ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋତେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମହାପୁରୁଷ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମନେଇଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ମିଳିଛି—ଏହି ପୁଅ ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କ ନାଶକ, ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ ହେବେ। ରାଜା ଏହିପରି କଥା ରାଣୀ ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅର ଆଗମନ ଉପଲକ୍ଷେ ଏକ ବିଶାଳ ଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ରାଜା ପୁନିଥରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି, ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟତା, ଦୁଃଖ ଦୂରକର୍ତ୍ତା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା, ଏବଂ ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଏଠାରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସେ ପୁନି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଭୂମିଖଣ୍ଡର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହତ୍ମ୍ୟ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ କଥା, ନହୁଷଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଓ ବେନଙ୍କ କଥା ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ଏହିପରେ କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ—ନହୁଷ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏବଂ ସରମଭା ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥ ନେଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନର ଉପଭୋଗ କରି, ନାଗାହ୍ୱୟ ନାମକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ନଗର ସୁନାର ଦ୍ୱାର, ଧ୍ୱଜପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ଓ ଗାନ, ଚାରଣ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଭଳି ଦେହ ଥିବା ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ମନୁଷ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟମୟ ନାରୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବେଦ ଚାନ୍ତ, ସଙ୍ଗୀତ, ବୀଣା ଓ ବାଂଶୀ ଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚ୍ୱସିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶୋଭାମୟ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନହୁଷ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ଓ ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଏଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଆଶା କରୁଥିଲେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ପିତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ, ଶୋଭାମୟ ମୁହଁଥିବା ସେଉଁଠି ନାରୀ, ଭକ୍ତି ଓ ଭାବରେ ପୁନିପୁନି ଦୁହେଁଠାରେ ପାଦପଦ୍ମରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ରମ୍ଭା ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ନିଜ ସ୍ନେହ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ଏହିପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମାତାପିତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ପିତା ଆୟୁ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ କହିଲେ—"ଆଜି ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ଚାଲିଯାଇଛି; ତୁମକୁ ଦେଖି ଏହି ସଂସାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଛି।" "ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମୋ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହୋଇଛି, ନିଜ କୁଳକୁ ଉନ୍ନତ କରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି।" ଇନ୍ଦୁମତୀ କହିଲେ—"ଯେପରି ତୀର୍ଥ ସମୁଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚୟା ଦେଖି ବଢ଼ିଯାଏ, ତେଣୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ତେଜ ଦେଖି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଛି। ମୁଁ ବଢ଼ିଛି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଛି, ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ଶୁଭ ଅନୁଭୂତି ହୋଇଛି।" ଏହିପରି କହି, ସେ ନିଜ ପୁଅକୁ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି, ଗାଈ ତାଙ୍କ ଛାନାକୁ ଯେପରି ଚିତ୍ତରେ ଧରିଥାଏ, ସେପରି ଲାଡ଼ିଲେ। ଧର୍ମମୟ ଦେବୀ ଇନ୍ଦୁମତୀ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଆସିଥିବା ପୁଅ ନହୁଷଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ତାପରେ ବାର୍ଦ୍ଧ କହିଲେ—"ସେ ଧର୍ମପରାୟଣ ପୁଅ ନହୁଷ ତାଙ୍କ ମାତା ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କୁ ନିଜ ଅପହରଣ ଗଥା କହିଲେ। ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆଗମନ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି, ହୁଣ୍ଡ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଜୟ ଲାଗିଥିବା କଥା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ତୃପ୍ତି ପାଇଲା।" ନହୁଷ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ରଥ ନେଇ, ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମସ୍ତ ନଗର ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ, ଉପହାର, ଧର୍ମ ଓ ସତ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କୁ ସଦା ଖୁସି କରିଥିଲେ। ରାଜସୂୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପିତାଙ୍କୁ କରାଇଲେ। ଦାନ, କୀର୍ତ୍ତି, ଧର୍ମମୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ମଙ୍ଗଳ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାର୍ଥକ କଲେ। ତାପରେ ଦେବମାନେ ନାଗାହ୍ୱୟ ନାମକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନଗରରେ ସମାବେଶ ହେଲେ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମହାପୁରୁଷ ନହୁଷଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆୟୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କୁ ଶିବପୁତ୍ରୀ ସହିତ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ନିଜ ଦେହ ସହିତ, ତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ଆୟୁ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ, ତାପରେ ଶିବ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ, ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ନିଜ କର୍ମ ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ ତେଜ ଦ୍ୱାରା, ରାଜା ହରି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଏହି ଧର୍ମଶୀଳ ରାଜା ତାହାଁରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକମାନେ ଏଭଳି ପରମ ପୁଣ୍ୟ ସଂଚୟ କରିବା ଉଚିତ, ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର କି ଦରକାର? ଯେପରି ଧର୍ମାତ୍ମା ନହୁଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ, ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ଧାରଣ କଲେ, ଏହି ନହୁଷ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଆଉ କଣ କହିବି? କୁହ, ହେ କପିଞ୍ଜଳ ପୁତ୍ର। ଏହି ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ କଥା ଯିଏ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏଭଳି ଭାବେ ଭୂମିଖଣ୍ଡର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ କଥା, ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହତ୍ମ୍ୟ, ନହୁଷଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣରେ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ଏହା ପରେ କପିଞ୍ଜଳ କହିଲେ—"ଏକଥର, ଗଙ୍ଗା ମୁହାଣାରେ, ହେ ପିତା, ଏକ ମହିଳା କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଝରିଥିବା ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ମହାପ୍ରବାହ ଜଳରେ ପଡ଼ୁଥିଲା।