ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଦିବ୍ୟ ଦୂତଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ହେଉଛି। ଦୂତ ବିକୁଣ୍ଡଳଙ୍କ ଉତ୍ସୁକତା ପ୍ରତି ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ—ଧ୍ୟାନ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ସେ ସମ୍ବନ୍ଧ ଏକ ରସିର ପରି ଯାହା ଜନ୍ମରେ ବାନ୍ଧି ରଖେ। ଦୂତ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯଦି ତୁମର ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଵର୍ଗ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ତୁମେ ତୁମର ଏଠାମ ବଂଶର ଅଷ୍ଟମ ଜନ୍ମରେ ଏକ ଵୈଶ୍ୟ ଭାବେ ସଂଚିତ ଯତ ଉପାଦି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।” ବିକୁଣ୍ଡଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଉପାଦି କଣ, କେମିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଆଗର ଜନ୍ମ କଣ? ଦୂତ, ମୋତେ ସବୁ କଥା କହ, ତାପରେ ମୁଁ ଏହି ଉପାଦି ଦେଇଦେବି।” ଦୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଶୁଣ, ବୈଶ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି ଉପାଦି ଏବଂ ତାହାର କାରଣ କହିବି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପୂର୍ବେ, ପୂଣ୍ୟ ମଧୁବନରେ ଶାକୁନି ନାମକ ଏକ ମହାଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ତେଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା। ରେବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ନଉଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଜଣେ ଗ୍ରହର ପରି। ଏହି ପୁଅମାନେ—ଧ୍ରୁବ, ଶୀଳ, ବୁଧ, ତାରା, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ—ଏମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କ୍ରିୟାରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ଗୃହସ୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଚାରି—ନିର୍ମୋହ, ଜିତକାମ, ଧ୍ୟାନକୋଷ, ଗୁଣାଧିକ—ଏମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରୁ ବିରକ୍ତ ଥିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏକ ଗ୍ରାମରେ ଏକାଠି ରହୁଥିଲେ, କୌଣସି ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ସମ୍ପତି ନଥିଲା। ଏମାନେ ଆଶା ବିନା, ପ୍ରୟାସ ବିନା, ମାଟି, ପଥର, ସୋନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ, ଯେଉଁ ଭଳି ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପୋଷାକ ମିଳିଥିଲା, ତାହାରେ ଆସ୍ଥା ରଖୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା ସନ୍ଧ୍ୟା କ୍ରିୟା କରୁଥିଲେ, ଵିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ନିଦ୍ରା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟରେ ବିଜୟ ହୋଇଥିଲେ, ପବନ ଏବଂ ଶୀତକୁ ସହିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ—କୁ ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଭାବେ ଦେଖି, ଏମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୂମି ଚାଲୁଥିଲେ, ଏକାଠି ନିର୍ମାଉନ ରଖୁଥିଲେ। ଏହି ଯୋଗୀମାନେ କୌଣସି ଲୋକାୟିକ ଲାଭ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁନଥିଲେ; ସଂସ୍କାର ଦେଖିଥିଲେ, ସନ୍ଦେହ ବିନା, ଚିତ୍ତର ବିକାରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଏଭଳି, ତୁମର ପୂର୍ବ ଅଷ୍ଟମ ଜନ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ, ମଧ୍ୟ ଦେଶରେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଥିଲା—ପୁଅ, ପତ୍ନୀ, ଘର। ଏହି ଯୋଗୀମାନେ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିଲେ, ତେବେ ତୁମେ ଵୈଶ୍ଵଦେଵ କ୍ରିୟାର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତୁମର ପତ୍ନୀ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ, ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ, ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ, ଗମ୍ଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ହାତ ଯୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖାଇଲେ, ତାପରେ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ମୂଳାୟମ୍ବ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ଫଳିତ, ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ; ଆଜି ଵିଷ୍ଣୁ ମୋପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ଆଜି ମୁଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର। ଆଜି ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଘର ଧନ୍ୟ, ମୋ ପରିବାର ଧନ୍ୟ; ଆଜି ମୋ ପିତୃମାନେ ଧନ୍ୟ, ଧନ୍ୟ ମୋ ଗାଁ, ଶିକ୍ଷା, ଧନ। ମୁଁ ତୁମେ ଚରଣ ଦେଖିଛି, ଯାହା ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ; ମୁଁ ତୁମେ ଦେଖିଛି, ଏହି ଭଳି ଧନ୍ୟ ହେବା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ହୁଏ।" ଏଭଳି ସମ୍ମାନ କରି, ଚରଣ ଧୋଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାହାର ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ। ଏଠି ଵୈଶ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଚରଣ ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଚାଉଳ, ଧୂପ, ଦୀପ ଏବଂ ଭକ୍ତି ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଏହି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଭୋଜନ କରିଲେ; ସେମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଉତ୍ତମ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଜ୍ୟୋତିର ଜ୍ୟୋତି ଭାବେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶିଖାଇଥିବା ଭଳି, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଆତିଥ୍ୟରୁ ଉପାଦି ଲାଗିଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟ। ମୁଁ ଏହି ଉପାଦିକୁ ହଜାର ମୁହଁ ଦେଇ ବି ବିବରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଉତ୍ତମ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷିତ; ଶିକ୍ଷିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ। ନିଶ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା; କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ; ତେଣୁ ସେମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ। ଏହି ସାଙ୍ଗତ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟ, ବଡ଼ ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଘରେ ଶାନ୍ତିରେ ରହନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ରହନ୍ତି। ଜନ୍ମରୁ ସଂଚିତ ସମସ୍ତ ପାପ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହସ୍ଥ ଯେତେକି ପାପ ସଂଚିତ କରିଥିବେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଏକ ରାତି ରହିଥିବା ତପସ୍ୱୀ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ; ତୁମେ ଏହି ଉପାଦି ତୁମର ଭାଇକୁ ଦେଇଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥିବେ। ଦୂତଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିକୁଣ୍ଡଳ ତୁରନ୍ତ ଉପାଦି ଦେଇଦେଲେ; ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କର ଭାଇ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଗିଲା। ଦେବମାନେ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବାବେଳେ ପୂଜା କରି, ଦୂତ ଏହିପରି ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି ଫେରିଗଲେ। ଦୂତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ର ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲା, ବୈଶ୍ୟର ପୁଅ ତାଙ୍କର ଉପାଦି ଦେଇ ଭାଇକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଦୁଇଜଣେ ସହିତ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ପଠିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ, ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ସଫଳ ଫଳ ପାଇଥିବେ ଏବଂ ଦୁଃଖରହିତ ଫଳ ଲାଗିଥିବେ। ନାରଦ କହିଲେ, “ଏହା ପରେ, ରାଜା, ଜଣେ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ନେଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିବେ। ତାପରେ, ରାଜା, ଯାତ୍ରୀ ରୁଦ୍ରାଵର୍ତ୍ତ କୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିବେ। ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଗିଥିବେ ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯିବା ହୋଇଥିବେ। କର୍ଣ୍ଣହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି ଶଙ୍କର ଦେବକୁ ପୂଜା କଲେ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନ ଆସି, ସ୍ଵର୍ଗରେ ଯିବା ହୋଇଥିବେ।