ଏକ ଦିନ, ନିର୍ମମ ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ ଭଳି ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପଦ୍ମପୋକରୀର ପାଣି ଓ କୁଆଁରେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱାଳାରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳନ୍ତୁ ହେବା ପରେ, ଲୋକମାନେ ବିଦେଶୀକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଦୁଃଖ କରିଲେ, “ତୁମେ ଆମକୁ ଜଳାଇଦେଲା, ଏବେ ଆମ ଭାଗ୍ୟ କଣ?” ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ତର ଦେଲା— ଵୈଶ୍ୱାନର କହିଲେ, “ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମେ ମାନେ ନଷ୍ଟ କରୁନାହିଁ; ମୁଁ କେବଳ ଆଜ୍ଞାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, କୃପା ଦେଇବା ନୁହେଁ। ଏଠି ମୁଁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଚଳିଅଛି; ଏହି ସମୟରେ ବାଣ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ତ୍ରିପୁରାକୁ ଜଳନ୍ତୁ ଦେଖି—” ସେ ନିଜ ଆସନରେ ବସି କହିଲେ, “ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି—ମୂଳ୍ୟହୀନ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର ଲୋକମାନେ—ମୁଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଦେଲି। ମୋତେ ନିର୍ବିଚାର ଭାବେ ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ଜଳାଇଦେଲେ; ମହେଶ୍ୱର ବ୍ୟତିତ ଆଉ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ମୋତେ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ବାଣ ଉଠି, ତିନି ଜଗତର ଲିଙ୍ଗକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ନିଜ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଛାଡି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସହରର ଦ୍ୱାର ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ। ସେ ନିଜ ସହିତ ଅନେକ ମୂଳ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନାରୀମାନେ ନେଇ, ଲିଙ୍ଗକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ସହରର ମଧ୍ୟରେ ରଖିଲେ। ସେ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରି କହିଲେ, “ହେ ହର, ତୁମେ ମୋତେ ଜଳାଇଦେଲେ, ତେଣୁ ଏବେ ତୁମେ ମାରିବା ହେବେ, ହେ ଶଙ୍କର। ମହାଦେବ, ତୁମେ ଦୟା କରି, ମୋ ଲିଙ୍ଗକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହାକୁ ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ସଦା ପୂଜା କରିଛି।" “ମୁଁ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ମରିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ଲିଙ୍ଗ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମ ଚରଣ ଉପରେ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ। ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମ, ମୁଁ ତୁମ ଚରଣରେ ସଦା ଭକ୍ତି ରଖିଛି; ମୁଁ ତୋଟକ ଛନ୍ଦରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରିଛି—” “ଓଁ! ଶିବ, ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତାକୁ ନମସ୍କାର; ଭବ, ଭୀମ, ମହେଶ, ଶିବକୁ ନମସ୍କାର; କାମଦେବଙ୍କର ଶରୀର ନଷ୍ଟକାରୀ, ତ୍ରିପୁରାର ହନ୍ତା, ଅନ୍ଧକାକୁ ଦଳନ୍ତୁ।" “ନାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଭାଗ କରିଥିବା ଭାବରେ, ତୁମେ ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ଘୋଡା, ବାନର, ସିଂହ, ହାତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଜ୍ଞାତ ମୁହଁ ଥିବା ଦଳମାନେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେ ତୁମେ; ତୁମେ ଅସୁରମାନେ ଶତ ଶରୀର ନେଇ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ଅନେକ ଶରୀର ରେ ଅଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ ପ୍ରଭୁ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" “ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ, ସେବକ ଓ ଧନ ସହିତ, ସଦା ମୋତେ ଜୟ ଓ ସ୍ମୃତି ଦିଅ; ମୁଁ ଅନେକ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ଆଜି ମୁଁ ମହା ନରକର ପଥରେ ଆସିଛି।" “ମୋ ପାପମୟ ଆଚରଣ ଫେରିବା ନାହିଁ, ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି ଦେଇଛି; ଦୟା ଭ୍ରମଣ କରେ, ମନ ଭ୍ରମଣ କରେ, ଏହି ମୋହ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଦମିତ।" “ଯେଉଁଠି ଏହି ଦିବ୍ୟ ତୋଟକ ଷ୍ଟୁତି ପବିତ୍ର ମନ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପଢିଥାଏ, ସେଉଁଠି, ବାଣଙ୍କ ପରି, ରୁଦ୍ର ନିଜେ ଦୟା କରିବେ।" ଏହି ମହା ଦିବ୍ୟ ଷ୍ଟୁତି ଶୁଣି, ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବାଣଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ, “ମୋ ପିଲା, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମେ ତୁମ ପୁତ୍ର, ପଉତି, ପତ୍ନୀ ଓ ସେବକମାନେ ସହିତ ସଉବର୍ଣ୍ଣରେ ରହ।" “ଏଠିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବାଣ, ତୁମେ ଦେବମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ, ଏହି ବର ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଦେଲେ।" ବାଣ ଜଗତରେ ଅବିନାଶୀ ଓ ଅକ୍ଷୟ ହେଲେ, ଭୟ ଛାଡି ଚଳିଗଲେ; ତାପରେ ରୁଦ୍ର ସପ୍ତଶିଖାକୁ ମଧ୍ୟ ଦମିଲେ। ତୃତୀୟ ନଗରକୁ ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ; ରୁଦ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ତୃତୀୟ ନଗର ଆକାଶରେ ଚିରକାଳ ଘୂରିବାରେ ରହିଲା। ଏପରି, ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ତ୍ରିପୁରାକୁ ଜଳାଇଦେଲେ; ଅଗ୍ନିର ମାଳାରେ ଜ୍ୱାଳାମୟ ହୋଇ, ତାହା ପୃଥିବୀରେ ପଡିଗଲା। ତାଙ୍କର ଏକ ନଗର ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଫିଙ୍ଗିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ନଗର ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡରେ ପଡିଲା। ତ୍ରିପୁରା ଜଳିଗଲାବେଳେ, ରୁଦ୍ରମାନେ ଏଠି ଥିଲେ; ଜ୍ୱାଳାମୟ ନଗର ଏଠି ପଡିଲା, ତେଣୁ ଏଠି ଜ୍ୱାଳେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଅଗ୍ନିର ଦିବ୍ୟ ଶିଖା ଉପରକୁ ଉଠି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା; ଦେବ, ଅସୁର ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ। ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମହେଶ୍ୱରର ମୁଖ୍ୟ ନଗରରେ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ; ଏହିପରି, ଯେଉଁଠି ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡକୁ ଯିବେ— ସେ ଚ୦ଦିନ ଜଗତରେ ଏକ ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ଓ ତିରିଶ କୋଟି ବର୍ଷ ଅନ୍ୟ ଚ୦ଦିନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଲୋକର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବେ— ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ଧର୍ମିକ ରାଜା ହେବେ; ସେ ଏକାଧିକ ରାଜା ଭଳି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ—ଏହି ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ, ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପବିତ୍ର; ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଅମରକଣ୍ଟକକୁ ଯିବେ— ସେଉଁଠି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ଦେବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ଏଠି ଭିଡ଼ ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡରେ ମିଳେ। ଏଠି ପୁଣ୍ଡରୀକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡରେ ଜ୍ୱାଳେଶ୍ୱର ଦେବତା ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ; ମହାରାଜ, ଯେଉଁଠି ଜ୍ୱାଳେଶ୍ୱରରେ ଜୀବନ ଛାଡିଦେଇଲେ— ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିଥିବାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ଦେବମାନେ ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡରେ ବସନ୍ତି। ସେ ରୁଦ୍ରର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ, ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅମରେଶ୍ୱର ପାହାଡର ଜଳ କୂଳରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି, ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଋଷିମାନେ ନିଶ୍ଚଳ ନିୟମରେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି; ରାଜା, ଅମରକଣ୍ଟକ ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ଯୋଜନ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପିତ। ଚାହିଁଥିବା କିମ୍ବା ଅଚାହିଁଥିବା, ଯେଉଁଠି ନର୍ମଦା ନଦୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଥାଏ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। ନାରଦ କହିଲେ: ନର୍ମଦା ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏକ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପି, ପତ୍ରେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।