ଲବଣ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱୀପର ବିସ୍ତାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣା ଥିବା କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୁଦ୍ର ବିଭିନ୍ନ ଜନଜାତି, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଖଣିଜ ପାହାଡ଼ ରହିଛି, ଏହି ବୃତ୍ତାକାର ସମୁଦ୍ର ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ରହିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଶାକଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କୁହିବି, ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାନୁଭାବମାନେ, ଏହି କଥା ଆଜି ଶୁଣନ୍ତୁ। ଶାକଦ୍ୱୀପ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ। ଏହାକୁ ଏକ ସମୁଦ୍ର ପୃଥକ କରିଛି। ଏହି ଦ୍ୱୀପ କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଇଛି, ଏଠାରେ ବହୁତ ପବିତ୍ର ଭୂମି ଅଛି, ଏଠାର ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁହୀନ। ଏଠାରେ କେତେବେଳେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହେବ? କାରଣ, ସେମାନେ ପୃଥିବୀ ଓ ଶକ୍ତିର ଗୁଣରେ ଅନୁଗୃହୀତ। ଏହା ଶାକଦ୍ୱୀପର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ; ଆଉ କଣ କୁହିବି, ହେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକମାନେ? ଏଠି ସୁତ ମୁନିଁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାନୁଭାବମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେପରି ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ଥିବା ସାତଟି ମଣିମୟ ପାହାଡ଼, ସେମାନଙ୍କ ନାମ, ଖଣି ଓ ନଦୀ ବିଷୟରେ କୁହିବି। ପ୍ରଥମ ପାହାଡ଼ ମେରୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅଛନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମଲୟ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରୁ ମେଘ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେଠାରୁ ଆଉ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଜଳଧାରା ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରୁ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜଳ ନେଇଥାନ୍ତି। ବର୍ଷା କାଳରେ ବର୍ଷା ଏଠାରୁ ଆସେ, ଏଠିରେ ଉଚ୍ଚ ରୈବତକ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଆକାଶରେ ଥିବା ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଛି। ଉତ୍ତରେ ଶ୍ୟାମ ପାହାଡ଼, ନୂତନ ମେଘର ରଙ୍ଗରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଅନୁଗ୍ରହରୁ ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦିତ। ଏଠି ମୁନିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ହେ ସୂତ, କିପରି ଏଠାର ଲୋକମାନେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ? ସୂତ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ପକ୍ଷୀ ଧଳା ଓ କଳା ରହନ୍ତି, ଏଠି କିଛି ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠିରେ କଳା ରଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଶ୍ୟାମଗିରି କୁହାଯାଏ। ଏହା ପରେ ଦୁର୍ଗଶୈଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା କେଶରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ, ମାନ୍ଦାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏଠାରୁ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କର ପ୍ରସ୍ଥ ଦୁଇଗୁଣା ହୋଇଛି। ମହାମେରୁ, ମହାକାଶ, ଜଳଧା, କୁମୁଦୋତ୍ତର – ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଜଳଧାରା ପାହାଡ଼କୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ସୁକୁମାର, ରେବତାର କୁମାର, ଶ୍ୟାମର ମଣିକାଞ୍ଚନ କୁହାଯାଏ। କେଶରୀ ପାହାଡ଼ ପରେ ମୌଦକୀ ଦ୍ୱୀପ ଓ ପୁମାନ୍ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଛି, ଏହାର ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଅଂଶ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ, ଏଠାରେ ମହାଶାକ ଗଛ ଅଛି, ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହ ବସବାସ କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ପୁଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଫୁଲିଫଳି ଅଛି, ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ ଦେବତାମାନେ ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତି। ଏଠିର ଲୋକମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଇର୍ଷ୍ୟାହୀନ, ସ୍ୱକର୍ମ ନିଷ୍ଠ, ଏଠି କୌଣସି ଚୋର ନାହିଁ। ସେମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ, ବର୍ଷା କାଳର ନଦୀ ପରି ଫଳିଫୁଲି ଅଛନ୍ତି। ଏଠି ପବିତ୍ର ଜଳ ଭରିଥିବା ନଦୀ ଅଛି, ଗଙ୍ଗା ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରବାହିତ। ସୁକୁମାରୀ, କୁମାରୀ, ଶୀତ, ଶୀତୋଦକ ଆଦି ନଦୀ ଅଛି। ମହାନଦୀ, ମଣିଜଳା ଓ ଇକ୍ଷୁବର୍ଧନିକା ନଦୀମାନେ ବିଶେଷ ପୂଜ୍ୟ। ଏଠାରୁ ଶତାଧିକ ପବିତ୍ର, ସୁନ୍ଦର ଜଳ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠିରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ନାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ। ଏଠି ଚାରିଟି ପୁଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି: ମୃଗ, ମାଶକ, ମନସ, ମଲ୍ଲକ। ମୃଗମାନେ ମଧ୍ୟେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଧିକ, ସ୍ୱକର୍ମ ନିଷ୍ଠ; ମାଶକମାନେ ମଧ୍ୟେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ମନସମାନେ ବୈଶ୍ୟ ଧର୍ମରେ ରତ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ମଲ୍ଲକମାନେ ସଦା ଶୂଦ୍ର, ନୀତିମାନ୍, ଏଠି କୌଣସି ରାଜା ବା ଦଣ୍ଡ ନାହିଁ। ସେମାନେ ସ୍ୱକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏକାପରେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏହି ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଏତିକି କୁହିଯାଏ। ଏହି ଶକଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଏବେ ସୂତ କହିଲେ: ଉତ୍ତର ଦ୍ୱୀପମାନେ ନେଇ କିଛି କଥା ଶୁଣାଯାଏ, ଯେପରି ଶୁଭ ଲୋକମାନେ ଏଠି କହନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏଠି ଘୃତ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଆଉ ଦହିରେ ଭରିଥିବା ସୁରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଏକ ଦୁଧର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀର ଦୁଇଗୁଣା ଆକାରର, ପାହାଡ଼ମାନେ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି। ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱୀପରେ ବଡ଼ କ୍ରିଷ୍ଟଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ପଶ୍ଚିମରେ ଗାଢ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାକୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ସହଚର କୁହାଯାଏ। ସେଠି ଦିବ୍ୟ ମଣିମାନେ ସ୍ୱୟଂ କେଶବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ସେଉଁଠି ତିନି ଦୟା କରି ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।