ଏହି ଗଳ୍ପରେ, ଏକ ଦିନ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ବୃଷଭକୁ ଦୁଷ୍ଟତାର ଦେହରୂପେ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଲେ, "ଏ ବୃଷଭ! କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟତାର ଦେହକୁ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ସମାପ୍ତ କରିଦେବି।" ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ପରେ, ସେ ବୃଷଭକୁ ଆକାଶକୁ ଉଠିଯିବା ଦେଖିଲେ। ଆକାଶରେ ବୃଷଭକୁ ଦେଖି ସେ ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରୁଦ୍ର ହସିଲେ ଓ ଋଷି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତୃତୀୟ ନୟନକୁ ଦେଖି ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଭୂମିରେ ଶିର ନମାଇ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ! ଭୂତମାତା, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ସଂସାର ଭୟରେ ମୁଁ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହେଁ।" "ପ୍ରଭୁ, ମାନବମାନେ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ? ଭଳି ଭାବେ ଯଦି ବାସୁକି ସହସ୍ର ମୁଖ ଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ହେ ଶଙ୍କର, ମୁଁ ଯେଉଁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି, ତାହା ମାତ୍ର ବାଳିଆ କଥା, ଦୟା କରି ମୋ ଉପରେ କୃପା କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ପଡ଼ିଛି।" "ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟରେ ଆପଣ ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍। ଆପଣ ଛାଡ଼ି, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ। ନିୟମ, ନିୟତି, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ବେଦାଭ୍ୟାସ, ଧ୍ୟାନ—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତିର ଏକ ହଜାରମା ଅଂଶ ସମାନ ନୁହେଁ।" "ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନ, ଭୋଜନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା, ରସ, ଶସ୍ତ୍ର, କାଜଳ, ଚପ୍ପଲ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଲାଭ—ଏସବୁ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ। ଯଦିଓ କିଏ ଚତୁରତା ସହିତ ନମସ୍କାର କରେ, ଆପଣ ଆଶାକୁ ଧରି ଧର୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯେଉଁ ଭକ୍ତି, ସେଠି ମାତ୍ର ଦେଖାଯାଏ।" "ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ଓ ଧନରେ ଆସକ୍ତ, ଅପମାନର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ, ଦୁଃଖ ଓ ବେଦନାରେ ପିଡ଼ିତ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେନି—ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ମିଥ୍ୟା ଅହଂକାରରେ ଦଗ୍ଧ, ଅସ୍ଥାୟୀ ଶ୍ରୀରେ ମନ ଲାଗିଛି, କ୍ରୂର, ଭ୍ରାନ୍ତ ପଥରେ ପଡ଼ିଛି—ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।" "ମୋର ଆଶା ମାତ୍ର ଦୁର୍ବଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ନିର୍ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ; ଏ ଶଙ୍କର, ମୁଁ ଏତେ ମୋହିତ ହେଲି, ଆପଣ କାହିଁକି ମୋତେ ଉପହାସ କରୁଛନ୍ତି? ଦୟାକରି ମୋର ତୃଷ୍ଣା ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ବସନ୍ତି କରନ୍ତୁ, ଅହଂକାର ଓ ମୋହର ବନ୍ଧନ କାଟି ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।" "ଏହି 'କୃପାଉଦୟ' ନାମକ ସ୍ତୁତି ଦିବ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧିଦାୟିନୀ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହା ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଠି ଶିବ ଭୃଗୁଙ୍କ ଉପରେ ଯେପରି ଖୁସି ହେଲେ, ସେପରି ଖୁସି ହେବେ।" ତେବେ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଯାହା ଚାହଁ, ମାଗ। ମୁଁ ଉମା ସହ ତୁମର ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦେବି।" ଭୃଗୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ! ଯଦି ଆପଣ ଖୁସି ହେଲେ ଓ ମୋତେ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏଠାରେ ଏକ ରୁଦ୍ର ଅଲ୍ତାର ହେଉ—ଏହି କାମଟି ଦୟାକରି ସଫଳ କରନ୍ତୁ।" ତେବେ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହା କ୍ରୋଧର ସ୍ଥାନ ହେବ। ଏଠାରେ ପିତା-ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଏକତା ନଥିବ।" ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା, କିନ୍ନରମାନେ, ଯେଉଁଠି ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସେଠି ଭୃଗୁ ତୀର୍ଥକୁ ପୂଜିଲେ। ସେ ତୀର୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ, ମାନବ ତୁରନ୍ତ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଚାହିଁକି କିମ୍ବା ଅଚାହିଁକି, ଏଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ ପଥ ନିଶ୍ଚିତ; ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ବିଶାଳ ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ; ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ। ସେ ସମୟରେ ଚପ୍ପଲ, ଛତା, ଭୋଜନ ଓ ସୁନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଯେଉଁ ଭାବେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦିଅ, ସେଠାରେ ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ଦାନ କରିବେ— ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଅ, ସେଠାରେ ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ବୃଷଭ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମୂଢ଼ ଲୋକମାନେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ, ନର୍ମଦା କୂଳରେ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ବୃଷ ତୀର୍ଥକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ରାଜନ। ଯେଉଁଠି ଭୃଗୁ ତୀର୍ଥର ମହିମା ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ରୁଦ୍ର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତାପରେ, ରାଜନ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୌତମେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଉପବାସ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ସୁନାର ରଥରେ ବିହାର କରିଥାଏ; ପାପ ଦୂର ହୋଇ, ବୃଷ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରିତ ସ୍ଥାନକୁ ପହଁଚେ। ଏହି ତୀର୍ଥ ନର୍ମଦାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ମୁଚିଯାଏ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ, ସେ ଚାରିହାତ, ତୃତୀୟ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ରୁଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ। ସେ ଦଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାବ ଧାରଣ କରି ରହେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ହୁଏ। ତାପରେ, ରାଜନ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏରଣ୍ଡୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ପ୍ରୟାଗରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରି ମିଳିଯାଏ, ବିଶେଷ କରି ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀରେ। ଏକ ରାତି ଉପବାସ ଓ ପରଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ଯମଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଘ୍ନିତ ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏପରେ, ରାଜନ, ଯେଉଁଠି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସିଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିରଣ୍ୟଦ୍ୱୀପକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଆଦମି ଧନୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ହୁଏ; ତାପରେ ମହା କଣଖଳା ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଗରୁଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗିନୀ ସେଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି। ସେ ଯୋଗୀମାନେ ସହ ଖେଳନ୍ତି, ଶିବଙ୍କ ସହ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲୋକ ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।