ଭାରତବଂଶୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ମତଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିଥିବା ଫଳ ପାଇଥାଏ। ଶ୍ରୀପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ନଦୀକୁ ଛୁଇଁଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧିରେ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି। ଶ୍ରୀପର୍ବତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମହାଦେବ ଦେବୀ ସହିତ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦରେ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ଋଷଭ ପର୍ବତକୁ ଯିବା ପରେ, ଭାଣ୍ଡମଧ୍ୟ ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥାଏ। ପରେ କାବେରୀ ନଦୀକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଏହାପରେ ସମୁଦ୍ରର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ କୁମାରୀ ତୀରକୁ ଛୁଇଁଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏଠି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ତପସ୍ୱୀ ଋଷି, ଭୂତ, ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମନୁଷ୍ୟ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ପର୍ବତମାନେ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠି ଇଶାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କଲେ, ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଗଣପତିଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ ହୁଏ। ଏଠି ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଉପବାସ କଲେ, ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ; ଏଠି ଗାୟତ୍ରୀ ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ତିନି ଦିନ ରହିଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଚିହ୍ନ ଦେଖନ୍ତି। ଏଠି ଗାୟତ୍ରୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ମିଶ୍ର ଜାତିର ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟ ଗୀତ କିମ୍ବା ଶ୍ଳୋକର ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ସାବିତ୍ରୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଫଳ ମିଳେନି; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭ ସମ୍ବର୍ତ୍ତ ହ୍ରଦକୁ ଯିଲେ, ସେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭାଗ୍ୟବାନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପରେ ବେଣା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଠି ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ମିଳେ, ଯେଉଁଠି ମୟୂର ଓ ହଂସ ଅଳଙ୍କୃତ। ଗୋଦାବରୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧମାନେ ସଦା ଉପସ୍ଥିତ, ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବା ଅନୁଭୂତି ହୁଏ; ବେଣା ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ। ବରଦା ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତମ୍ଭକୁ ଉପବାସ କରି ତିନି ଦିନ ଯିଲେ, ସେଠି ଏହି ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ସେଠି ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ; କୁବ୍ଜବନକୁ ଯିଲେ, ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରି ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ପରେ କୃଷ୍ଣ-ବେଣା ନଦୀର ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦରେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋକର ହ୍ରଦରେ ଏବଂ କନ୍ୟା ଆଶ୍ରମରେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ଶତ ଯଜ୍ଞ କରି ସ୍ଵର୍ଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଏଠି ଯିବା ମାତ୍ରରେ ଏକ ଶତ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଜନ୍ମ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ ହୁଏ; ଶରଭଙ୍ଗ ଆଶ୍ରମ ଓ ମହାତ୍ମା ଶୁକ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିଲେ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶରଭଙ୍ଗ ଓ ଶୁକ ଆଶ୍ରମରେ ଯିଲେ, କେହି ମନ୍ଦ ଫଳ ପାଉନାହିଁ ଏବଂ ନିଜ ବଂଶକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି। ପରେ ସୂର୍ୟାରକକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠି ଜମଦଗ୍ନି ବହୁବାର ଆସିଥିଲେ; ରାମ ତୀରରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ବହୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମିଳେ। ଗୋଦାବରୀର ସାତ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୀଳ ଓ ଅଲ୍ପ ଭୋଜନରେ ନିୟମିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ପରେ ଦେବପଥରେ ଯିବା, ଶୀଳ ଓ ଅଲ୍ପ ଭୋଜନରେ ନିୟମିତ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଶେଷର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ତୁଙ୍ଗକାରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ନିୟମିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସରସ୍ୱତ ଋଷିମାନେ ପୁର୍ବରୁ ଏଠି ବେଦ ଶିଖାଇଥିଲେ। ଏଠି ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମହା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ହାରାଇଥିବା ବେଦକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଓମ୍ ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ପୂର୍ବରୁ ପଢ଼ା ବେଦ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଏଠି ଋଷି, ଦେବତା, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଜାପତି, ହରି ନାରାୟଣ ଓ ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେ ସହିତ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ପାଳନ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଭୃଗୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏଠି ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ଅଂଶ ଦେଇ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ଦେବତାମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ଗଲେ, ଋଷିମାନେ ମନ ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲିଗଲେ। ଭାରତବଂଶୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁଙ୍ଗକା ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ମାସ ନିଷ୍ଠାରେ ରହିଲେ, ଶୀଳ ଓ ଅଲ୍ପ ଭୋଜନରେ ନିୟମିତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି ନିଜ ବଂଶକୁ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି। ମେଧବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏଠି ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। କାଳଞ୍ଜରକୁ ଯିଲେ, ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; କାଳଞ୍ଜର ପର୍ବତରେ ନିଜକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି, ରାଜା।