ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଦୁଇ ଭାଇ ଅସତ୍ମାର୍ଗରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟର ଥିଲେ, ପିତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଦୁରାଚାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ବିନା ଓ ବାଂଶୀର ଧ୍ୱନିରେ ମନ ଲଗାଇ, ଶତଶଃ ବେଶ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ଘୁରୁଥିଲେ ଓ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଚାଟୁକାରମାନେ ସେମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ରକ୍ତ ଓଠ ଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ସଜେଇଥିଲେ, ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିଲେ। ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, କସ୍ତୂରୀ, କେଶର ଚିହ୍ନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ମୁକ୍ତାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ସମୟରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପିତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଦେଲେ, ଏକ ଶତ କାମ୍ୟ ପାଇଁ ହଜାର ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଭବନରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭୋଗରେ ଲିନ ରହିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଧନ ଅନୁଚିତ ଖର୍ଚ୍ଚରେ—ବେଶ୍ୟା, ଦଳାଲ, ଅଭିନେତା, ପହଳୁଆ, ଗୁପ୍ତଚର, ଓ ଗାୟକମାନଙ୍କ ଉପରେ—ବ୍ୟୟ କରିଦେଲେ। ଏହି ଧନ ଅନାର୍ହଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା, ଉପଜୌ ମାଟିରେ ବିଆ ଛାଡ଼ିବା ପରି; ଏହା କଦାଚିତ୍ ଅର୍ହଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା ନାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖେ ଅର୍ପିତ ହେଲା ନାହିଁ। ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପାଳକ ଓ ପାପ ନାଶକ; ଏହିପରି ଅଚିରେ ସମସ୍ତ ଧନ ହରାଇଗଲା। ଧିରେ ଧିରେ ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଭୂଖାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ଅବାକ୍ତତାରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହେଲେ। ଘରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଖାଇବା ନ ଥିଲା, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ, ବନ୍ଧୁ, ଦାସ, ଓ ନିର୍ଭର୍ଶୀଳ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ। ଧନ ନଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସହରରେ ନିନ୍ଦାର ବିଷୟ ହେଲେ; ପରେ, ସେ ଦୁଇଜଣେ ସହରରେ ଚୁରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ରାଜା ଓ ଲୋକଙ୍କ ଭୟରେ ସେମାନେ ନିଜ ନଗର ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲରେ ଚାଲିଗଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲେ। ସେ ଦୁଇ ମୂର୍ଖ ସଦା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷାକ୍ତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ, ଶୁଅଁ, ହରିଣ ଓ ରକ୍ତମୃଗ ମାରୁଥିଲେ। ଖରଗୋଷ, ତିତିର୍, ଗୋହ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁ ମାରୁଥିଲେ; ସେମାନେ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ। ଏଭଳି ପାପ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଜୀବିକା ଚାଲୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, କନିଷ୍ଠ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ବଡ଼ ଭାଇକୁ ବାଘ ମାରିଦେଲା, ଛୋଟ ଭାଇକୁ ସାପ ଡସିଲା; ଏକ ଦିନରେ, ଏହି ଦୁଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ନଶ୍ୱର ହେଲେ। ତା’ପରେ, ଯମଦୂତମାନେ ସେମାନେକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇଗଲେ, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଦ୍ୱାରା ଯମଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚାଇଲେ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦୂତ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ପାପୀ। "ଧର୍ମରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି ଦୁଇ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି; ଦୟାକରି ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ଏମାନେ ସହ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ?" ଯମ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ଦୂତମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେକୁ ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା ନରକକୁ ନେଇଯାଅ।" "ଅନ୍ୟଜଣେକୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରଖ, ଯେଉଁଠାରେ ଅପୂର୍ବ ଭୋଗ ମିଳେ।" ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଦୂତମାନେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଏହିପରି କଲେ। ଏହି ଭଳି, ବଡ଼ ଭାଇକୁ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ଛାଡ଼ାଯିବାକୁ ପଡ଼ିଲା; ତା’ପରେ ଦୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମୃଦୁବାଣୀରେ କହିଲେ, "ବିକୁଣ୍ଡଳ, ମୋ ସହ ଚଳ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଉଛି। ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କର।" ନାରଦ କହିଲେ: ତା’ପରେ, ବିକୁଣ୍ଡଳ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମନରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ସନ୍ଦେହ ଧରି, ଦୂତକୁ ପଛରେ ପଚାରିଲେ: "ମୋ ପାଇଁ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ମିଳିଲା?" ବିକୁଣ୍ଡଳ ପଚାରିଲେ: "ଏହି ସଂଶୟ ମୋର, ଦୟାକରି ସମାଧାନ କର। ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଏକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲୁ, ଏକ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କଲୁ, ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ, ଯମଙ୍କୁ ସମାନ ଦେଖିଲୁ; ତେବେ, ମୋ ବଡ଼ ଭାଇ ନରକକୁ କିଏଁ ଗଲେ? ମୁଁ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲି? ମୁଁ କୌଣସି କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ।" ଦୂତ କହିଲେ: "ମା, ବାପା, ପୁଅ, ଝିଅ, ଭାଇ, ଭଉଣୀ—ଏହା ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଜୀବର କର୍ମ ଅନୁଭବ ପାଇଁ। ଜଣେ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ଏକ ଗଛରେ ଏକଠି ହୁଏ, ପୁନି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ପୂର୍ବ କାରଣରେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି: ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କର୍ମ—ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ—ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଜଣେ ଯାହା କରେ, ସେ ତା’ର ଫଳ ପୁନି ପୁନି ଉପଭୋଗ କରେ; ଜଣେ କର୍ମ କରେ, ଜଣେ ଫଳ ପାଏ। ଅନ୍ୟ କେହି ଅନ୍ୟଙ୍କ କର୍ମରେ କେବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏନାହିଁ; ତୁମ ଭାଇ ଭୟଙ୍କର ପାପରେ ନରକକୁ ପଡ଼ିଲେ, ତୁମେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ।" ବିକୁଣ୍ଡଳ ପୁନି ପଚାରିଲେ: "ମୋ ମନ ଶିଶୁବେଳୁ ଧର୍ମରେ ନ ଲାଗି, ପାପରେ ଲାଗିଥିଲା; ଏଠି ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ପାପ କରିଛି। ମୁଁ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କରିଛି ବୋଲି ଜାଣେନି; ଯଦି ଆପଣ ମୋର ମେରିଟ୍ ଜାଣନ୍ତି, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।" ଦୂତ କହିଲେ: "ଶୁଣ, ବଣିକ, ମୁଁ ତୁମର ଉପାର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ କହିବି; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜାଣେ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣନାହାଁ। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନାମ ସୁମିତ୍ର, ହରିମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ; ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଯମୁନା ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଥିଲା। ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମର ସହ ମିତ୍ରତା ହେଲା; ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ତୁମେ ଦୁଇ ମାସ ମାଘ ସ୍ନାନ କଲା। କାଳିନ୍ଦୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ସେଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ, ପାପ ନାଶକ। ଏକ ଏମିତି ସ୍ନାନରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲ; ଦ୍ୱିତୀୟ ମାଘ ସ୍ନାନର ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲ; ଏହି ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ କର; କିନ୍ତୁ ତୁମ ଭାଇ ଘୋର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ନରକରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।