ଏକ ସମୟର କଥା, ଅଶ୍ୱ ଚିହ୍ନ ବିଶାରଦ ମହାବୀରମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ଏକ ମହାଅଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ମଣିଷିକତାକୁ ଅବାରେ ଅବାରେ କମ୍ପିତ କରିଦେଉଥିଲା, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ନଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲା। ସେ ଅଶ୍ୱ ଅନେକ ଦୂର ଦୂରନ୍ତର ମାଟି ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲି, ନିଜ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲା, ତାହାର ମୁଖର ଲାଲା ଓ ଝାଗ ଖେଳରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିଲା। ଗୁଣ ଓ ସ୍ୱଭାବରେ ଏହି ଅଶ୍ୱ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା, ନମ୍ର ଗୃଭା ନେଇ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା। ସେଉଁଠି ଶ୍ୱେତ ଚାମରୀ ଚାମର ବାହାରେ ଲଗାଯାଉଥିଲା, ତାହାର ଶ୍ୱାସ ଦୁଧ ସାଗରର ତରଙ୍ଗ ପରି ଚଳିଥିଲା, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କ ପରି। ଦୁଇଟି ନୀଳ ଛତା ତାହାକୁ ଘେରି ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଛାୟା ଘନ ମେଘ ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଅଶ୍ୱ ଏକ ହିମାଲୟ ଶିଖର ମାନେ ମେଘ ଛୁଇଁଥିବା ପରି ଜ୍ଵଳମାନ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମାଟିର ଚକ୍ରକୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଛୁଇଁ, ତାହାର ଶୋଭାମୟ ଗୃଭାକୁ ବାରମ୍ବାର ଉଠାଏ ଓ ନଡ଼ାଏ ଦେଉଥିଲା। ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଚିରି ଦେଉଥିଲା ଓ ବିଜୟର ମହିମା ଘୋଷଣା କରୁଥିଲା, ତାହାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିନ୍ନ ଆବାଜରେ ନିଜ ପ୍ରଶଂସା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାର କରୁଥିଲା। ସେ ଅଶ୍ୱ ଏକ ଅତି ଉତ୍ସାହର ଧାରା, ଉଚ୍ଚ ପଥରେ ଚାଲିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଧନର ଭଣ୍ଡାର ପରି, ଶୋଭାର ନିବାସ, ଚିହ୍ନର ସାଗର। ବଣିକ ଏହି ଅଶ୍ୱକୁ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣି ଦେଖେଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅଶ୍ୱ ଚିହ୍ନରେ ପରିପକ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘେରି ଥିଲେ, ଏହି ଅଶ୍ୱକୁ ଅନେକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା। ବଣିକଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦେଇ ଏହି ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଅଶ୍ୱପାଳକୁ ଡାକି, ଅତି ସାବଧାନରେ ଏହି ଅଶ୍ୱକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ସଭାକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ। ରାଜସଭାରେ ଅନେକଥର ପଚାରାଯିବା, ତଳୱାର ଘାଉର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ରାଜା ସାହସର ଜୀବନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଥିଲେ। ଏକଦିନ ଶିକାରର ଆନନ୍ଦରେ ରାଜା ଅତି ଉତ୍ସୁକ୍ତି ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱରେ ଚଢ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଉଁଠି ସେ ନିଜ ସେନାକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି, ହରିଣ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପିଆସି ହେଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଜଳ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ, ଅଶ୍ୱକୁ ଗଛର ଏକ ଶାଖାକୁ ବାନ୍ଧି ରଖି, ଏକ ପାଥର ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ସେଉଁଠି ରାଜା ଦେଖିଲେ ଏକ ଗୀତାର ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ, ଯାହା କେହି ଲେଖିଥିଲେ ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଖଣ୍ଡ଼ ଉପରେ ପଡ଼ି ଥିଲା। ରାଜା ଏହି ପତ୍ରଟିକୁ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ଓ ଗୀତା ଶବ୍ଦମାଳା ଶୁଣିବା ସମୟରେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଶ୍ୱ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲା ଓ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା। ରାଜା ଗଠି ଖୋଲି ତାହାକୁ ଭୂମିରେ ନମାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱ ଉଠିଲାନି, କାରଣ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲା। ତାପରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ସରଭଭେରୁଣ୍ଡ ନାମକ ଦେବଦୂତ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହାପରେ ରାଜା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଏକ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନ୍ନାଗ, କଦଳୀ, ଆମ୍ବ ଓ ନଡିଆ ଗଛ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଦ୍ରାକ୍ଷା ମଣ୍ଡ, ଖଣ୍ଡ ଗଛ, ପାନ, ନାଗ, କେଶର ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛ ଥିଲା, ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁ ହାତୀ, ହରିଣ ଓ ଝୁଣ୍ଡ ଝୁଣ୍ଡ ମୟୂର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏଠି ଅଘ୍ର ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାଜା ଜଗତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ମୋର ଅଶ୍ୱ କେଉଁ କାରଣରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲା?" ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଦ୍ୱିଜ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ଏହି ଅଶ୍ୱ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଏକ ପାପ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ଗୀତାର ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ ଲେଖାଯାଇଥିଲା। ତୁମେ ଏହାକୁ ପଢ଼ିଲେ ଓ ଶୁଣିଲେ, ତେଣୁ ଅଶ୍ୱ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲା; ପରେ ତାଁକୁ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ଘେରିଥିଲେ।" ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାଜା ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଏହି ଗୀତା ଅଧ୍ୟାୟ ଲିଖିତ ପତ୍ର ନେଇ ଚଲିଗଲେ। ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୁଲି ପଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହ ନିଜ ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ସିଂହପ୍ରତିମା ତାଙ୍କ ପୁଅ ସିଂହାସନରେ ବସିଲା, ଶୁଦ୍ଧ ମନବାନ୍ତ ରାଜା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ। ଏଭଳି ଗୀତାମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିଭାଗରେ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ୧୮୯ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହାପରେ, ଶିବଶର୍ମାଣୀ କହିଲେ— ତାପରେ ବଣିକ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଚାହିଁ, ଜଣେଇ ସ୍ତ୍ରୀ ଶରଭା ସହ ଶ୍ରୀ ଚଣ୍ଡିକା ମନ୍ଦିରକୁ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ଗଲେ। ସେଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରି, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସପ୍ତଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ତାହାପରେ ଦେବୀ ସ୍୵ୟଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ଦର୍ଶନ ଦେଇ କହିଲେ— "ହେ ବଣିକ, ତୁମ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଏତେ ଚେଷ୍ଟା କରିଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଅ ଦେବି। ଏବେ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ସୁପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠି ବ୍ରହସ୍ପତିଙ୍କ ନିର୍ମିତ ବେଦଜାଗୃତି ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଅ ପାଇବେ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେଠି ସ୍ନାନ କରି ଦେବସ୍ତ୍ରୁ ଶତ୍ରୁ ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦକୁ ପାଇଥିଲି।" ମା’ଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୋର ବାପା ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ, ପୁଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି ସ୍ନାନ କଲେ। ସେଠି ଶତ ଗାଈ ଉପକରଣ ସହ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତୃପ୍ତି କରାଇଲେ। ସପ୍ତ ରାତି ରହି, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଦମ୍ପତି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାର ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଖିଲିଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷେ ମୋର ମାଁ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ନଉମାସ ଶେଷେ, ଶୁଭ ଦଶମ ମାସରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଲି।