ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି—ଯେଉଁ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯାଇ, ସଠିକ୍ ଉପାୟରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ନିଜ ପରିବାରର ସାତ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରେ, ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ସ୍ଥାନଟି କାର୍ତିକେୟଙ୍କ ସଂପୃକ୍ତ ପୃଥୁଦକ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏଠାରେ ପିତୃପୂଜା ଓ ଦେବପୂଜା ସହିତ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ମହିଳା ଜଣେ ଜାଣିବା କିମ୍ବା ଅଜାଣିରେ ଯେଉଁ ଅପଶକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହା ସ୍ନାନ କରିବା ମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହିପରେ, ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ସେଠାରୁ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ତୀର୍ଥଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥୁଦକ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁ ଜଣେ ପୃଥୁଦକରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପାଠାଭ୍ୟାସ କରି ତାଙ୍କର ଶରୀର ଛାଡିଦିଅନ୍ତି, ସେ ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଏହି ଉପଦେଶ ସନତ୍କୁମାର ଓ ବ୍ୟାସ ମହାମୁନି ଗାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ବେଦରେ ସ୍ଥିର—ପୃଥୁଦକକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ପୃଥୁଦକଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପବିତ୍ରତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର୍ଥରୁ ଅଧିକ, ଏହି ଉପରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି—ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନେ ଏହିପରେ ଏହି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ପୃଥୁଦକ ନିକଟେ ମଧୁସ୍ରବ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ପାଇଥାଏ। ଏଠାରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ଦେବୀଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଅରୁଣା ନଦୀର ସଙ୍ଗମକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ ଓ ସ୍ନାନ କରିବାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ମୁକ୍ତି ଓ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଏବଂ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଯାଏ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସାତ ପିଢି ପରିବାର ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏହିପରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଅବକୀର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖି ଦର୍ଭା ଘାସରେ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା; ଏଠାରେ ଉପବାସ, ଦୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜ ମହାନ ମେରିଟ ପାଇପାରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କ୍ରିୟା କରିଲେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ—ଯଦି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଦର୍ଭା ଘାସରେ ଚାରି ସାଗର ଏକତ୍ର କରାଯାଇଛି—ତେବେ ସେ ଖରାପ ଫଳ ପାଉନାହିଁ; ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ଚାରି ଗୁଣା ମିଳିଯାଏ। ଏହା ପରେ, ରାଜା ଶତସହସ୍ରକ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସାହସ୍ରକ ନାମରେ ଦୁଇ ଉପତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏଉଁ ଦୁଇଠିରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ପାଏ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଦାନ କିମ୍ବା ଉପବାସ ହଜାର ଗୁଣା ଫଳଦାୟୀ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରେଣୁକା ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ପିତୃପୂଜା ଓ ଦେବପୂଜା ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ମନସ୍କୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଯାଏ; ଭିମୋଚନ ସ୍ପର୍ଶ କରି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଲେ, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ। ପଞ୍ଚବଟକୁ ଯାଇ, ଏକ ନିୟମିତ ନିର୍ୟାତି, ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରି, ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାଥ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଥାଣୁ ସ୍ୱୟଂ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଯିବା ମାତ୍ରରେ ଲାଭ ହୁଏ; ତାଇଜସ ଓ ବାରୁଣ ତୀର୍ଥ ସ୍ଵୟଂ ଚମକୁଛି। ସେଠାରେ, ଗୁହା (କାର୍ତିକେୟ) ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ତାଇଜସର ପୂର୍ବେ କୁରୁ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଏଠାରେ ଏକ ନିୟମିତ ନିର୍ୟାତି ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ମନସ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଲୋକ ପାଇଥାଏ; ଏହାପରେ ସେ ସ୍ଵର୍ଗ ଦ୍ୱାରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ସଂଯମ ସହିତ। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାଏ; ଏହାପରେ, ତୀର୍ଥଭକ୍ତ ଅନରକାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ କୁଅଭିଷ୍ଟ ଫଳ ପାଉନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ଦେବମାନେ ସହିତ ସେଠାରେ ସମ୍ମାନିତ। ସେଠାରେ, ନାରାୟଣରେ ଭକ୍ତି ଥିବାମାନେ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ରହିଥାଏ; ଏଠାରେ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ। ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ଖରାପ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ; ଏଠାରେ ଉମାଙ୍କ ସାଥୀ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି। ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ; ନାରାୟଣ, ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ଶତ୍ରୁନିବାରକ ଭାବରେ, ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକ ପାଏ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୋଇ ଚମକୁଥାଏ। ଏହାପରେ, ତୀର୍ଥଭକ୍ତ ଅସ୍ଥିପୁରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ପିତୃପୂଜା ଓ ଦେବପୂଜା କରିଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା ପୁକୁର ଓ ଏକ କୁଆଁ ଅଛି; ଏହି କୁଆଁରେ ତିନି କୋଟି ତୀର୍ଥ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପାଏ; ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାର୍ଗ ପାଏ ଓ ଜନ୍ମବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ। ଏହିପରେ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାଣୁବଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏକ ରାତି ରହିଲେ, ରୁଦ୍ର ଲୋକ ପାଏ; ଏହାପରେ ବଦରୀ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଵସିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ବଦରୀ ଫଳ ଖାଇ, ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଏଠାରେ ମହାପୁଣ୍ୟ ପାଏ; ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବଦରୀ ଫଳ ଖାଏ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଏ। ଏଭଳି ଏହି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଓ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ପାପ ମୁକ୍ତି, ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ, ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ।