ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଟନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମିଟିଯାଏ। ତାପରେ, ରାଜନ୍, ମହାତ୍ମାମାନେ ଅମୋହକ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଏଠି ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ତ୍ରୁପ୍ତି କରାଯିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଠି ଜଳରେ ହାଥୀ ଆକୃତିର ପାଥର ରହିଛି, ବିଶେଷକରି ବୈଶାଖ ମାସରେ ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ପୃଥିବୀ ଅବଧି ଯାଏଁ ପୂର୍ବଜମାନେ ଏଠି ତ୍ରୁପ୍ତି ହୁଅନ୍ତି। ତାପରେ, ରାଜନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଗଣପତିଙ୍କ ଥାନକୁ ଦର୍ଶନ କରି, ପୁନି ଜନାର୍ଦନ ଲିଙ୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଉଥାଏ। ନର୍ମଦା ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠି କାମଦେବ ନିଜେ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଧ୍ୟାନାଗ୍ନିରେ ସେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଏହି ଅଗ୍ନି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ଯେଉଁମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ସେମାନେ ପୁଷ୍ପଧରା ଭଗବାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଅବିଚଳ ରହିଲେ। ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଉମା ସହ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ସବୁମାନେ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ସହ ନର୍ମଦା କୂଳର ସବୁ ଜୀବମାନେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ କାମଦେବ ପୁନଃ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଦୟାରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ। ଏହି ତୀର୍ଥ ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନା ପରିମାଣରେ ବିସ୍ତୃତ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠି ଉପବାସ ସହିତ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଷ୍ପଧରା ରୂପରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି; ଏଠି ଅଗ୍ନି, ଯମ, କାମଦେବ ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ଏଠି ଅନେକ ପୂର୍ବଜମାନେ ଯୋଗ କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଆନ୍ଧୋନା ନିକଟରେ ଏହା ଘଟିଥିଲା। ଏଠି ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଭୋଜନ, ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନି ସାନିଧ୍ୟରେ, ଜଳରେ କିମ୍ବା ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ। ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନା ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ତେଣୁ ସେ ଅବିଚଳ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି। ଆନ୍ଧୋନା ମୂଳରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ ପୂର୍ବଜମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାଏଁ ତ୍ରୁପ୍ତି ହୁଅନ୍ତି। ଉତ୍ତରାୟଣ ଆସିଲେ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଏଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ଚିତ୍ତରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭାତରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜି, ସମସ୍ତ ମହାୟଜ୍ଞର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଯାହାରେ ମିଳେନି, ସେଉଁଠାରେ ଉପଲବ୍ଧି କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଯଥାସମୟରେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୁଭ ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ରାଜା ସମୁଦ୍ର ପରିଧିରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯଦି ସେ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷକ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଫଳହୀନ ହୁଏ, କାରଣ ସେ ଗଣପତିଙ୍କ କଣ୍ଠଶୋଭା ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥର ଫଳ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠି ସମାବେଶ ହୁଅନ୍ତି, ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କରନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ପଧରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ପରେ ଦେବରୁଷି ନାରଦ କହିଲେ: "ତାପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭାର୍ଗବେଶ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦାନବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇ ନଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ମିଟିଯାଏ। ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା। ହିମାଲୟର ଶୋଭାମୟ ଶିଖର ଉପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁର ଅଳଙ୍କାର ରହିଛି, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି ଦ୍ୟୁତିମାନ, ଗଳିଥିବା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠି କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ହୀରାର ସିଢ଼ି, ଶିଳାର ଅନୁପମ ମଞ୍ଚ, ଦିବ୍ୟ ଜାମ୍ବୁନଦ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଲୋଟସ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିଶ୍ୱର, ନିର୍ମଳ ଶାନ୍ତ, ଜଗତର ଉପକାରକ ମହାଦେବ ଉମା ଓ ତାଙ୍କର ଗଣମାନେ ସହ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ସ୍କନ୍ଦ, ନନ୍ଦି, ମହାକାଳ, ବୀରଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଣମାନେ ଥିଲେ। ଏଠି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗନ୍ତି, ମୁଁ ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ଭୟଭୀତ; ମୋତେ ସୁଖ ପାଇବା ଉପାୟ କୁହ। ହେ ଭଗବନ୍, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ କୁହ।" ତେବେ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମୁନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି ଏଠି ଅନେକ ଋଷିମାନେ ସହ ଯିବା। ମନୁ, ଅତ୍ରି, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, କଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରା, ଯମ, ଅପସ୍ତମ୍ଭ, ସମ୍ବର୍ତ୍ତ, କାତ୍ୟାୟନ, ବୃହସ୍ପତି, ନାରଦ ଓ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଲାଗି ଏଠି ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା କନଖଳ, ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର, ଗୟା ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି ହେଉ, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ମହତ୍ଵ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ। ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ, ସ୍ନାନ, ଧ୍ୟାନ, ତପସ୍ୟା, ଅର୍ପଣ, ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ଏଠିର ମହାଫଳ ମିଳେ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ ନଦୀକୂଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଏଠି ଚାନିକ ନାମକ ରାଜା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥ ଏକ ଯୋଜନା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକରେ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହାକୁ ଅନ୍ତତଃ ପାଦାଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମିଟିଯାଏ। ମୁଁ ଏଠି ଉମା ସହ ବସିଥାଏ। ବୈଶାଖ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ମୁଁ କୈଳାଶରୁ ଏଠି ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।