ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ରାଜ୍ୟରେ ଏମିତି ଜଣେ ବଳଶାଳୀ ଏବଂ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ଯିଏଙ୍କର ରତ୍ନ, ଘୋଡ଼ା, ଓ ଶୂରବୀର ସେନା ରାଜାଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା, ଏବଂ ଦୁର୍ଜୟ କିଲ୍ଲା ରକ୍ଷାରେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିପାରିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ରଖି, ଏକ ଦିନ ନିଜେ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କରିବା ଆଶାରେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନୋଂକୁ ବଳପୂର୍ବକ ହତ୍ୟା କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ । ସେ ଏହି କୁକର୍ମ କରିବାକୁ ଅତିଶୀଘ୍ର ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ହଠାତ୍ ହେଉଥିବା କ୍ଷୟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏହି ପାପର ଫଳରେ ସେ ସିନ୍ଧୁ ଦେଶରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଭାବେ ପୁନଃଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାର ଗାଁ ଦେଖିବାକୁ ଚିକ୍କଣ ଓ ପାଟଳା ଥିଲା । ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଘୋଡ଼ାର ଲକ୍ଷଣ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ପୁଅ ବହୁ ଦାମ ଦେଇ କିଣି ଅନେକ କଷ୍ଟରେ ନିଜ ଦେଶକୁ ନେଇ ଆସିଲେ । ବ୍ୟାପାରୀ ପୁଅଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ନାତି ଓ ବଂଶଧରମାନେ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରିଚାଳନା କଲେ । ଏହି ବ୍ୟାପାରୀ ପୁଅ ଏକ ଦିନ ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଓ ମିଳିବା ପାଇଁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଦ୍ୱାରପାଳ ତାଙ୍କୁ ଭିତରେ ନେଇଗଲେ ଓ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “କ’ଣ କାରଣରେ ଆସିଛ?” ବ୍ୟାପାରୀ ପୁଅ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଏହି ଘୋଡ଼ା ତିନି ଲୋକର ମଣି ଭାବେ ଯେଉଁ ଗୁଣ ରଖିଛି, ଏହାକୁ ବହୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ କିଣିଛି ।” ରାଜା ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି ଆଦେଶ ଦେଲେ, “ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଏଠାକୁ ଆଣ ।” ଘୋଡ଼ା ଆସିଲା, ଘୋଡ଼ାର ଲକ୍ଷଣ ଜାଣିଥିବା ବିଶାରଦମାନେ ତାହାକୁ ଦେଖି ମୁଣ୍ଡ ନେଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ମହାନ ଘୋଡ଼ା ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲା । ଏହି ଘୋଡ଼ା ପୃଥିବୀର ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲି ନାମ କମାଇଥିଲା, ତାହାର ଝାଲ ଓ ଫେଣ ଖେଳରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ତେଜ ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା । ଏହି ଘୋଡ଼ା ଗୁଣ ଓ ମୂଲ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କ ସମାନ, ନମ୍ର ଗର୍ବିତ ଗ୍ରୀବା ସହ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଧଳା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସେ ସଦା ପଖା ଦିଆଯାଉଥିଲା, ତାହାର ଶ୍ୱାସ ଦୁଧ ସାଗର ତରଙ୍ଗ ପରି ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା । ନୀଳ ଛତ୍ର ଦ୍ୱୟ ତଳେ ଏହି ଘୋଡ଼ା ଘନ ମେଘର ଛାୟା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ହିମାଲୟ ଶିଖରରେ ମେଘ ଲାଗିଥିବା ପରି ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା । ପୃଥିବୀରେ ପାଦ ଦେଇ ଆଗେଇ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଏହି ଘୋଡ଼ା ତାହାର ଗ୍ରୀବାକୁ ଉଉଠାଇ ହେଉଥିଲା । ଏହି ଘୋଡ଼ା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରୁଥିଲା, ତାହାର ଉଚ୍ଚ ହିନ୍ହାଡ଼ିରେ ତାହାର ମହିମା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା । ଏହି ଘୋଡ଼ା ଶକ୍ତି ଓ ଲକ୍ଷଣର ମହାସାଗର, ରୂପର ନିବାସ ଭଳି ଥିଲା । ବ୍ୟାପାରୀ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଘୋଡ଼ା ଚିହ୍ନ ଜାଣିଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ଘୋଡ଼ାର ଗୁଣ ବିବିଧ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ । ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜା ସୁନ୍ଦର ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଦେଇ ଏହି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ପରେ ଘୋଡ଼ାର ଦେଖାଶୁଣାକାରୀକୁ ଡାକି ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରି, ସଭା ଉପସଂହାର କରି ରାଜା ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ । ରାଜା, ଯିଏ ରଣରେ ତଳୱାର ଘାଁର ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ଏକ ଦିନ ଶିକାର କରିବାକୁ ଯାଇ, ଉତ୍ସାହ ଓ କୁତୁହଳରେ ଏହି ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଅଟବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେନା ଚାରିପାଖରେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା ମୃଗ ପଛରେ ଚାଲି ଯାଇ, ତୀବ୍ର ତିରିଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ । ପରେ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ପାଣି ଖୋଜି ଏକ ଗଛ ଶାଖାକୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ବାନ୍ଧି, ରାଜା ଏକ ପାହାଡ଼ ପଥର ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ । ସେଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଗୀତାର ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ ଏକ ଗଛପତ୍ର ଉପରେ ଲିଖାଯାଇ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଖସି ପଡ଼ିଛି । ରାଜା ଏହି ପତ୍ର ପଢ଼ି ଗୀତାର ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ଘୋଡ଼ା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରି, ତୁରନ୍ତ ଭୂମିରେ ଢଳି ପଡ଼ିଲା । ରାଜା ଘୋଡ଼ାର ଗଠି ଖୋଲି ତଳେ ନେଲେ, ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଘୋଡ଼ା ଉଠିଲା ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ନାମ ସରଭଭେରୁଣ୍ଡ, ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚଢ଼ି ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ । ରାଜା ପରେ ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ି ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନ୍ନାଗ, କଦଳୀ, ଆମ୍ବ ଓ ନଡିଆ ଗଛ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା । ଏଠାରେ ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଅଖୁ ଗଛ, ପାନ, ନାଗ, କେସର ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛ ଥିଲା, ଛୋଟ ହାତୀ, ମୃଗ ଖେଳୁଥିଲେ, ଓ ମୟୂର ଦଳ ଦଳ ନାଚୁଥିଲେ । ଅଖଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାଜା ଜଗତ ମୋହ ଛାଡ଼ି, ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୋ ଘୋଡ଼ା କେଉଁ କାରଣରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା?” ଦ୍ୱିଜ ଋଷି ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପୂର୍ବ ଅପରାଧରେ ଏହି ଘୋଡ଼ା ଏଭଳି ଜନ୍ମ ନେଲା, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ଗୀତାର ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ ଲିଖାଯାଇଥିଲା । ତୁମେ ଏହା ପଢ଼ିଲା ଓ ଶୁଣିଲାବେଳେ ଘୋଡ଼ା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲା; ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ରାଜା ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ଗୀତାର ପତ୍ର ନେଇ ଚାଲିଗଲେ । ଆନନ୍ଦରେ ଚକିତ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ପାଠ କଲେ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ । ରାଜସିଂହ ପୁଅଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ । ଏହିପରି ଗୀତାମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏହି ପଦ୍ମମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ । ଏହା ପରେ, ଶିବଶର୍ମାଣି କହିଲେ—ଏହି ସମୟରେ ବ୍ୟାପାରୀ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତାଙ୍କ ଜନାନୀ ଶରଭା ସହ ଶ୍ରୀଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ ।