ଏହିପରି ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ବିଷୟରେ ଶ୍ରୀପଦ୍ମମହାପୁରାଣରେ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—ଯେଉଁଭଳି ଦିନେ ଭକ୍ତ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଚିନି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ତାହା ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବେ। ଏହି ଅବସରରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବ—“ହେ ନୃସିଂହ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଆପଣଙ୍କର ଶୁଭ ଜନ୍ମତିଥିରେ ମୁଁ ଉପବାସ ରଖିବି, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରିବି।” ଏଭଳି ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଜନ୍ମ-ଜନ୍ମର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ରାତିରେ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟସାଜ ଧ୍ୱନିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୁରାଣ ପାଠ କରିବା ସଦା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କର ଚରିତ୍ର ପାଠ କରିବା। ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଆଗରୁ କଥିତ ବିଧିଅନୁଯାୟୀ ମୋ ପୂଜା କରିବା ଓ ଶାନ୍ତ ମନରେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ କୁହାଯିବ, ସେଗୁଡିକ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଲୋକ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ, ଦୁଇ ଲୋକ ଜୟ ପାଇଁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏକ ହଜାର ମାପର ସୁନାର ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ; ଗାଁ, ଜମି, ସୁନା ଓ ଏହାଦି ସମ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଶଯ୍ୟା, ଚାଦର, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କ୍ଷମତାନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ। ଧନ ଦେଇ ଫଳ ଆଶା କରି କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁଷ୍ଟି କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଧନହୀନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କ୍ଷମତାନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ବ୍ରତର ଅଧିକାର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ମନ୍ତ୍ର କହିବା ଉଚିତ—“ହେ ଦେବେଶ, ମୋ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ରାଜାମାନେ ଓ ଆଗକୁ ଜନ୍ମ ନେବା ଲୋକମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ମୁଁ ଯେଉଁ ମହାପାପର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲିନ, ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ, ବଡ଼ ଅପଦରେ ପଡ଼ିଛି, ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ଶେଷ ଶୟନୀ, ମୋତେ ହାତ ବଢ଼ାଅ; ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ।” ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ ଅର୍ପଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁଷ୍ଟି କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ମୋର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ପରିବାର ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ ଯେଉଁ ଦରିଦ୍ର ନିୟମିତ ରଖିଥାଏ, ସେ ସପ୍ତଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବ୍ରତର ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ, ପରମ ଓ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ଯେଉଁମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ଓ ବ୍ରତର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ଦିନମଧ୍ୟରେ, ଯେପରି ଶକ୍ତି ତାହିଁ ସହ, ଲୀଳାବତୀ ଓ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ, ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କ କୃପାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଓ ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କର ପୂଜା କଲେ, ଚାହିଦା ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ। ହେ ଶ୍ରୀନୃସିଂହ, ତୁମେ ଦୁର୍ଲଭ ମହାରୂପୀ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଗମ୍ୟ, ଭୈରବମାନଙ୍କର ନାଥ, ହରିଙ୍କ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଶିଶୁ ରୂପରେ ବିରାଜିତ, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ନମସ୍କାର କରେ। ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଆନନ୍ଦମୟ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱନାଥ ଓ ଶବ୍ଦ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବିରାଜିତ, କରୁଣାସାଗର, ଚବିଶି ତତ୍ତ୍ୱର ରୂପ, କାଳ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମେଠାରେ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଏକ ରୂପ, ନୃସିଂହ ମାନବସିଂହ ଦେବ, ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପଜୟ କରିଥିବା, ମାଥାରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦ୍ୱାଦଶ ତପ୍ତ ଚକ୍ର ଅଛି, ସେଠାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବିଶେଷ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ରୂପେ ଅଛି। ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାଖରେ ଏକ ନଗରୀ ଅଛି, ମୌଳିସ୍ଥାନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା। ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ହାରିତ ଓ ଲୀଳାବତୀ ବସନ୍ତି—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାଖରେ ଏକ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ, ବିଦେଶୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସେଠାରେ ବସିବେ। ଅନେକ ଲୋକ ସେଠାରେ ରହିବେ—ଏହି ନେଇ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯେପରି ନୃସିଂହଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଧ୍ୱନି ହୋଇଥିଲା। ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ “ନୃସିଂହ! ନୃସିଂହ!” ଡାକନ୍ତି, ସେଇ ଧ୍ୱନି ସେଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ସୁନା ଚୋର, ମଦପାନୀ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସମ୍ପର୍କୀ, ଏମାନେ ଯଦି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ଶ୍ରୀନୃସିଂହଙ୍କର କୃପାରେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁ ମାନେ ସେଠି ଦଶ ରାତି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବେ—ମୋ କଥା ଅସତ୍ୟ ନୁହେଁ। କଳିଯୁଗରେ, ଦ୍ୱିଜବଂଶର ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ବିଦେଶୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯିବେ, ସେମାନେ ବେଦରୁ ବହିଷ୍କୃତ ଓ ଅନ୍ୟାୟୀ, ମାଂସ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଅଧର୍ମୀ ଓ ଅତି ପାପୀ—ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯେପରି ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ ବିହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦରୁ ବାହାରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ। ସେ ନଗରର ପଶ୍ଚିମେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବିଶାଳ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି—ନୃସିଂହ ନାମରେ ପରିଚିତ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମାନବ ତୁରନ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଭାବେ ପଦ୍ମମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡରେ, ଏହି ଶ୍ରୀନୃସିଂହ ଉତ୍ପତ୍ତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ—“ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଦି କଥା କୁହିଦେଲି; ଏବେ, ହେ ଇନ୍ଦିରା, ଅନ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟମାନଙ୍କର ମହିମା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।