ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏଠାରେ ଏକ ମହାନଦୀ ଅଛି, ଏହା ସହିତ ମଣିଜଳା ନଦୀ ଓ ଇକ୍ଷୁବର୍ଧନିକା ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଶତଶଃ ହଜାରେ ହଜାର ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ବହିଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ମେଘବର୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କର ନାମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିହେବ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅପରିମେୟ, କାରଣ ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ। ତାପରେ ଚାରିଟି ପବିତ୍ର ଦେଶ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ମୃଗ, ମଶକ, ମାନସ ଓ ମଲ୍ଲକ ନାମକ ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି। ମୃଗମାନେଠାରେ ନିଜ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସନ୍ତି; ମଶକମାନେଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ମାନସମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବୈଶ୍ୟ ଧର୍ମରେ ବସନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମ ଓ ଧନରେ ଚେତନ୍ନ। ମଲ୍ଲକମାନେ ସଦା ଶୂଦ୍ର, ନୀତିଶୀଳ ଲୋକ; ସେଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୌଣସି ରାଜା, ଦଣ୍ଡ, କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡଦାତା ନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜ ନୀତି ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଏତିକି କୁହିହେବ। ଏହି ଶାକଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏତିକି ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଉତ୍ତର ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ; ଏହିଥିରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହାକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଆଗ୍ରହପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ସେଠାରେ ଘୀର ସାଗର ଅଛି, ଏକ ଦଧିର ସାଗର ଅଛି, ଏକ ସୁରୋଦ ସାଗର ଅଛି, ଏବଂ ଦୁଧର ସାଗର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ଏବଂ ସେଠିର ପର୍ବତମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ଘେରାଯାଇଛି। ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱୀପରେ ମହାନ ମନ:ଶିଳା ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଲାଲ୍ ଗେରୁ ତିଆରି; ପଶ୍ଚିମରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ସାଥୀ କଳା ପର୍ବତ ଅଛି। ସେଠି ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନମାନେ କେଶବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ତାଙ୍କର କୃପାରେ ସେଠି ଲୋକମାନେ ସୁଖୀ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଶାକଦ୍ୱୀପରେ କୁଶ ଗଛକୁ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୂଜା କରାଯାଏ; ଶାଲ୍ମଲିଦ୍ୱୀପରେ ଶାଲ୍ମଲି ଗଛ ପୂଜିତ। କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ ମହାନ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପର୍ବତ, ଯାହା ରତ୍ନର ଖଣି, ସମସ୍ତ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଲୋକ ଏହାକୁ ସଦା ପୂଜନ୍ତି। ଗୋମନ୍ତ ପର୍ବତ ବିଶାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେଠି ଅଚ୍ୟୁତ କମଳନୟନ ଚିରକାଳ ବସନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ହରି ସଦା ମୋକ୍ଷକାମୀମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି; କୁଶଦ୍ୱୀପରେ କୋରାଲ ରେ ଶୋଭିତ ପର୍ବତ ଅଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ବତ ସୁନାମା, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ; ଦ୍ୱିତୀୟ ହେମପର୍ବତ, ତେଜସ୍ୱୀ; ତୃତୀୟ କୁମୁଦ ପର୍ବତ। ଚତୁର୍ଥ ପୁଷ୍ପବାନ୍, ପଞ୍ଚମ କୁଶେଶୟ, ଷଷ୍ଠ ହରିଗିରି—ଏହେଁ ଛଅ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି—ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳ ଅଉଦ୍ଭିଦ, ଦ୍ୱିତୀୟ ରେଣୁମଣ୍ଡଳ, ତୃତୀୟ ସୁରଥ, ଚତୁର୍ଥ ଲମ୍ବନ, ପଞ୍ଚମ ଧୃତିମତ୍, ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଭାକର, ସପ୍ତମ କାପିଳା। ଏହି ସପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଲୋକ ରହନ୍ତି, କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠି ଚୋର କିମ୍ବା ବିଦେଶୀ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧଳାରଙ୍ଗ, ମୃଦୁ ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱଭାବର। ଏଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ବିଷୟରେ କହିବି—କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ ବଡ଼ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପର୍ବତ ଅଛି; କ୍ରଉଞ୍ଚ ପରେ ବାମନକ, ବାମନକ ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ। ଅନ୍ଧକାରକ ପରେ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ମୈନାକ, ତାହା ପରେ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ଗୋବିନ୍ଦ। ଗୋବିନ୍ଦ ପରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ପର୍ବତ, ତାହା ପରେ ଡୁଣ୍ଡୁଭିସ୍ୱନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଗୁଣା ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଆଉ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି—କ୍ରଉଞ୍ଚର ଅଞ୍ଚଳ କୁଶଳ, ବାମନକର ମନୋନୁଗ, ତାହା ପରେ ଉଷ୍ଣା, ତାହା ପରେ ପ୍ରାବରକ, ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ, ତାହା ପରେ ମୁନି ଅଞ୍ଚଳ। ମୁନି ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ଡୁଣ୍ଡୁଭିସ୍ୱନ ଅଞ୍ଚଳ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବସନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ଧଳାରଙ୍ଗର। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଥାନ୍ତି। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ପୁଷ୍କର ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ରତ୍ନ-ମାଣିରେ ଶୋଭିତ। ସେଠାରେ ପ୍ରଜାପତି ଦେବ ସ୍ୱୟଂ ବସନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସଦା ତାଙ୍କର ସେବା କରନ୍ତି। ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନୋହର ବାଣୀରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣି ଓ ରତ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ଦମରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁର ମାପରେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ଏବଂ ପୁନି ଦୁଇଗୁଣା; ସେଠିର ଜନମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଯେଉଁଠି ଏକ ନିୟମ ଚାଲିଥାଏ, ସେଉଁଠି ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ ରାଜା ଭାବେ ଶାସନ କରନ୍ତି। ରାଜା ସଦା ଏହି ଦ୍ୱୀପମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେ ଶିବ, ସେ ପିତା, ସେ ପିତାମହ। ସେ ଜନମାନେ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକମାନେ ନିଜେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବିବରଣୀ।