ପ୍ରାଚୀନ କଥାରେ କୁହାଯାଏ—ଧରା ଦାନଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ, ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଏହା ସମାନ, ତଥା ଜ୍ଞାନ ଦାନ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଯେଉଁଠି ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଦାତା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ ଦୈନିକ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। ଗୃହସ୍ଥ କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଦାତା ଫଳ ଲାଭ କରେ; ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଉପବାସ କରି, ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସାତ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ଉପରେ କଳା ତିଳ ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମନେ ଏହି ଭାବ ଧରି—"ଧର୍ମ ରାଜା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ"—ବିଚାର କରିବା ଦରକାର। ଏଭଳି ଉପକ୍ରମରେ, ଜୀବନରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଅତି ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ କଳା ମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ତିଳ, ସୁନା, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ଦାନ କରାଯାଏ। ବୈଶାଖ ମାସରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃତ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କରି, ଦାତା ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଧର୍ମର ଉପରେ ଅର୍ପିତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେଣୁ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ସାତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଓ ତିଳ ଦାନ କରି, ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନର ପାପ ମୁଚିଯାଏ। ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଗ୍ନିକୁ କଳା ତିଳ ଅର୍ପଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଯେଉଁଠି ଯେତେକି ଦିଆଯାଏ, ତାହା କେଶବଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କରିବା ଦରକାର; ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପିଣାକିନ୍ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସାତ ଜନ୍ମର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି କ୍ରିୟା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ବିଶେଷ କରି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ସ୍ନାନ ଓ ପୂଜା ସହିତ ପଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନାଦି ଉପଚାର କରି, ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରି "ମହାଦେବ ମୋପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ" ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଭକ୍ତମାନେ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତୁ; ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂଜା କଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ; ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବିଶେଷ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବ ଦିନ। ଏହି ଦିନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜନ କରିବା ଦରକାର; ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ ତାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କଲେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ, ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଚାହାଯାଏ, ସେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ଦେବତାମାନେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ବିରାଜି କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଫଳ ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯଥାଯଥ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚାହିଁଅଛି, ସେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତେଜ ଚାହିଁଥିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିନାୟକଙ୍କୁ, ଭୋଗ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ର, ବଳ ପାଇଁ ବାୟୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସାର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ହରିଙ୍କୁ ଏବଂ ଯୋଗ, ମୋକ୍ଷ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ବିରୂପାକ୍ଷ, ଦେବମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ପୂଜନ କରିବା ଦରକାର; ବିଶେଷ ଭୋଗ ଓ ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତୁ। ଭୋଗାଶ୍ରୟୀ ଲୋକେ ଭୂତେଶ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ଜଳ ଦାନ କରୁଥିବା ଦାତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଅଧିକ ଦିଆଯାଏ। ତେଲ ଦାନ କରିଲେ ଇଚ୍ଛିତ ସନ୍ତାନ, ଦୀପ ଦାନ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ଦୃଷ୍ଟି, ଭୂମି ଦାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ଲାଭ, ସୁନା ଦାନ କରିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ। ଘର ଦାନ କରିଲେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନିବାସ, ଚାନ୍ଦି ଦାନ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ, ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନ ମିଳେ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଲେ ଇଚ୍ଛିତ ସମୃଦ୍ଧି, ଗାଈ ଦାନ କରିଲେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ, ଯାନ ଓ ଶୟନ ଦାନ କରିଲେ ପତ୍ନୀମାନେ ଉପରେ ଅଧିକାର, ଭୟ ଦାନ କରିଲେ ସୁରକ୍ଷା। ଧାନ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଦୀର୍ଘ ସୁଖ, ବ୍ରହ୍ମା ଦାନ କଲେ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ; ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରାଯାଏ, ତାହା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ; ଗାଈ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଇଂଧନ ଦାନ କଲେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, ଫଳ, ପାନୀୟ ଓ ନାନା ପାକଳି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ରୋଗୀଙ୍କୁ ଔଷଧ, ତେଲ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ ରୋଗ ନିବୃତ୍ତି ହୁଏ। ଏଭଳି ଦାତା ନିଜେ ରୋଗମୁକ୍ତ, ସୁଖୀ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଅନ୍ତି; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳଓ ଧାରାଳୁ ତଳବନ୍ତି ଅରଣ୍ୟ ମାର୍ଗ ଏବଂ ତୀବ୍ର ତାପ ଛାଡ଼ି ଛାଡ଼ି ଯିଏ ଛତା ଓ ଜୁତା ଦାନ କରେ, ସେ ସେଥିରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ, ଘରେ ଯାହା ଚାହିଁଅଛି, ତାହା ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଗୁଣବାନ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଉଁଠି ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।