ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥାରେ, ଏକ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ—“ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ରେବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଓ ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଥା ମୋତେ କୁହ।" ନାରଦ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ—“ହେ ରାଜା, ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି କଥା ଶୁଣ; ଯେପରି ଜଳରେ ଅଗ୍ନି ଲୁଚି ରହିଥାଏ, ତେପରି ଏହି କଥାରେ ଧର୍ମ ଲୁଚି ଅଛି, ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୂଳ ରୂପ।" ଗନ୍ଧର୍ବ ଶୁକ-ସଙ୍ଗୀତାଙ୍କର ଜଣେ କନ୍ୟା ପ୍ରମୋହିନୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ସୁଶୀଳାଙ୍କର କନ୍ୟା ସୁଶୀଳା, ଯେଉଁଠି ସଙ୍ଗୀତ ଓ ସ୍ୱରଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତଙ୍କର ଜଣେ କନ୍ୟା ସୁତରା ଓ ସୁପ୍ରଭାଙ୍କର କନ୍ୟା ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମରେ ପରିଚିତ। ସମସ୍ତେ ପାଞ୍ଚଜଣୀ, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସଦା ଏକାଠି ଭଉଣୀମାନେ ପରି ଚାଲିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଚାହାରା ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ପରି ଆଲୋକିତ, କେଶ ଶୋଭାମୟ, ଦୀପ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଉଥିଲେ; ଏମାନେ ଶୋଭାର ଏସେନ୍ସରୁ ଗଠିତ, ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ମନୋହର ଆକୃତି ଥିଲେ। ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ଉଦ୍ଭିଦ୍ଧ ଉର, ବସନ୍ତର କେତକୀ ଫୁଲ ପରି ଏମାନଙ୍କର ଯୁବତ୍ୱ ନବୀନ, ନବପ୍ରସ୍ଥ ଲତା ପରି ଶୋଭାମୟ। ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନା ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସୁନା ଚମ୍ପକ ମାଳା ଓ ସୁନା ଦ୍ରବ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସଙ୍ଗୀତର ଶିକ୍ଷାରେ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱର ଓ ତାଳରେ, ବାଂଶୀ ଓ ବୀଣା ରେ ଏମାନେ ଦକ୍ଷ; ନୃତ୍ୟ ଶାଳାରେ ଦମ୍ପ ଶବ୍ଦ ଓ ଚିତ୍ରକଳା ଓ ଅନ୍ୟ କଳାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ଏମାନେ ଖେଳ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ପିତାମାନଙ୍କର ଆଦର ଦେଖିଥିଲେ, ଧନର ନିବାସରେ ରହୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ମାଧବ ମାସରେ, କୌତୁହଳରେ ପାଞ୍ଚ ଜଣୀ ଏକାଠି ହେଇ, ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଖୋଜିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ। ଗୌରୀଙ୍କ ପୂଜାର ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତମୟ ମହିଳାମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହ୍ରଦ ଉପରେ ଗଲେ; ସେଠାରେ ସୁନା ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ତମ କମଳ ନେଇ ଫେରିଲେ। ନୀଳମଣି ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ପ୍ଳାଟଫର୍ମରେ ସ୍ନାନ କରି, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ନୀରବତାରେ ସୁନା ଓ ମୁକ୍ତା ଗହଣାରେ ଏକ ମାଟିର ଗୁମ୍ପ ତିଆରି କଲେ। ଗୌରୀଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ଶୁଭ୍ର ଚୂର୍ଣ୍ଣ, କେସର ଓ ଉତ୍ତମ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଶୁଭ ଭକ୍ତିରେ ଲାସ୍ୟ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଶୈଳୀରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଲେ, ସ୍ୱରରେ ଅନୁପାତ ଦେଇ, ମୃଗନୟନୀ ମହିଳାମାନେ ଶିଳ୍ପମୟ ଶବ୍ଦ ଗାଇଲେ, ମଧୁର ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ ଏବଂ ଗତିରେ ଶୋଭା ଦେଖାଇଲେ। ସେହି ସୁନ୍ଦର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହିଳାମାନେ ମନରେ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ; ଏହି ଅଚ୍ଛୋଦ ହ୍ରଦରେ, ଏକ ବେଦଜ୍ଞାନ ରୁଷିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ନିମନ୍ତେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଅପାର, ଚାହାରା ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଚକ୍ଷୁ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି, ଯୁବ, ବିସ୍ତୃତ ଛାତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହ, ଅତି ମନୋହର, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ—ଏକ ନୂତନ କାମଦେବ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଶୋଭାମୟ କେଶ, ମନ୍ମଥଙ୍କ ଧନୁ ପରି ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ; ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ସମୁଦ୍ର ରଙ୍ଗରେ, ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଓ କମ୍ବଳ ଧରି, ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ହ୍ରଦର ତଟରେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୁବକ ଦେଖି, କନ୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, 'ଏହି ଆମ ଅତିଥି ହେବେ' ବିଚାର କଲେ। ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଛାଡି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଅନୁରାଗରେ ଭାସିଗଲେ, ଶିକାରୀର ତୀରରେ ଆହତ ହରିଣ ପରି। ପାଞ୍ଚ ଜଣୀ ଅପରିଚିତ ମହିଳା, 'ଦେଖ, ଦେଖ!' ବୋଲି ଉତ୍ସାହରେ ଚାଲିଗଲେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୁବକ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗରେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ, ପଦ୍ମ ପରି ଚକ୍ଷୁ, ଏବଂ ତାପରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଆପସେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। 'ଏହି କାମଦେବ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କିପରି ନିର୍ବାସନ? ଅଥବା ଏହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ମଧ୍ୟ ହେବେ।' 'ଅଥବା ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, କିମ୍ବା ଫର୍ମ ଧାରଣ କରିପାରିବା ଏକ ସିଦ୍ଧ; କିମ୍ବା ଋଷିପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।' 'ଅଥବା ଏହି କୃତିକାର୍ତ୍ତା ଦେବତା, ଆମ ପାଇଁ ତିଆରି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଧନର ଭଣ୍ଡାର।' 'ଗୌରୀ ଆମ ପାଞ୍ଚଜଣୀ ପାଇଁ ଦୟାର ତରଙ୍ଗ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ଦେଇଛନ୍ତି।' 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମଧ୍ୟ; ଏପରି ପାଞ୍ଚଜଣୀ ଆପସେ କଥା ହେଉଥିଲେ, ହେ ରାଜା—' ମଧ୍ୟାହ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଶୁଣି, ଶିଳ୍ପଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିନ୍ତା କଲେ: 'ମୁଁ କଣ କରିଲେ ଉପକାର ହେବ?' ପରଶର (ଗାଧିଙ୍କ ଉତ୍ତରଧିକାରୀ), କଣ୍ଡୁ, ଦେବଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏମାନେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ମନୋହର ଚାଳରେ ମନମୁହି ହୋଇଥିଲେ। ମକରଧ୍ୱଜ ଧନୁରେ ତୀରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଚାହାରାର ତୀରରେ କେହି ଆହତ ହୁଏନାହିଁ? ଏକ ଛୋଟ ହରିଣ ମଧ୍ୟ ପଡିଯାଏ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନ୍ୟତା ରହିଥାଏ, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧୃଢ ମନ ରହିଥାଏ, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅଟୁଟ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ବଢ଼େ, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଗ୍ରହ ଅଛି, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ମୁହି ହେଉନାହିଁ। ମହିଳାମାନେ ଆକର୍ଷଣ ଓ ମନୋହର ଚାଳରେ ରାଗୀକୁ ମୁହି କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏହି ମହିଳାମାନେ ମୋତେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ମୁହି କରନ୍ତି, କାରଣ ମୁଁ ଧର୍ମର ରକ୍ଷାରେ ନିରତ। ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ମହିଳା ଦେହରେ ଶୋଭା ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ମାଂସ, ରକ୍ତ, ମଳ ଓ ମୂତ୍ର ଅଛି, ଏହି ଦେହ ଏକ ଅଶୁଭ ଓ ତୁଚ୍ଛ ଦେହ। ମହିଳାମାନେ କଠୋର ଭାବରେ ବିବେକୀ ମନ ଥିବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏମାନେ ଆସିନାହିଁ, ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିଯିବି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳାମାନେ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।