ଏଠାରେ ପରମ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଜ୍ଵଳମାନ ଦେବୀ ପ୍ରଭା ସଦାବାସ କରନ୍ତି। ସେଇ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ, ଏହି ଦେବୀ ଅବିଚଳ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଆଉ ଏକ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି—ଏହାକୁ ଏଇରାବତ କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି କେବେ ଅବକ୍ଷୟ ଆଣିନାହିଁ, ଏଠିର ଲୋକମାନେ କେବେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଓ ତାରାମାନେ ଏମିତି ଜ୍ଵଳିଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ଆଲୋକରେ ବେଢ଼ିଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ତେଜ ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଦୁଇଁଟି ମନୋହର ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ। ସେଠାର ଲୋକମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ରର ସୁଗନ୍ଧ ସହ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧହୀନ, ଅନ୍ନବିହୀନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତେ ଦେବଲୋକରୁ ପତିତ ହୋଇଥିବା ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରାଣୀ। ସେମାନଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ଏହି ଆୟୁଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବସନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଛୀରସାଗରର ଉତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅନେକ ଚମତ୍କାର ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ସେଠାରେ ହରି, ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରୀହରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ରଥରେ ବସି ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ରଥର ଅଷ୍ଟଚକ୍ର ଅଛି, ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହା ମନର ତ୍ୱରାଣ୍ୟେ ଗତି କରେ। ଶ୍ରୀହରି ଅଗ୍ନିପରି ରଙ୍ଗର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାୟକ। ସେ ଦେବତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାୟକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ କାରଣ। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଓ ଆଗ୍ନି—ଏହି ସବୁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେଇ ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବଳିର ମୁଖ୍ୟ ଶ୍ରୋତା। ଏହିଭଳି ଚମତ୍କାର ଅଞ୍ଚଳ ବିଷୟରେ ଶୃଙ୍ଗୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ—“ଏହି ଭାରତ ଖଣ୍ଡ କିପରି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ? ଆମେ ତୁମକୁ ବିଦ୍ୱାନ୍ ମନେ କରୁଛୁ, ଦୟାକରି ଏହା ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ।” ତେବେ ସୂତଜୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଭାରତ ଅଞ୍ଚଳର କଥା କହିବି, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ମନୁ, ଏବଂ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ପୃଥୁ ମହାପ୍ରଜ୍ଞା, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଯୟାତି, ଅମ୍ବରୀଷ, ମନ୍ଧାତୃ, ଓ ନହୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହିପରି ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, କୁବେର, ଶିନି, ଋଷଭ, ଇଲା, ଓ ନୃଗ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୂମିକୁ ଗୌରବ ଦେଇଛନ୍ତି। କୁଶିକ, ଗାଧି, ସୋମ, ଓ ଦିଲୀପ ମହାରାଜ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୂମିରେ ଅମର କଥା ରଖିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଭାରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଇ ଅଞ୍ଚଳର ବିବରଣୀ ଦେଉଛି, ଯାହା ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ମହେନ୍ଦ୍ର, ମାଲୟ, ସାହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମତ୍, ଋକ୍ଷ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପରିୟାତ୍ର—ଏହି ସପ୍ତ ପର୍ବତ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି—କିଛି ଅଜ୍ଞାତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ, ବିଶାଳ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଶିଖରସମୂହ ନିହିତ। କିଛି ପରିଚିତ ପର୍ବତ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଛୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଧାରଣ କରେ। ଏଠି ଆର୍ୟ ଓ ମ୍ଲେଛ, ଦୁଇଁ ପ୍ରକାର ଲୋକ ଏକାସାଥି ରହନ୍ତି। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ, ସରସ୍ୱତୀ ର ସୁଧା ପାନ କରନ୍ତି। ଗୋଦାବରୀ, ନର୍ମଦା, ବାହୁଦା, ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଏବଂ ଯମୁନା ମହାନଦୀ ଏଠି ପ୍ରବାହିତ। ଦୃଶଦ୍ୱତୀ, ବିତସ୍ତା, ନିର୍ମଳ ବାଳୁକା ଓ ନିର୍ମଳ ପାଣିର ନଦୀ, ବେତ୍ରବତୀ, କୃଷ୍ଣା, ବେଣୀ ପ୍ରବାହମୟ। ଈରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ଦେବିକା, ବେଦସ୍ମୃତି, ବେଦଶିରା, ତ୍ରିଦିବ, ସିନ୍ଧୁଲା, କ୍ରିମି, କରିଶିନୀ, ଚିତ୍ରବାହା, ତ୍ରିସେନା, ଗୋମତୀ, ଧୂତପାପା, ଚନ୍ଦନା, କୌଶିକୀ, ତ୍ରିଦିବା, ନଚିତା, ରୋହିତରାଣୀ, ରହସ୍ୟ, ଶତକୁମ୍ଭା, ସାରୟୂ, ଚର୍ମବତୀ, ବେତ୍ରବତୀ, ହସ୍ତିସୋମା, ଦିଶା, ଶରୱତୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ଭୀମା, ଭୀମରଥୀ, କାଭେରୀ, ଚୁଲୁକା, ତାପୀ, ଶତମଳା, ନିବାରା, ସୁପ୍ରୟୋଗା—ଏହି ସମସ୍ତ ମହାନଦୀ ଏଠି ପ୍ରବାହିତ। ପବିତ୍ରା, କୃଷ୍ଣଳା, ସିନ୍ଧୁ, ବଜିନୀ, ପୂରମାଳିନୀ, ପୂର୍ବାଭିରାମା, ବୀରା, ଭୀମା, ମାଳବତୀ, ପଳାଶିନୀ, ମହେନ୍ଦ୍ରା, ପାତାଳବତୀ, କରିଶିନୀ, ଅସିକ୍ନୀ, କୁଶଚୀରା, ମେନା, ହେମା, ଘୃତବତୀ, ଅନାବତୀ, ଅନୁଷ୍ଣା, କପି—ଏହି ସବୁ ମହାନଦୀ ଏଠି ଅଛି। ସଦା ଅଜୟ୍ୟ ବୀରା, କୁଶଚୀରା, ରଥଚିତ୍ରା, ଜ୍ୟୋତିରଥା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରା, କପିଞ୍ଜଳା, ଚନ୍ଦ୍ରାବାହା, ଫଳଦ୍ୟା, କୁଚୀରା, ବୈନଦୀ, ପିଙ୍ଗଳା, ବେଣା, ତୁଙ୍ଗବେଗା, ବିଦିଶା, କୃଷ୍ଣବେଣା, ତାମ୍ରା, କପିଳା, ଧେନୁ, ସକାମା, ବେଦସ୍ୱା, ହବିଃଶ୍ରାବା, ମହାପଥା, ଶିପ୍ରା, ପିଚ୍ଛଳା, ଭାରଦ୍ୱାଜୀ, କୌର୍ଣ୍ଣିକୀ, ଶୋଣା, ବାହୁଦା, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଦୁର୍ଗାମନ୍ତଃଶିଳା, ବ୍ରହ୍ମମେଧ୍ୟା, ଦୃଶଦ୍ୱତୀ, ପରୋକ୍ଷା, ରୋହୀ, ଜମ୍ୱୁନଦୀ, ସୁନାସା, ତମସା, ଦାସୀ, ସାମାନ୍ୟା, ବରଣାମସୀ, ନୀଳା, ଧୃତିକରୀ, ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ମାନବୀ, ବୃଷଭା, ଭାସା, ବ୍ରହ୍ମମେଧ୍ୟା, ଦୃଶଦ୍ୱତୀ—ଏଠି ଅନେକ ମହାନଦୀ ଅଛି। ସଦା ପବିତ୍ର କୃଷ୍ଣା, ମନ୍ଦଗା, ମନ୍ଦବାହିନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ମହାଗୌରୀ, ଦୁର୍ଗା, ଚିତ୍ରୋତ୍ପଲା, ଚିତ୍ରରଥା, ଅତୁଳା, ରୋହିଣୀ, ମନ୍ଦାକିନୀ, ବୈତରଣୀ, କୋକା, ଶୁକ୍ତିମତୀ, ମନଙ୍ଗା, ବୃଷସାହ୍ୱୟା, ଲୋହିତ୍ୟା, କରତୋୟା, ବୃଷକାତ୍ୱୟା—ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଏଠି ପ୍ରବାହିତ ଓ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଶୋଭା ଦେଇଛି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭାରତ ଅଞ୍ଚଳ ଦେବତା, ରାଜା, ମୁନି, ଏବଂ ଅନେକ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଗୌରବ ପାଇଛି।