ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ—ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ସେ ତିନିଟି ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଦେଲେ। ପିତାଙ୍କର ଧନ ନେଇ, ସେ ଲୋକ ଲବଣା ନଗରକୁ ଯାଇଲା। ଏକ ରାତି ଅତିତ ହେବା ପରେ, ସେ ଏକ ପାଳକି ଏବଂ ତାହାର ସହାୟକ ବହକମାନେ ଆଣିଲେ; ଦୁଇଟି ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଦେଇ, ସେ ପୁଅକୁ ଆଣିଲେ। ଅଧର୍ମ ଚିତ୍ତ ଥିବା ସେ ଲୋକ ଦୁଇଟି ମୁଦ୍ରା ନେଲେ; ଶରଭ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଣିକ, ନିଜ ପାଳକିରେ ବସିଲେ। ଯାତ୍ରୀ ବହକମାନେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ଦିଗରେ ଚାଲିଲେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ ଜଳପାତ୍ରରୁ ଜଳ ନେଲେ। ତିବ୍ର ତିଆରିରେ ଥିବା ଶରଭକୁ ସେ ଥୋଡ଼ା ଥୋଡ଼ା ଜଳ ଦେଇ, ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ଏଉଁ, ଏକ ହ୍ରଦର କୂଳରେ, ସେମାନେ ଯାତ୍ରାରେ ଖାଇବା ପାଇଁ ବସିଲେ। ସ୍ନାନ କରି ଖାଇବା ପରେ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଆଉ ଏଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଚାଲିଲେ। କିଛି ଦୂର ଅତିକ୍ରମ କରି, ତିଆରିରେ ଥିବା ସେମାନେ ଜଳପାତ୍ରରୁ ଜଳ ପିଲେ, ଶରଭକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଭିକଟ ନାମରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲା। ସେ ଲୋକମାନେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଭିକଟ ଦେଖିଲା; ଭୁକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ, ଦ୍ରୁତ ଚାଲି, ମୁହଁ ଖୋଲି, ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତାଳ ଦେଇ ଭୂମି କମ୍ପିତ କରି ଲାଗିଲା। ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଆସି, ବହକ ଓ ଯାତ୍ରୀକୁ ଧରିଲା। ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରୀକୁ ନେଇ, ଏହି ଆକାଶଚାରୀ ଦେମନ ସେମାନେକୁ ଘୂରାଇଲା; ଏହି ଘୂରାଇବାରେ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ବିଦାୟ ହେଲା, ଏବଂ ସେମାନେକୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କଲା, ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ପିଲା। "ଏହି ଆସୁସ୍ଥ ଲୋକ କେଉଁଠି ଯିବେ?"—ସେ ଚିନ୍ତା କଲା। "ମୁଁ ଏକା ଭଞ୍ଜି ଖାଇବି, ପରେ ଜଳ ପିବି।" ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଜଳପାତ୍ର ନେଇ ନଦୀ କୂଳକୁ ଗଲା। ଏହି ରାତିରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ଜଳପାତ୍ରକୁ ମୁହଁରେ ଫିଙ୍ଗିଲା; ଜଳ ପିବା ସହିତ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଦେଖାଦେଲା। ଏହି ହତ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ମୃଗକୁ ମାରିବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂର ହେଲା; ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ହେଲା। ଏହି ଅପରାଧରେ, ଯେଉଁଠାରୁ ସେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ରାକ୍ଷସ ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଲା; ଏହି ପାପ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଶରଭ ଦିଗରେ ଗଲା, ଜ୍ଞାନ ପୁନର୍ଦ୍ଧାର କରି, ରାକ୍ଷସ ମୋ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲା: "ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କିଏ? ଏଉଁ ଲୋକମାନେ କିଏ, ଯେଉଁମାନେକୁ ମୁଁ, ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ, ଭକ୍ଷଣ କରିଛି?" "ଏହି ପବିତ୍ର ତୀରର ଜଳ କେଉଁଠାରୁ, ଯାହାର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ, ଏକ ପାପୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ପାଇଛି?" ବଣିକ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏକ ବଣିକ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ; ମୋର ଘର କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଥିଲି, ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଆସିଛି।" "ସେଠାରେ ମୁଁ ଭାଗ୍ୟରେ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହେଲି; ତାପରେ ମୋତେ ଅସତ୍ୟ ପଥରେ ଘରକୁ ଫେରିବା ଭାବ ଆସିଲା। ସେଠାରେ, ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଆସିଲେ, ବର୍ଷାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ।" "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି: 'ପାଳକି ଆଣି, ମୋତେ ଘରକୁ ନେଇଯାଅ।' ସେ ଯାତ୍ରୀ ତୁରନ୍ତ ପାଳକି ଆଣିଲେ।" "ସେ, ଦୃଢ଼, ମୋତେ ପାଳକିରେ ବସେଇ, ଘରକୁ ଯାଇଲେ; ସେ ଯାତ୍ରୀ ଓ ବହକମାନେ ଏବେ ତୁମେ ଭକ୍ଷଣ କରିଛ।" "ତୁମେ ଯେଉଁ ଜଳ ପିଲ, ଶୁଣ, ଏହା କେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀରର: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯମୁନା ନଦୀ ଅଛି।" "ତାହାର କୂଳରେ ହରିପ୍ରସ୍ଥ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ; ଏଠାରେ ଦେବତାଗୁରୁଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରେ।" "ସେଠାରେ ଏହି ଜଳ ପିବାରେ, ତୁମର ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଭାବିତ ହେଲା, ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା; ଏହି ସବୁ ମୁଁ ତୁମେ ପଚାରିଥିବାରେ କହିଛି।" "ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି ପଚାରିବି—ତୁରନ୍ତ କହ, ହେ ରାତିରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା: ଏବେ ତୁମେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରୁଛ? କହ, କେଉଁ ପାପ କରିଥିଲା, ଯାହାରେ ତୁମେ ରାକ୍ଷସ ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଲା?" ରାକ୍ଷସ କହିଲେ: "ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ବେଦଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; କିନ୍ତୁ ମୋର ଆଚରଣ ଖରାପ ଏବଂ ଅଧର୍ମିକ—ଶୁଣ, ମୁଁ ସବୁ କଥା କହିବି।" "ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ଚତୁର ଲୋକମାନେ ସହିତ ଦାୟ ଖେଳୁଥିଲି; ମୋର ଏବଂ ପିତାଙ୍କର ଅନେକ ଧନ ହରାଇଥିଲି।" "ପିତା ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ସେମାନେ ମାନେ ଜଣାଇଲେ; ମୁଁ ସହରରୁ ନିଷ୍କାଷିତ, ଧନହୀନ, ଗ୍ରାମ ପରିଧିକୁ ଗଲି।" "ସେଠାରେ ମୋର ଏକ ମିତ୍ର ଥିଲେ, ଦେବକ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ସେ ମୋତେ ଘରେ ରଖି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୟା କରି ସୁରକ୍ଷା ଦେଲେ।" "ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବସି, ମୁଁ ଅଭିଲାଷାରେ ହରାଇ, ମିତ୍ର ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଜୋର କରି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲି।" "ସେ ଧର୍ମିକ ନାରୀ ବିଷ ଖାଇ ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ମଧ୍ୟରାତିରେ ଅନ୍ଧାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ପଳାଇଲି।" "ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ପଳାଇବା ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କର ସେବକମାନେ ମୋତେ ଧରିଲେ; ଚୋର ଭାବି, ତାଙ୍କର ତଳୱାରରେ ମୋର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।" "ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲି, ଯମର ସେବକମାନେ ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଦେହରେ ରଖିଲେ; ଯମଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ।" "ସେଠାରେ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କଲି; ଏହି ପାପରେ, ମୁଁ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଲି।" "ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହରେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଅତିତ ହୋଇଛି, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି ତାହା କହିବି।" "ହେ ଧର୍ମିକ, ମୁଁ ଆଦର ସହିତ କହିବି, କିପରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀରର ଜଳ ମୋର ମୁଁ ମାନ୍ଦେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।" "ସେଠି ଜନ୍ମରେ, ହରିଙ୍କ ପୂଜା ଦିନରେ, ମୁଁ ଏକ ବ୍ରତ କରିଥିଲି; ଏକ ବଣିକ ସହିତ ଅନ୍ୟଚେତନରେ, ରାତି ଜାଗିଥିଲି।" "ତାପରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ସ୍ନାନ କରି, ଖାଇବା ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଥିଲି; ଘରେ, ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଆସିଲେ, ବିଷ୍ଣୁର ଆକାର ଧରି।" "ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ମୁଁ ସେଉଁଠି କଠୋର କଥା କହିଲି: 'ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ଦୁଷ୍ଟ, ଅଭିନ୍ନ ଲୋକ, ଜନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ?