ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ରାଜା ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାର ଦାୟିତ୍ୱ ରଖିଥିବା ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ଘୋଡ଼ାକୁ ସାବଧାନ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରିଲେ। ପରେ, ସଭାକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ରାଜା ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ। ରାଜା ସମ୍ଭାରାରେ ବହୁବାର ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରାଯିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ତଳୱାରର ଘାଉର ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ସାହସର ପ୍ରତିକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏକ ଦିନ ରାଜା ଶିକାରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଉତ୍ସୁକତା ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ସେନାପତିମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୌଡ଼ିବା ଦେଇ ଏକ ହରିଣ ପଛରେ ଲଗିଗଲେ ଏବଂ ତୀବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ପରେ, ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ପାଣି ଖୋଜିବାକୁ ଏକ ଶିଳା ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ ଏବଂ ଘୋଡ଼ାକୁ ଗଛର ଏକ ଡାଳରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଏଠାରେ, ରାଜା ଦେଖିଲେ ଏକ ତାଳପତ୍ର ଉପରେ ଲିଖାଯାଇଥିବା ଗୀତାର ପଂଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ପବନରେ ଉଡ଼ି ଏକ ଖଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ରାଜା ଏହି ପତ୍ରକୁ ପଢ଼ି ଗୀତାର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲା ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିରେ ଏପଟିଲା। ରାଜା ଘୋଡ଼ାକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରି ତଳକୁ ନେଲେ, ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଘୋଡ଼ା ଉଠିଲା ନାହିଁ, କାରଣ ଏବେ ସେ ମୃତ। ଏହି ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଶରୀରରେ ଏକ ଦେବମାନ୍ୟ ସରଭଭେରୁଣ୍ଡା ରାଜାଙ୍କୁ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏପରେ, ରାଜା ପାହାଡ଼କୁ ଚଢ଼ି ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ପୁନ୍ନାଗ, କଦଳୀ, ଆମ୍ବ, ନଡିଆ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଦାକୁ ଗଛ, ଅଖିର, ପାନ, ନାଗ, କେସର, ଚମ୍ପକ ଗଛ, ଛୋଟ ହାତୀ ଏବଂ ହରିଣ ଖେଳୁଥିଲେ, ମୟୂରମାନେ ଦଳ ଦଳରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଋଷି ଅଟାରେ ବସିଥିଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଲେ ଏବଂ ଜଗତ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ମୋର ଘୋଡ଼ା କିପରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା?" ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଦ୍ୱିଜ ଋଷି ଉତ୍ତର ଦେଲେ— ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ପୂର୍ବପାପର ଫଳରେ ଘୋଡ଼ା ଏପରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ କୌଣସିଠି ଗୀତାର ପଂଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ ଲିଖାଯାଇଥିଲା। ତୁମେ ସେହି ପତ୍ରକୁ ପଢ଼ି ଶୁଣିବା ସମୟରେ ଘୋଡ଼ା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ ଘେରାଯାଇଲା। ରାଜା ଦ୍ୱିଜ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଲୋମ ଖଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ଗୀତାର ପଂଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଲିଖିତ ତାଳପତ୍ର ନେଇ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ିଲେ। ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଫୁଲିଯାଇଥିଲା, ସେହି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ; ପରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜସିଂହାସନରେ ଅଭିଷେକ କରିଲେ। ରାଜା, ତାଙ୍କ ସିଂହପ୍ରତିମା ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇ, ଶୁଦ୍ଧମନସ୍କ ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ। ଏପରେ, ପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଗୀତାମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିଭାଗର ଏହି ୫୫,୦୦୦ ଶ୍ଲୋକର ସଂଗ୍ରହର ଏକ ଶତ ଏଠିଅଠାନ୍ବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏହି ପରେ, ଶିବଶର୍ମାଣୀ କହିଲେ: ଏକ ଦିନ ବଣିକ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତାଙ୍କ ଜାୟା ସରଭା ସହିତ, ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ଶ୍ରୀ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ। ଏଠି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚାହିଁ ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ। ଏଭଳି ସପ୍ତାହ ଭରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ଉପରେ, ଦେବୀ ସ୍୵ୟଂ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କଥା କହିଲେ। ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: "ଓ ବଣିକ, ତୁମର ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ତୁମେ ଯେପରି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁତ୍ର ଦେବି। ଏବେ ବିଳମ୍ବ କରିବା ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଖାଣ୍ଡବ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯାଅ; ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏଠି ବେଦକୁ ଜାଗୃତ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ; ବୃହସ୍ପତି ତାହାକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଏଠି ପୁତ୍ର ଇଛାରେ ସ୍ନାନ କର। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପୁତ୍ର ମିଳିବ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ଦେବତା ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସ୍କନ୍ଦ ପାଇଥିଲି।" ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୋର ପିତା ତାଙ୍କ ଜାୟା ସହିତ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ପୁତ୍ର ଚାହିଁ। ସେ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଉପକରଣ ସହିତ ଏକଶ ଗାଁ ଦାନ କଲେ; ଶାନ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ବିଧିରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେକୁ ତୃପ୍ତ କଲେ। ସପ୍ତ ରାତି ରହିବା ପରେ, ଭକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଦମ୍ପତି ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଇଛା ପୂରଣର ଆନନ୍ଦରେ ଫୁଲିଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷରେ, ମୋର ମାତା ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ; ନଉ ମାସ ପରେ, ଶୁଭ ଦଶମ ମାସରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଲି। ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ଘଟଣା ଅନୁସାରେ କହୁଛି; ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ବିଶ୍ ଅବଧି ପୂର୍ବରୁ। ଏକ ଦିନ, ମୁଁ ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ ଦେଖି, ମୋ ପିତା ଗୃହ ଦାୟିତ୍ୱ ମୋତେ ଦେଲେ, ଏବଂ ଜଗତ ଆସକ୍ତିରୁ ବିରକ୍ତି ପାଇଥିଲେ। ସେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦ ଭକ୍ତ, ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖ ଉପରେ ଆସକ୍ତିର ନିନ୍ଦା କରି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିର ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ପିତା କହିଲେ: "ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ପହଁଚିଛି; ମୋର କେଶ ଧଳା ହୋଇଯାଇଛି। ମୁଁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ସେବା କରିବି, ଯାହାକୁ ଉତ୍ତମମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।" "ଏହି ସେବା ଦ୍ୱାରା ମନ ପବିତ୍ର ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଯାଏ; ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜେ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କୌଣସି ଇଛା ରଖେନାହିଁ।" "ଇଛା ନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ସୁଖ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରି, ଉତ୍ତମ ଓ ଅପକର୍ମ ଭୋଗ କରି, ତାଙ୍କ ଶେଷରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଅଜନ୍ମ ହୋଇଯାନ୍ତି।" "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନ ଧନ ଓ ଭୋଗ ପାଇଥିବେ, ଚେତନାର ଆନନ୍ଦ ନୁହେଁ; ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆନନ୍ଦ ମିଳିଯାଏ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଅପରିପକ୍ୱ ଦହି ପରି ଅପରିଗଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।