ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଶୁଦ୍ଧତାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏଠାରେ ଧନ ନେଇ କୌଣସି ଧୋଖା ନ ଥିବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବଲୋକରେ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆସୀନ ହୋଇ, ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଓ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିରେ ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ମହିଳା ଶୁଭ୍ର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଦାନ କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି ଓ କୁମାରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶାସନ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଉତ୍ସବ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ବିଷୁବ ସମୟରେ, ଯେଉଁଠି ଉପବାସ, ସଂଯମ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ନିଜ ସମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରି ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏଠି ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଅନାଥ, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ସହାୟ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବିବାହ ଏଠି କରାଯାଏ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କ ଚୁଲି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହାପରେ ନାରଦ କହିଲେ—ଏବେ ତୀର୍ଥରେ ଯାଇ, ନରକ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ କରିବା ସହିତ ସେଠାରେ ନରକ ଦର୍ଶନ ହୁଏ। ଏହି ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣ, ରାଜନ୍—ଯେଉଁଠି ଅସ୍ଥି ରଖାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଗଳିଯାଏ ଓ ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁରୁଷ ଶୋଭାବନ୍ତ ଦେହ ଲାଭ କରେ। ଏହା ପରେ ସେ ଗୋତୀର୍ଥ ଯାଇ ସ୍ନାନ କରି ଦୋଷମୁକ୍ତ ହୁଏ। ତାପରେ, ରାଜନ୍, ସେ କପିଳତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ହଜାର ଗାଁଠି ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ, ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଉପବାସ ଓ ଭକ୍ତିରେ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରାଯାଏ, ଘୃତ ଦୀପ ଜଳାଯାଏ, ଶିବଙ୍କୁ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ଓ ଘୃତ ସହିତ ନାଡିଆ ଦିଆଯାଏ, ପରିକ୍ରମା କରାଯାଏ—ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିଲେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଅଙ୍ଗାରକ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ, ଉପବାସ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଅଙ୍ଗାରକ ନବମୀ କିମ୍ବା ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ, ଲୋକ ଶୋଭାବନ୍ତ ଓ ଶୁଭ ହୁଅନ୍ତି। ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଘୃତ ସ୍ନାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ ଦେଇ, ହଜାର-ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସୀନ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଆଉ ଏଠିକୁ ଫେରି ନ ଆସନ୍ତି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କର୍ମର ଯୋଗରେ ମାନବ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ, ସେ ଧର୍ମିକ, ଶୋଭାବନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ରାଜନ୍, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ତ୍ରିଣବିନ୍ଦୁ ନାମକ ମୁନି ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ଦୋଷମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଗଣେଶ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରାବଣ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ପୁରୁଷ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଗଣେଶ ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗଙ୍ଗାମୁଖ ଅଛି। ଇଚ୍ଛା ସହ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛା ବିନା ସ୍ନାନ କଲେ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ—ଏହିଠି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ ତିନିପ୍ରକାର ଋଣ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପ୍ରୟାଗରେ ମହାପୁରୁଷ ଶଙ୍କର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଖିଥିଲେ, ଗଙ୍ଗାରାହ୍ବ ସଙ୍ଗମରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ଏଠାରୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହେଁ, ଦଶାଶ୍ୱମେଧିକ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରି, ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ସବ ଦିନ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଦଶାଶ୍ୱମେଧିକର ପଶ୍ଚିମରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୃଗୁ ଏଠି ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସେ ଭୃଗୁ ପୂତିକା ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ନିବାସ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିଲା। ଏଠି ଉମା ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଗୌରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ଏଠି କିଏ ଅଛନ୍ତି? ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ?" ମହେଶ୍ୱର ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନାମ ଭୃଗୁ, ସେ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ସମାଧିରେ ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି ଓ ବର ଚାହୁଁଛନ୍ତି।" ତାପରେ ଦେବୀ ହସି କହିଲେ—"ଧୂମ ଚୁଆଁ ଉଠିଛି, ତଥାପି ଆପଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନାହାନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏଠି ଆଉ ବିଚାରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।" ଭଗବାନ କହିଲେ—"ତୁମେ ବୁଝିପାରୁନାହ, ଦେବୀ; ଏହି କ୍ରୋଧରୁ ଘଟିଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ଦେଖେଇବି ଓ ତୁମ ପ୍ରିୟ କାମ କରିବି।" ତାପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି ନନ୍ଦୀ ବୃଷ ଦେଖାଦେଲେ; ସେ ଦେବଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ମାନବ ଭାଷାରେ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂତିକାରେ ଢାକାଯାଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରନ୍ତୁ।" ଏହାପରେ, ଯୋଗରେ ଲୀନ ଭୃଗୁକୁ ବୃଷ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଭୃଗୁ ତାଙ୍କ ହାତ ବୃଷ ଉପରେ ଉଠାଇଲେ।