ଶ୍ରୀମାନ୍ୟ ସାରଭ ନାମକ ବଣିକ, ଯିଏ କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ନଗରରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ, ସେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ— “ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ଏହି ଶୁଭ ସୁଯୋଗ ଆସିଛି, ତୁମେ ଯାହା ଶୁଣିଛ, ତାହା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ମୁଁ ସାରଭ ନାମକ ବଣିକ, ମୋର ଘର କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ।” ସେ ଆଉ କହିଲେ— “ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଏବଂ ପୁଅମାନେ ମୋତେ ବିରତ କରିଥିଲେ, ତଥାପି ପବିତ୍ର ଏହି ସ୍ଥଳର ମହତ୍ତ୍ୱ ମୋ ପୁଅଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ଏଠାକୁ ଆସିଲି। ଏଠାରେ ଆସି କିଛି ମାସ ହେବାକୁ ହେଲା; ଏବେ ତିନି ଦିନ ହେଲା ମୁଁ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ। ଏଠାରେ ମୋର ପ୍ରାଣ ବାହାରିଯାଇଥିଲା, ଆଜି ପୁନଃ ଫେରିଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦେହରେ କେତେ ଦିନ ପ୍ରାଣ ରହିଛି, ତାହା ମୋତେ ଜଣାନ୍ତୁ।” “ଶମନଙ୍କ ଘର ଦେଖି ଆଉଥିଲି, ଏବେ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ; ଏହା ମୋର ଭାଗ୍ୟର ଫଳ। ମୋ ପାଖକୁ ନେଇଯିଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବହୁ ଧନ ଦେବି। ଘର ପହଞ୍ଚିଲେ ଏହି ଧନ ଦେଇଦେବି— ମୋତେ ଦୟା କର, ହେ କୃପାସାଗର। ଏଠାରେ ମାଟି ଖୋଡ଼ି ମୋର ଧନ ନିଅ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଲୋଭୀ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରାମବାସୀ କହିଲା— “ଠିକ୍ ଅଛି, ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ମୁଁ ତାହା କରିବି।” ସେ ତୁରନ୍ତ ମାଟି ଖୋଡ଼ି ଧନ ଉଠାଇଲା ଏବଂ ସାରଭଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଦେଲା। ତା’ପରେ ସେ କହିଲା— “ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଧନ ତୁମର ଭୂମିରୁ ନେଇଛି। ଏହା ଶୀଘ୍ର ଦିଅ, ଯାହାଫଳରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ପଳଙ୍କି ଆଣିପାରିବି; ତୁମକୁ ଏହି ଜ୍ୱର ଭୋଗୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଏହାରେ ବସାଇ ଘରକୁ ନେଇଯିବି।” ସାରଭ ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଧନ ନେଇ ଲବଣାନଗରକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏକ ରାତି ରହି, ପରଦିନ ପଳଙ୍କି, ପଳଙ୍କିବାହକ ଓ ସହଚରମାନଙ୍କ ସହ ଆସି, ଦୁଇଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଦେଇ ସାରଭଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଆଣିଲା। ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଲୋକ ଦୁଇଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ନେଲା, ସାରଭଙ୍କୁ ପଳଙ୍କିରେ ବସାଇ ଯାତ୍ରା କଲା। ସେ ପଳଙ୍କିବାହକମାନେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ଦିଗେ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯାତ୍ରା ପଥରେ ପ୍ରବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ତାଙ୍କର ଜଳପାତ୍ରରୁ ଅଳ୍ପଅଳ୍ପ ଜଳ ସାରଭଙ୍କୁ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ତିର୍ଷ୍ଣା ନିବାରଣ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଏକ ଝିଲିକ ତୀରେ ସେମାନେ ଖାଇବା ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଭୋଜନ କରି ପୁଣି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏକ ଅଂଶ ଦୂର ଯିବା ପରେ, ତିର୍ଷ୍ଣାକ୍ଲାନ୍ତ ସେମାନେ ଜଳପାତ୍ରରୁ ଜଳ ପିଲେ ଏବଂ ସାରଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ, ଯାହାର ନାମ ବିକଟ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଥିଲା। ସେ ଏହି ଯାତ୍ରୀମାନେ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲା, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ତାଳମାଟି ହୋଇ, ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇ ଆସିଲା। ସେ ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ପଳଙ୍କିବାହକ ଓ ଯାତ୍ରୀକୁ ଧରିଲା। ସେମାନଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ନେଇ, ଆକାଶେ ଘୂରାଇ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍କିଲା। ଏହି ଘୂରଣାରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ବାହାରିଗଲା। ରାକ୍ଷସ ସେମାନଙ୍କ ମାଂସ ଭୋଜନ କଲା, ରକ୍ତ ପିଲା, ଏବଂ କହିଲା— “ଏହି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ପୁରୁଷ କେଉଁଠି ଯିବ? ମୁଁ ଏହାକୁ ଭୋଜିବି, ପରେ ଜଳ ପିବି।” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଜଳପାତ୍ର ନେଇ ନଦୀତୀରକୁ ଗଲା। ରାତିର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଚରଣାରୀ ରାକ୍ଷସ ତାହାକୁ ମୁହଁରେ ଦେଇ ଜଳ ପିଲା; ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ମୃଗ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମର ସ୍ମୃତି ଆସିଲା, ଏବଂ ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳରେ ରାକ୍ଷସ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ଏହି ସ୍ମୃତି ଆସି ବେହୋଶ ହୋଇ, ଦୟା ଉପଜି, ମୃଗ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଜ୍ଞାନ ଫେରି ଆସି, ରାକ୍ଷସ ସାରଭଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା— “ହେ ପୁରୁଷଶାର୍ଦ୍ୱୂଳ, ତୁମେ କିଏ? ଏବଂ ମୁଁ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଜିଲି, ସେମାନେ କିଏ? ଏହି ପବିତ୍ର ତୀରର ଜଳ କ’ଣ, ଯାହା ପାଇଁ ମତେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଫେରିଲା?” ସାରଭ କହିଲେ— “ମୁଁ ବୈଶ୍ୟ, ମୋ ଘର କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲି, ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆସିଛି। ସେଠାରେ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଜ୍ୱରରେ ପଡିଲି। ମୋର ମନରେ ଅନୁଚିତ ମାର୍ଗରେ ଘରକୁ ଫେରିବା ଚିନ୍ତା ହେଲା। ଏଉଁ ସମୟରେ ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଆସିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି— ‘ପଳଙ୍କି ଆଣି ଘରକୁ ନେଇଯାଅ।’ ସେ ତୁରନ୍ତ ପଳଙ୍କି ଆଣିଲେ। ମୋତେ ବସାଇ ଘରକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସେମାନେ ଏବଂ ପଳଙ୍କିବାହକମାନେ ଭୋଜିଦେଲ। ଏହି ଜଳ— ଶୁଣ, କେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀରର— ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଖାଣ୍ଡବ ଅଟବୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯମୁନା ନଦୀ ଅଛି। ତାହାର ତୀରରେ ହରିପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଅଛି; ଏଠି ଦେବଗୁରୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର, ଯାହା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ଏହି ଜଳ ପିଇ ତୁମର ସ୍ମୃତି ଫେରିଛି, ଏବଂ ବେଦ ଉଦ୍ବୋଧିତ ହୋଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି— ଏହି ଜନ୍ମର ପୂର୍ବ କର୍ମ ତୁମେ ମନେ ପକାଅଛ? କ’ଣ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲ, ଯାହା ପାଇଁ ରାକ୍ଷସ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲ? ସତ୍ୟ କଥା କହ। ତେବେ ରାକ୍ଷସ କହିଲେ— “ପୂର୍ବେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବେଦବିଦ୍ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି; କିନ୍ତୁ ମୋର ଚରିତ୍ର ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଅଧର୍ମ ଥିଲା। ମୁଁ ନିତ୍ୟ ଦ୍ୟୂତ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲି, ଏହି ଖେଳରେ ମୋର ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ଧନ ହରାଇଦେଲି। ପିତା ମୋର କର୍ମ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲେ; ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ନଗରରୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି, ଧନହୀନ ହୋଇ ଗ୍ରାମ ସୀମାରେ ରହିଲି। ସେଠାରେ ଦେବକ ନାମକ ମୋର ଏକ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ସେ ମୋତେ ଘରେ ରଖି ବହୁ ଦୟା କଲେ। ମୁଁ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ରହୁଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଅତି ଅଭିଲାଷାରେ ପଡି, ବନ୍ଧୁ ନଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦରା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଅପମାନ କରିଥିଲି।” ଏହିପରି ଭାବେ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।