ଧର୍ମଜ୍ଞ ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଶୁଭ ଗଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ଯାତ୍ରୀ ପ୍ରଥମେ ବସୁଧାରାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହା ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର। କେବଳ ବସୁଧାରାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ମାନ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। କୌରବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ପବିତ୍ର ମନ ନିଆଁ, ପିତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ବସୁମାନ୍ୟଙ୍କର ଏକ ପରମ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ମନୁଷ୍ୟ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଏବଂ ପାନ କଲେ, ବସୁମାନ୍ୟଙ୍କର କୃପା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥ ସିଂଧୁତମ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବହୁତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ହୁଏ। ଏପରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ମନ ନିଆଁ, ବ୍ରହ୍ମତୁଙ୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ନିଷ୍ପାପ ହେଲେ, ଏକ ଧର୍ମିକ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅପ୍ସରାମାନ୍ୟଙ୍କର ତୀର୍ଥ ରହିଛି, ଯାହା ସିଦ୍ଧମାନ୍ୟଙ୍କ ଆସିଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ରେଣୁକା ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ପଞ୍ଚନଦାକୁ ଯାଇ, ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଶାନ୍ତିରେ ରହି, ମନୁଷ୍ୟ ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଭୀମାର ପରମ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ପୁନଃ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ଏଠି ଦେବୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, କଣ୍ତା ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ରାଜା ଅଛି; ଏଠି ଏକ ମହା ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ, ଯାହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଁ ଦାନ ଫଳ ସମାନ। ଗିରିକୁଞ୍ଜକୁ ପହଞ୍ଚି, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ ଫଳ ମିଳେ। ଏପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ସ୍ଥଳକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଏଯାଁ ଓ ସୁନା ମାଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଧ୍ଧ ମନ ନିଆଁ, ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଅଧିକାର ମିଳେ। ନାରଦ କହିଲେ: ଏବେ ଯାତ୍ରୀ ବିତସ୍ତା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। କଶ୍ମୀରରେ ଟକ୍ଷକ ନାଗଙ୍କ ନିବାସ, ବିତସ୍ତା ନଦୀ ଅଛି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ; ଶୁଧ୍ଧ ମନ ନିଆଁ, ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଅଧିକାର ମିଳେ। ଏପରେ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଲଦାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ସାନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ଏଠି ରାଜା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସପ୍ତଜ୍ୱାଳା ଅଗ୍ନିକୁ ଚାଉଳ ଦାନ କରିବା ଦରକାର; ଏହି ଦାନ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିନାଶୀ ମନାଯାଏ। ସପ୍ତଜ୍ୱାଳା ଅଗ୍ନିକୁ ଚାଉଳ ଦାନ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଁ, ଏକ ଶତ ରାଜାସୂୟ, ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦାନରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ରାଜା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ; ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ କରି, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ମଣିମନ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଏଠାରେ ଏକ ରାତି ରହିଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏପରେ, ଦେବିକାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସାର୍ବଜନୀନ ମହିମାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ତୀର୍ଥ ସେଠାରେ ଅଛି; ଦେବିକାରେ ସ୍ନାନ କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନ କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସଫଳ କରିବା ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି କାମାଖ୍ୟା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନ୍ୟଙ୍କର ଆଦର ପାଇଛି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଶୀଘ୍ର ସଫଳତା ମିଳେ। ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମବାଳକକୁ ଯାଇ, ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ ଏବଂ ଶୁଧ୍ଧି କରି, ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁରେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ଦେବିକା ତୀର୍ଥ ଅର୍ଧ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା। ଏପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଦୀର୍ଘସତ୍ରକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଦୀର୍ଘସତ୍ରରେ ଦୀକ୍ଷିତ, ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୁଷ୍ୟମାନ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି; କେବଳ ଯାଇଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜା ଉତ୍ତମ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠି ରାଜାସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଏପରେ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ରହି, ବିନାଶନକୁ ଯିବା ଦରକାର। ଏଠି ମେରୁ ଶିଖର ଉପରେ ଗୁପ୍ତ ଶରସ୍ବତୀ ନଦୀ ବହିଥାଏ; ଏହା କମସ, ଶିବୋଦ୍ଭେଦ, ନାଗୋଦ୍ଭେଦରେ ଦେଖାଯାଏ। କମସୋଦ୍ଭେଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଶିବୋଦ୍ଭେଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ ଫଳ ମିଳେ। ନାଗୋଦ୍ଭେଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନାଗ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିବା ଅଧିକାର ମିଳେ; ଏପରେ ଦୁର୍ଲଭ ତୀର୍ଥ ଶଶୟାନକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ଭାରତ, ପୁଷ୍କର ଇଉଁ ରୂପରେ ଲୁଚିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶରସ୍ବତୀ ଏକ ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ଏଠି ଲୋକମାନ୍ୟ ସଦା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ; ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଶିବ ପରି ଚମକିବା ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି ଏକ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ ଫଳ ମିଳେ; କୁମାରକୋଟିକୁ ନିୟମିତ ମନ ନିଆଁ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ। ଏଠି ପିତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସ୍ନାନ କଲେ, ଦଶ ହଜାର ଗାଁ ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ବଂଶ ଉନ୍ନତି ହୁଏ। ଏପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏକାଗ୍ର ମନ ନିଆଁ, ରୁଦ୍ରକୋଟିକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଋଷିମାନ୍ୟ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଏଠି ଏକ ବର୍ଷ ଥିଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, "ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବି" ବିଚାର କରିଥିଲେ। ଏପରେ, ଭାରତ, ଋଷିମାନ୍ୟ ଯାତ୍ରା କରିଲେ; ପୃଥିବୀର ମହାରାଜ, ଯୋଗୀମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ ଅପନାଇଲେ। ଏହିପରି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ଦଶାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ କୃପାରେ ନିଜ ଜୀବନ ଶୁଭ ହୁଏ।