ଧନର ଲୋଭରେ, ବଣିଜମାନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଆମେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲୁ; କିନ୍ତୁ ଏବେ, ମୃତ୍ୟୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଧନ ଲାଗି ସମସ୍ତ ଆଶା ଆମ ପାଖରୁ ଅପସାରି ଯାଇଛି। ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳ ଆମ ପେଟରେ ରହିଥିଲା; ଏହାର ଶକ୍ତିରେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ଆମେ ଧନର ଲୋକପାଳଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ଅର୍ଜନ କରିଛୁ। ମହାପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଉଛୁ—ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ ଆମ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଆକାଶୀୟ ରଥ ଆଣିଛନ୍ତି। "ଏହି ବେଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ବିଲମ୍ବ କରିବାକୁ ନୁହେଁ; ଆପଣ ମହାନ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତୁ,"—ଏଭଳି ନିର୍ଦେଶ ମିଳିଲା। ଶିବଶର୍ମନ କହିଛନ୍ତି: ଏପରି କହି ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଗଲେ; ଆକାଶରେ ତାଙ୍କର ରଥର ଝଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା। ତାପରେ, ମୋର ପିତା, ସାରଭ, ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଦେମନ୍କୁ କହିଲେ: "ଉଠ, ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ତୀର୍ଥକୁ ନେଇଯା। ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଚାଲିପାରିବି ନାହିଁ; ତୁମେ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ମୋତେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ।" ଦେମନ୍ ଶିବଶର୍ମନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି, "ଏହା ହେବ," ବୋଲି ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଇ ଶୀଘ୍ର ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ନେଇଗଲେ। ଏଠାରେ, ମନୁଷ୍ୟର ମହାପ୍ରଭୁ ଓ ଦେମନ୍ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରି ରହିଗଲେ। ମୋ ପିତାଙ୍କର ଭୟାନକ ଜ୍ୱର ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ମୋ ମାଆ ମୋତେ ପଠାଇଲେ, ମୁଁ ମୋ ଘର ଛାଡି ଏଠାରେ ଆସିଲି। ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୱରରେ ଅତି ଭୟାନକ ଭାବରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଦେଖିଲି; ମୁଁ ଶିର ନମାଇ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଲି, ତେଣୁ ସାରଭ କହିଲେ: "ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଏତେ ଦୂର ରାସ୍ତା ଅଟି ଏଠାରେ କିପାଇଁ ଆସିଛ? କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ରହି, ତୁମ ଉପକ୍ରମ କର।" "ମୋ ବନ୍ଧୁ ବିକଟା ନାମକ ଦେମନ୍ ଏଠାରେ ଆସୁଛି; ତୁମେ ଉଠି, ତାଙ୍କର ପାଦରେ ଶରୀର ଦେଇ ନମସ୍କାର କର। ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରିବାକୁ ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ, ସେ ହିଂସାକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଛନ୍ତି; ଏବେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଆସି, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି।" ମୋର ପିତା, ସାରଭଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ମୁଁ ଉଠି ଦେମନ୍ର ପାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାମ କରି ଭୂମିରେ ପଡିଲି। ଦେମନ୍ ମୋତେ ଉଠାଇ ଆଲିଂଗନ କଲେ, "ବନ୍ଧୁର ପୁତ୍ର, ସ୍ୱାଗତ," ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ରାକ୍ଷସ କହିଲେ: "ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛ, ତୁମ ଧର୍ମିକ ପିତାଙ୍କର ଭୟାନକ ଜ୍ୱର ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ, ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ତୁମେ ଧନ୍ୟ।" "ଏଠାରେ ତୀଳ ଜଳ ଦେଇ ପିତାଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦିଅ; ସ୍ନାନ କରି, ତୁମ ଉପକ୍ରମ କର, ତୁମେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ଉପକ୍ରମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବ।" ଏହା ଶୁଣି, ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଶୁଭ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିଲି। ଠିକ୍ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲି, ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି—କିପାଇଁ ଏପରି ଧର୍ମ ଅଛି? ପିତାଙ୍କଠାରୁ ରାକ୍ଷସ ଓ ଯାତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ତୀର୍ଥପତିଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି ରଚନା କଲି। "ମୋ ପିତା ରୋଗମୁକ୍ତ ହେବେ; ତାପରେ ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିବି। ଏଠାରେ ଦଶ ଦିନ ରହିଛି।" ଏହି ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି, ପିତା ଏହି ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ଅଧସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେହ ଛାଡିଲେ। ତାପରେ, ଗରୁଡ଼ାରେ ଆସି, ଚେଷ୍ଟରେ ତେଜ ଧରି, ନବ ମେଘ ପରି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଆଗମନ କଲେ; ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବମାନେ, ସେବକମାନେ ସହିତ, ଚାରି ହାତ, ପୀତ ମେଘ ଶରୀର, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗ ଆଖିରେ ସଜିଥିଲେ। ଗୁଣମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ହାହା, ହୂହୂ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ଦେଇ, ପିତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ାରେ ବସାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଂଘରେ ନେଇ, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇଗଲେ। ପିତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଦେହର ଆକୃତି ଅର୍ଜନ କରିବା ଦେଖି, ମୋ ମନରେ ଅତି ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ଆସିଲା; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୋ ମନରେ ବୋଧ ଜନ୍ମ ନେଲା। ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ; ଏହି ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଚାରି ହାତ ମିଳେ। ମୁଁ ଏହି ତୀର୍ଥପତିକୁ କଦାପି ଛାଡିବି ନାହିଁ; ଏହି ମହିମା ଦୃଢ଼ ଓ ସରଳ, ଧନ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଶା ଅପସାରି ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ, ପିତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ମୋ ଭୂମିରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ଏଠାରେ ରହିବି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ପିତାଙ୍କୁ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କରି, ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଆଶାରେ ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହ ରହିଲି। ଏହିପରି ଏହି କାଳିନ୍ଦୀ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବିଷୟରେ ବ୍ୟାପକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା—ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ଚାପନ ହଜାର ପଦ୍ୟ। ଏବେ, ସୌଭରୀ କହିଲେ: ଶିବି ରାଜା, ନାରଦ ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। "ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଏହି ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥର ମହିମା ଏବଂ ପାପ ନାଶ କ୍ଷମତା ବିଷୟରେ। ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଶତାଧିକ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଯଦି ଆପଣ ଆଉ କୌଣସି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଜାଣିଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ନାରଦ କହିଲେ: "ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଡ୍ୱାରକା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ପୁରାତନ କାଳରେ ଏଠାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ମୁଁ କହିବି।" "କାମ୍ପିଲ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପେଷୁର ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ; ସେ ଏତେ ରୂପବନ୍ତି ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କର ହୃଦୟ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ। ସଙ୍ଗୀତରେ ଦକ୍ଷ, କୋଇଲା ପରି ମଧୁର କଣ୍ଠ, ସେ ବାରମ୍ବାର ଭୀଣା ଉଠାଇ ରାଗ ଗାଇଥିଲେ। ସେ ସାହରର ଏକ ଏକ ଗଲିରେ କୋଇଲା ପରି ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ଗୀତ ଗାଇ, ଚାରିପାଖ ଘୁଞ୍ଚି ତାଙ୍କର ଗୀତ ଶୁଣାଇଥିଲେ।" ଏପରି ଏହି ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପୁଷ୍ପେଷୁର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ପବିତ୍ର ପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।