଟ ବଡ଼ ପାପ, ରାଜନ୍, ଯମୁନା ସ୍ନାନରେ ଭସ୍ମ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଯମୁନାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପ କମ୍ପିଥାଏ; ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଯମୁନାରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମେଘ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଜାଲା, ଶୁଷ୍କ, ହ୍ରସ୍ୱ, ଦୀର୍ଘ, ଯାହା କି କଥା, ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ, ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଅଗ୍ନି ଜଳା ପରି ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ। ଅଜାଣି କି ଜାଣି, ଅଲସତାରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ମଧ୍ୟ ଯମୁନା ସ୍ନାନରେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଅତିପାପୀ ମଧ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଯମୁନା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏଠି ଯୋଗ୍ୟ, ବିଶେଷକରି ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନେ; ସମୟ ସମୟରେ ଦେବୀ ଯମୁନା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶିନୀ। ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଉଛି ଯମୁନାରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ନାନ। ଅନେକ ଜନ୍ମର ଅଭ୍ୟାସରେ ଲୋକମାନେ କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପ୍ରବୃତ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଯେପରି ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯମୁନା ସ୍ନାନ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସଂସାର ମୃତ୍ତିକା ଧୋଇଦେଇଥାଏ। ଏଠି ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଇଛାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଶୁଭ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନେ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।