ଉତ୍ତର କୁରୁ ଏକ ଅତି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଭ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଶରଣ ପାନ୍ତି। ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭିହଙ୍ଗସୁମୁଖ ଏଠି ଥିଲେ, ସେ ସୁନା ରଙ୍ଗର କାଉଁ ଦେଖି ବିଚାର କରିଥିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ, ମଧ୍ୟ ଏବଂ ନିମ୍ନ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଭିହଙ୍ଗସୁମୁଖ କୌଣସି ଭେଦ ନ କରିଥିବାରୁ ସେଠାକୁ ଛାଡିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଯାଉଛି, ସେଠି ସାଧା ଆଲୋକ ସଦା ପଛରେ ଚାଲିଥାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତାରାମଣ୍ଡଳୀ, ବାତାସ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଶୁଦ୍ଧ ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରେ ଘିରିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠି ବସନ୍ତି। ଏଠି ଅପ୍ସରାମାନେ ମିଶି ଦେବମାନେ ମେରୁ ଉପରେ ହସେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଏଠି ଏକାଠି ହେଇ ଅନେକ ବିଧିର ବଳି ଏବଂ ଦାନ କରନ୍ତି; ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ହାହା, ହୂହୂ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଅମରମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବିଭିନ୍ନ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି; ସପ୍ତ ଋଷି ଏବଂ ଜୀବମାନଙ୍କର ନାୟକ କଶ୍ୟପ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରତି ପର୍ବ ଏଠି ସମସ୍ତେ ଆସନ୍ତି; ମେରୁର ଶିଖରରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଉଶନାସ କାବ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଠିରେ ସୁନା ରତ୍ନ ଏବଂ ଏହି ରତ୍ନପର୍ବତଗୁଡିକ ଅଛି; ଏଠିରୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କୁବେର ଚାରି ଭାଗର ଏକ ଭାଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏଠିରୁ ସେ ମାନବମାନେ ଲାଗି ଧନର ଅଂଶ ଦେଇଥାନ୍ତି; ପର୍ବତ ଭିତରେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି। ଏଠି କର୍ଣ୍ଣିକାର ବୃକ୍ଷର ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ପାହାଡ଼ ଶିଳାରେ ତିଆରି, ଯେଉଁଠାରେ ପଶୁପତି ଦେବ ଦିବ୍ୟ ଜନମାନେ ଘିରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏଠି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବ, ଜୀବମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଉମାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ପଦଯୁଗଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍ଣ୍ଣିକାର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ତିନି ଆଖି ତିନି ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛି, ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥନ କରିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଏହି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଦୁଧ ଧାରା ବହୁଛି। ଅପାର ଆକାର ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଗୁରୁ ଧ୍ୱନି ସହିତ, ଶୁଭ ଗଙ୍ଗା, ଭାଗୀରଥୀ, ଅତି ପବିତ୍ର ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠି ଅଛି। ସେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ବହି ଚନ୍ଦ୍ର ସରୋବରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପବିତ୍ର ସରୋବର, ସାଗର ପରି ବିଶାଳ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭାର ଦେଖି ପର୍ବତମାନେ ଧରିପାରିଲେନି, କିନ୍ତୁ ପିନାକଧୃକ୍ ଏହି ଗଙ୍ଗାକୁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଧରିଥିଲେ। ମେରୁ ପର୍ବତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ କେତୁମାଳ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି; ଜାମ୍ବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ ଅଛି। ଏଠି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ, ପୁରୁଷମାନେ ସୁନା ପରି ରଙ୍ଗର, ନାରୀମାନେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏଠି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ରୋଗ ଏବଂ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ମନ ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ଦେହ ଅପରିଷ୍କୃତ ସୁନାର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ କୁବେର, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଘିରି ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧମାଦନ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଏକାଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏଠି ପୁରୁଷମାନେ କଳା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାରୀମାନେ ନୀଳୋତ୍ପଳ ପତ୍ରର ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ମନୋହର। ନୀଳୋତ୍ପଳ ଅଞ୍ଚଳ ଧଳା, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ହିରଣ୍ୟକ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ଏଠି ଏରାବତ ଦେଶ ଅନେକ ଜନମାନେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ଧନୁଖଣ୍ଡରେ ଦୁଇଟି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳ, ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ଉତ୍ତର; ମଧ୍ୟରେ ଇଳାବୃତ, ମୋଟେ ପାଞ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଉତ୍ତର ଦିଗର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳଠାରୁ ଆୟୁ, ଉଚ୍ଚତା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଧନରେ ଉତ୍ତମ। ଏଠିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏଭଳି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପୃଥିବୀ ନିବିଡ ପର୍ବତରେ ଶୋଭିତ। ହେମକୁଟ ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ, କୈଲାସ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ; ଏଠି ବୈଶ୍ରବଣ ଦେବ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। କୈଲାସର ଉତ୍ତରେ, ମେନାକ ପର୍ବତ ପାଖରେ, ହିରଣ୍ୟଶ୍ରିଙ୍ଗ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ପର୍ବତ ଅଛି। ଏହା ପାଖରେ ସୁନା ତିଆରି ଶୁଦ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଭଗ୍ନିକୁ ଲଗି, ଶୋଭାମୟ ବିଷ୍ଣୁସରସ ସରୋବର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭାଗୀରଥ ରାଜା ବସିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଭାଗୀରଥୀକୁ ଦେଖି ଭାଗୀରଥ ଏଠି ବର୍ଷ ଦେଖି ରହିଥିଲେ; ଏଠି ରତ୍ନରେ ତିଆରି ବଳିସ୍ଥମ୍ଭ ଏବଂ ସୁନା ଖେତ ଅଛି। ଏଠି ବଳି ଦେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶହ ଆଖି ଅପରିମିତ ଫଳ ଲାଗିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଠି ଚିରଯୁବନ ଶ୍ରୀକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠି ଦିବ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା, ନର-ନାରାୟଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ମନୁ, ଏବଂ ସ୍ଥାଣୁ ପଞ୍ଚମ ଭାବରେ ସମସ୍ତେ ପୂଜିତ। ଏଠି ଦିବ୍ୟ ତ୍ରିପଥଗା ଗଙ୍ଗା ପ୍ରଥମେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ସେ ନିଜକୁ ସାତ ଧାରାରେ ବିଭାଜିତ କରିଥିଲେ। ସେଗୁଡିକ ହେଉଛି: ବଟୋଦକା, ନଳିନୀ, ପାର୍ବତୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଜାମ୍ବୁନଦୀ, ସୀତା, ଏବଂ ସପ୍ତମ ହେଉଛି ଗଙ୍ଗା ସିନ୍ଧୁ। ସେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରତି ଏକ ଶହସ୍ର ்ୟୁଗର ଶେଷରେ ବଳିରେ ପୂଜିତ। ସରସ୍ୱତୀ କେବେ କେବେ ଏଠି ଆସି ଯାଆନ୍ତି; ଏହି ସାତ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହିମବତରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସନ୍ତି, ହେମକୁଟରେ ଗୁହ୍ୟକମାନେ; ନିଶାଧରେ ନାଗ ଏବଂ ସର୍ପମାନେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଏକ ତପସ୍ୟା ଅଞ୍ଚଳ। ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ଦେବ ଏବଂ ଅସୁରମାନଙ୍କର ପର୍ବତ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସଦା ନିଶାଧରେ ବସନ୍ତି, ନୀଳ ପର୍ବତରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଏହିପରି ନିବାସ କରନ୍ତି।