ଏହି କଥାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି। ଏଉଁଠି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା କଥା ହେବା ସହଜରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବୁଝିବାଯୋଗ୍ୟ ହେଇଯାଉଥିଲା, ଏହା ଏକ ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ ଦିନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଘର ଦେଖାର ରଙ୍ଗ ଚୂରା ଉଠୁଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରର ଚକ୍ର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଂଗିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଉଁଠି ଶୌର୍ୟବର୍ମା ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଁଁ ତାଙ୍କର ତେଜର ଅନୁଭୂତି ଥିଲା ଏବଂ ତିନି ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରର ବନ୍ଧାରେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ। ସିମ୍ହଳ ଦ୍ୱୀପରେ ସିମ୍ହପରାକ୍ରମ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ବିକ୍ରମବେତାଳ ଭି ଡାକାଯାଉଥିଲା, ତିନି କଳାର ଭଣ୍ଡାର ଥିଲେ। ଏ ଦୁଇ ରାଜା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଏକାଉଁଠି ମିତ୍ରତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେଶର ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ଏ ମିତ୍ରତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏକ ଦିନ ଶୌର୍ୟବର୍ମା ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ବିକ୍ରମବେତାଳଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଶିକାର କୁକୁର ଉପହାର ଭାବରେ ପଠାଇଥିଲେ। ବିକ୍ରମବେତାଳ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରକୁ ମଣିରେ ଆଲଙ୍କୃତ ଏବଂ ପଙ୍ଖାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ପଠାଇଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ବିକ୍ରମବେତାଳ ରାଜା ଦୋଳାରେ ବସି, ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖାରେ ପଙ୍ଖା ମାରୁଥିବା, ସୁନା ଶୃଙ୍ଖଳ ଏବଂ ଢୋଲ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ ସହିତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସହ ଶିକାର ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାଲିଥିଲେ। ସେ ଦୁଇଟି କୁକୁର ନେଇ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସହ ଦୂର ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ କ兔 ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହ ଆସିଗଲା। ଏକ ରାଜପୁତ୍ର ସହ ସମାନ ବୟସର ରାଜା ବଡ଼ ଜୁଆ ଲଗାଇଥିଲେ। ରାଜା ଦୋଳାରୁ ଅବତରି, ବିଜୟ ମାଳାର ଗର୍ବରେ, କ兔 ପଛରେ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ କୁକୁରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଜପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ କୁକୁରକୁ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରି ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜା ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଦୁଇଟି କୁକୁର ଅଦୃଶ୍ୟ ଗତିରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଦୌଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କ兔 ଥକି ଏକ ଗଭୀର ଗହ୍ବରରେ ପଡ଼ିଗଲା, କିନ୍ତୁ ତଥାପି କ兔କୁ କୁକୁର ଧରିନାହିଁ। ପରେ, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ କ兔 ଉଠିଗଲା, କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ କୁକୁର ରାଗରେ ଫେନି ହେଉଥିବା କ兔କୁ ଧରିଦେଲା। ଏହା ପରେ, କ兔 ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ ଠୋକିଗଲା, ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ କୁକୁର କ兔ର ଗଳାରେ ଧରିଦେଲା। "ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଜିତିଛୁ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର ହେବା ସମୟରେ, କୁକୁର ଭୟରେ କ兔କୁ ମୁହଁରୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା। କ兔 ଦାନ୍ତର ଘାଁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଝରିଥିଲା, ଏବଂ ଏହି କ兔 ଏକ ଭୂମିର ଅଂଶରେ ଲୁଚିଗଲା। ସେ କ兔 ରାଜାଙ୍କ ଶୂନ୍ୟତାରେ ଧନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଭୂମି ଶୁଘାଇଲା; ଦେଖିବା ପରେ ଭୟରେ ଏକ ହାତ ଦୂରେ ହଟିଗଲା। ଏଉଁଠି କଫୁର, କଦଳି, ଜଙ୍ଗଲୀ ଶୁଆ ଓ ସିଂହ ପଦଚିହ୍ନ ରହିଛି, ପବନ ଚେହେରା ଓ ପୋଷାକର ଭାଗ ମଧ୍ୟ ହେଉଥିବା। ଏଉଁଠି କେତକୀ ଫୁଲର ପ୍ରମିକା ଆଖିରେ ଲାଗିଥିଲା, ଏବଂ ଛାଯା ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍୵ଚ୍ଛାରେ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଏଉଁଠି ନଡ଼ିଆ ଫଳ ନିଜେ ଝରିଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଡାଳରେ ବସୁଥିବା ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପକ୍କା ଆମ୍ବରେ ତୃପ୍ତି ହେଉଥିଲେ। ଏଉଁଠି ସିଂହ ହାତୀ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ଏବଂ ସାପ ପାଖିର ଘଉଁରେ ନିର୍ଭୟରେ ଯାଉଥିଲେ। ଏ ଅଶ୍ରମରେ ଏକ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ନିୟମିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାଟସା ଚତୁର୍ଦ୍ଧ ଅଧ୍ୟାୟ ପଠୁଥିଲେ। ଏଉଁଠି ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇବା ଜଳରେ ଧୋଇଯିବା ପରେ, କ兔 ଏକ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତଳ ମାଟିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ମାଟି ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଚକ୍ର ଶେଷ ହୋଇଗଲା; ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି କ兔 ସ୍୵ର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏହା ପରେ କୁକୁର ମଧ୍ୟ ମାଟିର ଫୁଟା ଶିଉରେ ଲାଗି, ଭୋକ ଓ ତିଆରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର କୁକୁର ରୂପ ଛାଡ଼ିଦେଲା। ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ସ୍୵ର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏଉଁଠି ଶିଷ୍ୟ ସ୍ୱ-କନ୍ଧର ହସିଲେ, ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଶତ୍ରୁତାର କାରଣ ଉପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହସି ଆଖି ଦେଖି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅତି ବିନମ୍ରତା ଓ ଭକ୍ତିରେ ନମସ୍କାର କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, କୁକୁର ଓ କ兔 କିପରି ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅବିଜ୍ଞତା ଭିତରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍୵ର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ?" ଶିଷ୍ୟ କହିଲେ—"ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାଟସା ସଂୟମୀ ଏବଂ ଶାନ୍ତ, ସେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧ ଅଧ୍ୟାୟ ପଠୁଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦିନ ପ୍ରତି ଚତୁର୍ଦ୍ଧ ଅଧ୍ୟାୟ ପଠୁଥିଲି। ମୋର ପଦପଦ୍ମ ଧୋଇବା ଜଳରେ ଲୁଡ଼ି ଏହି କ兔 ଏବଂ କୁକୁର ସ୍୵ର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।" ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ହସିଲା କାହିଁକି, ଏବଂ କଣ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲା?" ଶିଷ୍ୟ କହିଲେ—"ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ନଗର ନଦୀ ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠାରେ କେଶବ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଁଁ ଜୁଆରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜନ୍ତୁ ଚରିତ୍ରବତୀ ଜନାଣୀ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରାଗରେ ମାରିଦେଲେ, ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ୱାରା।" "ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟା ପାପରେ କେଶବ ପରେ କ兔 ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କ ଜନ୍ତୁ ଚରିତ୍ରରେ ତିନି କୁକୁର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଚତୁର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା।" "ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଶତ୍ରୁତା ଅନେକ ଜନ୍ମ ଓ ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ।