ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା—ଗୀତାର ମହତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝି, ଏକ ରାଜା ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୀତା ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଗୀତାର ମହତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ଥିବା ପଦ୍ମପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ତାପରେ ଭଗବାନ ଈଶ୍ୱର ହିମପର୍ବତର କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଉଦାର ନୟନଵାଳି, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୀତାର ପଂଚଦଶଅଧ୍ୟାୟର ମହତ୍ମ୍ୟ କଥା କହିବି, ଆଗ୍ରହପୂର୍ବକ ଶୁଣ।" ଗୌଡ଼ଦେଶରେ କୃପାଳୁ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ନରସିଂହ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ତଳୱାରର ଧାରରେ ବିନଶ୍ଟ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀମାନଙ୍କର ଦାନଧାରା ଗ୍ରୀଷ୍ମର ତୀବ୍ର ତାପକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକି ପାରୁଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧର ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ଏହି ହାତୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସି, ପର୍ବତପରି ଚଳିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଅଭୟ ଦେଖାଉଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଦୟାଳୁ ସଂରକ୍ଷଣରେ ପର୍ବତମାନେ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନର ଧ୍ୱନିକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରୁଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କର ଗତିଶୀଳ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଖୁର ମାଟିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦିଏଥିଲା, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ସରଭଭେରୁଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୋଧା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଦୁହିଁରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ବାହୁ ବଳ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ଧନ, ଘୋଡ଼ା, ଯୋଧା ଓ ଦୁର୍ଗରେ ତିନିଁ ବଡ଼ ସମାନ ଥିଲେ। ଏହି ସରଭଭେରୁଣ୍ଡ ଏକ ଦିନ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର ପାଇଁ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ଧରି, ଅଳ୍ପ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହଠାତ୍ ହେଜାରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ତାହା ପରେ, ଏହି ପାପର ଫଳରେ, ସେ ସିନ୍ଧୁଦେଶରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଘୋଡ଼ାର ଗୁଣ ଜାଣୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାମରେ ଏକ ବଣିକପୁତ୍ର କିଣିଲେ। ବଣିକର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କର ପୌତ୍ର ଓ ବଂଶଜମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ବୟସ୍କ ହେଲେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ସେ ବଣିକପୁତ୍ର ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଆସି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ପରିଚିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱାରପାଳ ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନେଲେ। ରାଜା ପଚାରିଲେ, “କହ, କି କାରଣରେ ଆସିଛୁ?" ବଣିକପୁତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ତିନି ଲୋକର ମଣି ଭାବି, ଏହାର ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଦେଖି ବଡ଼ ଦାମ ଦେଇ ଆଣିଛି।" ରାଜା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, “ବଣିକଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।" ଘୋଡ଼ାର ଚିହ୍ନ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ସେଠାରେ ଥିବା ସାହସୀମାନଙ୍କ ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ଏହି ମହାଘୋଡ଼ା ସମସ୍ତଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ ହେଲା। ଅନେକ ଦ୍ରୁତ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି, ଏହି ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ତେଜ ଓ ଫେନର ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା। ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ ସମାନ ଗୁଣ ଓ ମୂଳ୍ୟ ଥିବା ଏହି ଘୋଡ଼ା ନମ୍ର ଗର୍ବ ନେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଉଥିଲା। ଚିରନ୍ତନ ଧଳା ଚାମରା ଦ୍ୱାରା ପଙ୍କା କରାଯାଉଥିଲା, ଶ୍ୱାସ ଦୁଧସାଗରର ତରଙ୍ଗ ପରି ଚଳିଥିଲା। ନୀଳ ଛତା ଦ୍ୱୟ ରଖି, ଘନମେଘ ଛାୟା ପରି ଏହି ଘୋଡ଼ା ହିମାଳୟ ଶିଖର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଛୁଇଁ, ଏହି ଘୋଡ଼ା ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଗଳା ଉଠାଉଥିଲା। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭଂଗ କରି, ଜୟର ମହିମା ଘୋଷଣା କରୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ହିନ୍ହାଡ଼ିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହେଉଥିଲା। ଏହି ଘୋଡ଼ା ଶୌର୍ୟର ଭଣ୍ଡାର, ରୂପର ନିବାସ, ଚିହ୍ନମାନଙ୍କ ଏକ ସାଗର ଥିଲା। ବଣିକ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ରାଜା ସାମ୍ନାରେ ନେଇଗଲେ, ଘୋଡ଼ାର ଚିହ୍ନ ଜାଣିଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ବଣିକ ଚାହିଁଥିବା ମୁତାବକ୍ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦେଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଘୋଡ଼ାପାଳକୁ ଡାକି, ସାବଧାନରେ ଘୋଡ଼ା ଯାଞ୍ଚ କରି, ସଭା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ। ରାଜସଭାରେ ଅନେକଥର ପଚାରାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ତଳୱାର ଘାଁର ଅନୁସୂତି ଆଲଙ୍କୃତ ଥିଲା, ଯାହା ସାହସର ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ଏକ ଦିନ ରାଜା ଶିକାରର ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ଉତ୍ସାହ ଏବଂ କୁତୁହଳରେ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ସେନାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, ରାଜା ମୃଗ ପଛରେ ଲାଗି, ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏବେ ରାଜା ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଜଳ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଏକ ଗଛ ଶାଖାକୁ ଘୋଡ଼ା ବାନ୍ଧି ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ ଗୀତାର ପଂଚଦଶଅଧ୍ୟାୟର ଅଧଅଶ୍ଲୋକ ଏକ ତଳପତ୍ର ଉପରେ ଲିଖାଯାଇ, ପବନ ଦ୍ୱାରା ଝଡ଼ିପଡ଼ିଛି। ରାଜା ଏହି ପତ୍ର ପଢ଼ି, ଗୀତାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଥିବା ସମୟରେ, ସେଇ ଘୋଡ଼ା ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଗଲା ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଗଲା। ରାଜା ଗଠି ଖୋଲି ଘୋଡ଼ାକୁ ଭୂମିରେ ନେଲେ, ଉଠେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଘୋଡ଼ା ଉଠିଲାନି, କାରଣ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲା। ଏହିବେଳେ ଦିବ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ସରଭଭେରୁଣ୍ଡ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ କଥା କହି, ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚଢ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ତାପରେ, ରାଜା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଏକ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନ୍ନାଗ, କଦଳୀ, ଆମ୍ବ ଓ ନାଡ଼ିଅ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।