ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଶୁଣିଥିଲି, ଏହି କଥା ଶୁଣି ମୁଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ତୁତି ରଚନା କରିଥିଲି। ମୋ ବାପାଙ୍କ ରୋଗ ମୁକ୍ତ ହେବେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ସୁସ୍ଥ ହେବେ, ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିଯିବି; ଏଠି ମୁଁ ଦଶ ଦିନ ରହିଥିଲି। ଏହି ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ବାପା, ମୋ ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଅର୍ଦ୍ଧ-ଡୁବା ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ତାପରେ, ଗରୁଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଚେଷ୍ଟ ଉପରେ ଶ୍ରୀ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ମଘ ମେଘ ସଦୃଶ କାନ୍ତି ନେଇ, ନିଜେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଆସିଥିଲେ। ସେ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚାରିଟି ହାତ, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗ ଆଖି, ତାଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ ନିତିର ଦୂତଗଣ, କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ହାହା, ହୂହୂ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଦେହ ସାଦୃଶ୍ୟ ଦାନ କରି, ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ା ଉପରେ ବସାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେଇ, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ। ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ସଦୃଶ ଦେହ ଲାଭ କରିବା ଦେଖି ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରିଲି; ଏହା ଦେଖି ମୋ ମନରେ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ପରମ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏଠିର ଜଳରେ ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ଚାରିହାତି ହୋଇଯାନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥପତିଙ୍କୁ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ; ଏହାର ମହିମା ଦୃଢ଼, ସରଳ ଏବଂ ଧନ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଚାହିଦା ଦୂର କରିଦିଏ। ଏଠି, ମୋ ବାପାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ମଣ୍ଡପରେ, ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ପୃଥିବୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ଶେଷ ହେଉନାହିଁ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଯଥାଯଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ମୁଁ ରାକ୍ଷସଙ୍ଗେ ଏଠି ମୁକ୍ତି ଆଶାରେ ରହିଗଲି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ପଦ୍ମପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର କାଳିନ୍ଦୀ ମହିମା ବିଷୟରେ ଦୁଇଶେ ଚାରି ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ଏହି ପରେ, ସୌଭରି କହିଲେ: ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଶିବି, ମୁନି ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି କହିଲେ—"ହେ ମୁନି, ଆପଣ ଯେଉଁ ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଭାବେ ଏତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିଲେ, ଏହା ପାପ ନାଶକ। ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଶତଶଃ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କୌଣସି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି କି? ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି? ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ନାରଦ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଡ୍ୱାରକା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ପୁରାତନ କାଳରେ ସେଠି ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ମୁଁ ତାହା କହିବି, ଶୁଣ।" "କାମ୍ପିଲ୍ୟ ନଗରରେ ପୁଷ୍ପେଶୁର ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ସଙ୍ଗୀତରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ କୋଇଲିର ପରି ମଧୁର ଥିଲା; ବେଳେ ବେଳେ ତାଙ୍କର ବୀଣା ନେଇ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଚିତ୍ତକର୍ଷକ ଭାବେ ଚଳାଇଥିଲେ। ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନଗରର ଏକା ଏକା ଗଲିରେ ଗୀତ ଗାଇ ଘୁରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗାନର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଯାହା ସୁର ଓ ରାଗରେ ଭରିଥିଲା, ନଗରର ନାରୀମାନେ ଘର କାମ ଛାଡ଼ି ସେଠାକୁ ଆସୁଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଅଭିଲାଷ ଦମନ କରିପାରୁନଥିଲେ; ସାକ୍ଷାତ୍ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଶୁଣି, ସେମାନେ ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରୁନଥିଲେ। ସେ ଏମିତି ଜଣେ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଯିଏ ଶିବଙ୍କୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଅର୍ଧାଙ୍ଗ ଦେଇବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଛଡ଼ା, ଏହି ସଂସାରରେ କେହି କାମଦେବଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ନାରୀମାନେ ଚଞ୍ଚଳ ସ୍ୱଭାବର। ସେମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି କାମବାସନାର ଝଂପୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଆଉ କ'ଣ କହିବି, ହେ ରାଜନ୍? କାମଦେବକୁ ଜୟ କରିବା ଏହି ସଂସାରରେ ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବୀଣା ଧ୍ୱନି ଯେଉଁଠି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ସେଠି ସେମାନେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ପତି, ପୁଅ, ଭାଇ, ବାପା ଏସି, ସେମାନଙ୍କୁ ଡାଣ୍ଡି, ଘରକୁ ନେଇଯାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ପରେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପୁନି ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ଆସୁଥିଲେ, ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଲେ ଲୋକେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ରାଜା ଗୁପ୍ତରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି ପଚାରିଲେ: "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନଗରର ନାରୀମାନେ କୁ ମୋହିତ କରିଛ?" "ମୋତେ କହ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନେକ ଧନ ଦେବି; ନହେଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟରୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ପଡିବ।" ନାରଦ କହିଲେ: ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶବ୍ଦ ଓ ଗୁଣର ସାଗର, ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ—"ମୁଁ ଏକ ଭିକ୍ଷୁକ, ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ବା ଔଷଧ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ନଗରର ନାରୀମାନେ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଚିତ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିପାରୁନଥିଲେ। ମୋ ରୂପ ଦେଖି, ଗୀତ ଶୁଣି, ସେମାନେ କାମବାସନା ଦମନ କରିପାରୁନଥିଲେ। ମୁଁ କ'ଣ କରିବି, ହେ ମହାରାଜ? ଏଥିରେ ମୋର କ'ଣ ଦୋଷ? ମୁଁ କୌଣସି ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିନାହିଁ।" ନାରଦ କହିଲେ: ଏପରି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କୁ କହିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଏକଠା ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ଆମର ନଗର ନାରୀମାନେ ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଘରରେ ରହୁନାହାନ୍ତି, ଆମେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରୁନାହୁ। ଯଦି ଏହି ମହିଳାମୋହକ ଏଠି ରହିଲେ, ଆମେ ଆଜି ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଚାଲିଯିବା; ଆମର ଦେବଦୂତ ବୃଷଭ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଛି। ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଖେତ୍ରରୁ ଗୌରୀ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନ ଥିଲେ, ଶ୍ରୀ ଛାଡ଼ି ଦେଖ, ଲୋକ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯେପରି ଗାଈ ତାଙ୍କର ବୃଷଭଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେପରି ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ; ଖାଲି ଘରରେ କେତେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, ଗୃହସ୍ଥ—ଏତିକି ନାରୀମାନଙ୍କ ଅଧୀନ; ପ୍ରିୟା ନାରୀ ଉପରେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ନିର୍ଭର କରେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ହରାଇଗଲେ, କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ ନାହିଁ।