ଏହି କଥାରେ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ପୁଆ ନାହୁଷ ଜନ୍ମ ନେବେ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କହାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିବା, ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ । ଏହା ନ ହେଲେ, ତୁମେ ଭିନ୍ନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ । ଏହା ପରେ ଆମି କ୍ରୋଧରେ ଏକ ଶାପ ଦେବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭସ୍ମ ହେଇଯିବେ । ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି, କାମନାର ଶରଗୁଡିକୁ ହ୍ରଦୟରେ ଅନୁଭବ କରି, ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଚତୁର୍ୟ ଭାବରେ ତାକୁ ଅପହରଣ କରି ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲା । ଏହା ଜାଣି, ଶୁଭାର୍ଥିନୀ ତାକୁ ଶାପ ଦେଲା—“ନାହୁଷଙ୍କ ହାତରେ ମାତ୍ର ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ । ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି କଥା କହାଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଏବେ ଶୁଣୁଛ ।” ଏହି ଭାବରେ, ଆୟୁଙ୍କ ଶୂରପୁତ୍ର ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ହୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହେଇଥିଲା । ଏକ ରାନ୍ଧୁଆ ଓ ଏକ ଦାସୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ତୁମେ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା । ତୁମେ ଜଙ୍ଗଳର ମଧ୍ୟରେ ଚାରଣ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଶୁଣିଥିଲେ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଏହି କଥା ଆଉଥରେ କହିଛି । ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା ହୁଣ୍ଡା ଦାନବକୁ ହତ୍ୟା କର; ତୁମ ଆଖିରୁ ଝରୁଥିବା ଅଶ୍ରୁକୁ ପୋଛ । ଏଠାରୁ ଯାଅ, ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀକୁ ଦେଖ । ଦାନବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାୟକକୁ ହତ୍ୟା କରି, ତାକୁ କାରାଗାରରୁ ଆଣ । ଅଶୋକ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯାଅ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଉ । ଏହା ତୁମ ପ୍ରଶ୍ନର କାରଣ—ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଇଛି । ଏଭଳି ନାହୁଷଙ୍କୁ କଥା କହି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚୁପ ହେଲେ । ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଶୁଣି, ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି, ଏହି ଦୁଃଖର ଶେଷ କଟିବାକୁ ରାଗିଯିବେ । ଏହି ଭାବରେ, ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଭୂମି ଖଣ୍ଡରେ, ବେନା କଥା, ଗୁରୁ ତୀର୍ଥର ମହିମା, ଚ୍ୟବନ ଏବଂ ନାହୁଷ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏହା ଏକ ଶତ ଆଠ ଅଧ୍ୟାୟ । କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ: ନାହୁଷ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କଥା କହି, ଧନୁ ଓ ଶର ଧରି ଚାଲିଗଲେ । ମୃଗ ମାଂସ ଭଲଭାବେ ପକାଯାଇ ଖାଇଯାଇଥିଲା, ତାହାକୁ ଦାସୀ ଜ୍ଞାନପୂର୍ବକ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମିକ, ରୂପବାନ୍, ଦେବତାପରି, ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ । ଏହି ସୁସ୍ୱାଦୁ, ପକା ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ରାନ୍ଧୁଆ ଦାନବକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଦେଲେ । ଦାନବ ମାଂସ ଖାଇ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ରସ ସହିତ, ଆନନ୍ଦରେ ଅଶୋକ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ଏହା ପରେ, ତୁରନ୍ତ, କାମନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, କହିଲେ: “ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମୁଁ ଖାଇଦେଇଛି; ସେ ତୁମ ପତି ଥିଲେ । ମୋତେ ଭଲ ପାଉ, ମୋ ସହିତ ଭୋଗ କର, ଯେପରି ମନ ଚାଏ । ଏହି ମରଣଶୀଳ ମଣିଷ ତୁମେ କଣ କରିବ ?” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶିବଙ୍କ ତପସ୍ୱିନୀ କନ୍ୟା କହିଲେ: “ମୋ ପତି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି—ସେ ଅଜର ଓ ଦୋଷମୁକ୍ତ । ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦାନବ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ସେ ହସି ହସି ପୁନିପୁନି କହିଲେ: “ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାଂସ ଖାଇଯାଇଛି, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ।” ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ନାହୁଷ ନବଜାତ ଶିଶୁ । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତା ସଂଯମ ରେ ରହି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପୁନି କହିଲେ: “ମୁଁ ମନ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୟା କରିଛି; ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ପାଇବେ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ।” “ଏଠାରୁ ଯାଅ, ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ; ନାହିଁ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନି ଶାପ ଦେବି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାନ୍ଧୁଆ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏହି ସୁନ୍ଦରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କର, ମହାରାଜ, ଅନ୍ୟ ଖୋଜ ।” ରାନ୍ଧୁଆଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଦାନବ ହୁଣ୍ଡା ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ ପାଖକୁ ଗଲେ । ଦାସୀ ରାନ୍ଧୁଆ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ; ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଆଯାଇଛି । ରଥଚାଳକ କହିଲେ: ଅଶୋକ ସୁନ୍ଦରୀ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଦୁଃଖ ଓ ବିୟୋଗରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ଏକ ତପସ୍ୱିନୀ ନାରୀ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ପୁନିପୁନି ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ; ଦାନବମାନେ ଅନେକ ଉପାୟରେ କିଛି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ସେମାନେ ସଦା ଚତୁର୍ୟ, ମୁଦ୍ରା ଓ ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରବୀଣ, ଏହି ଦାନବମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ମୁଁ ଏକ ସମୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାୟା ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇଥିଲି; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା, ଆୟୁଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏହି ହେବ । ଦିବ୍ୟ ଭାଗ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷତ ଦେଖି, ଚେଷ୍ଟା କରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ କି ନାହିଁ ଦେଖିପାରିବେ । ପ୍ରୟାସ ଉତ୍ତମ କି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ? କିପରି ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ମୂଳ ହେବ? ଏହିପରି ଏହା ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ଦେବତାମାନେ ଏକ ବିଶେଷ ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହି ଭିନ୍ନ କିପରି ହେବ? ଏପରି ଶୁଭାର୍ଥିନୀ ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି । ଏଥିରେ ଏକ କିନ୍ନର, ବିଦ୍ୱରା ନାମକ, ଉତ୍ତମ କୁଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକୃତିର ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଶରୀର ନାଭିଠୁ ମଣିଷ, ପକ୍ଷ ନଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ହାତ, ବାଂଶ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ, ମାଳା ଓ କଙ୍ଗନରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଦୁଃଖିତ ଶଙ୍କରଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ: “ତୁମେ କାହିଁକି ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ଓ ଦେବୀ? ଜାଣ, ବିଦ୍ୱରା ଆସିଛି ।” “ମୁଁ କିନ୍ନର, ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ, ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ନାହୁଷ ବିଷୟରେ ଏପରି ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।” “ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚତୁର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜ୍ଞାନୀକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି, ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଅଯାଇଛି, ଓ ଶୁଭା ।” “କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ହୁଣ୍ଡା ଏହି କଥା ଜାଣିଛି, ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମୁଁ ନିଅଯାଇଛି ।