ପବିତ୍ର ଭୂତାଳୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭୂତାଳୟର ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଭୂତେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ କେହି ଭୂତ-ପିଶାଚ ଭୟରେ ପଡ଼ନାହାନ୍ତି। ଏହି ପରି ଭୂତେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥର ମହିମା। ଏହାଠାରୁ ଆଉ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଏକ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଘଟେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ଅଭ୍ରମତୀ ନଦୀ ବହୁଛି, ସେଠାରେ ବଡ଼ ଘଟ ଅଛି; ଏଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଆଶଙ୍କା ଦୂର ହୁଏ, ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ। ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଯାଇ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ଲକ୍ଷ ବୃକ୍ଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନେ ମନେ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଘଟେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥର ବିଶେଷତା। ତା'ପରେ, ଏକ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ବୈଦ୍ୟନାଥ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିଜୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଶିବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ମନୋବଞ୍ଛା ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ମହାଦେବ କହିଲେ—“ହେ ମହାଦେବୀ, ତା'ପରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ ଯେଉଁଠି ପାହାଡ଼ ଝିଅ, ବୃତ୍ର ଘାତିନୀ ଏବଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଲୋକେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ତିଳମାନ୍ଡା ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ପିତୃକ୍ରିୟା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ସପ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଓ ଉତ୍ତରଜଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ। ସଂଗମେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା, ସ୍ନାନ ଓ ଗଣପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ବ୍ୟବଧାନ କିମ୍ବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟତା ଆସେ ନାହିଁ, ସମୃଦ୍ଧି ହରାଯାଏ ନାହିଁ।” ତେବେ ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ପୁରନ୍ଦର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ବର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ? ଏହା ଆପଣ ମୋତେ କହିବେ। ବାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ନଦୀକୁ କେଉଁ ନାମରେ କୁହାଯାଏ? ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ସହରରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘୋଷଣାରେ ଗଞ୍ଜାଇଥିବା ସେଠାରେ, ଯିଏ ଏହି ନଦୀକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରେ, ସେଇ ଏକତ୍ୱ କିପରି ଲାଭ କରନ୍ତି?” ତା'ପରେ ମହାଦେବ କହିଲେ: “ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବେ ଉଠିଥିଲା। ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମହାନ ଧର୍ମାତ୍ମା। ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍। ଭୀଷ୍ମ ଯାହା କହିଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଗଦ୍ୟରେ କହିବି। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହାପରେ, ଶକ୍ର ପରାଜିତ ହୋଇ ବୃତ୍ର ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କଲେ। କୌଣସି ଧୂର୍ତ୍ତତା ଛାଡ଼ି, ସେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ନିକଟକୁ ଶରଣ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ବାର୍ତ୍ରଘ୍ନ୍ୟା ସଂଗମେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦେଖାଦେଲି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲି। ମୋ ଦେହରୁ ଯେଉଁ ଭସ୍ମ କାଶ୍ୟପୀ ତଟରେ ପଡ଼ିଲା, ହେ ଦେବୀ, ସେଠି ଏକ ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ‘ଭସ୍ମଗାତ୍ର’ ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଏହି ଭୂତେଶ୍ୱର ଭସ୍ମଗାତ୍ରକୁ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ଏହାକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ମହାପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯୁଗାରମୁଖେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି। ମୁଁ କହିଲି: ‘ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ମୁଁ ସବୁ ଦେଉଛି। ଏହି ବଜ୍ର ଏକତ୍ୱରେ, ବୃତ୍ରକୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଘାତ କରିପାରିବେ।’ ତେବେ ଶକ୍ର କହିଲେ: ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ, ମୁଁ ଦିତିପୁତ୍ର ବୃତ୍ରକୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଘାତ କରିବି।’ ଏପରି କହି, ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବ ପ୍ରତି ଯାଇଲେ। ସମୟରେ ଦେବତା ସେନାରେ ଡମ୍ରୁ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଢିଂଡିମା, ଭେରୀ ଓ ଅନେକ ବାଦ୍ୟ ତିବ୍ର ଧ୍ୱନି କରିଲା। ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଲାଭ ଆଶାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଘବାନ ଏକକ୍ଷଣରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖି, ଋଷିମାନେ ଓ ନାଗମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ କଲେ। ସେମାନେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି ଓ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚାଲିଲେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଷ୍ଟୁତିରେ ତାଙ୍କ ରୂପ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଲା। ମହାଦେବ କହିଲେ: “ହେ ଦେବୀ, ବୃତ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧର ଶିଖରରେ, ମୋ ଦେହରେ ବିଭିନ୍ନ ଲିଙ୍ଗ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ। ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ ଦେଖାଗଲା; ଅତ୍ୟଧିକ ଫିକାପନ ଦେଖାଗଲା; ଦେହର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଶ୍ବାସ ତିବ୍ର ହେଲା। ରୋମାଞ୍ଚ ଓ ତିବ୍ର କମ୍ପନ ହେଲା, ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ସ୍ରାସ ହେଲା; ଭୟଭୀତ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ପଡ଼ିଲା। ଗିଧ, ବାଟ, ଶ୍ୟାମକ, ମାଇଲା ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ସେମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଚକ୍ରାକାରେ ଘୂରିଲେ। ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗଜପାଠୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଏଠିକୁ ଆସିଲେ; ହାତ ଉଠାଇ ବଜ୍ରଧାରଣ କରି, ଶକ୍ର ଦାନବ ପ୍ରତି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ତା'ପରେ ଦେବତାର ରାଜା ଅମାନବ ଦ୍ୱନି କଲେ; ବୃତ୍ରାସୁର ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ର ବଜ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ବଜ୍ର, ଅସିମ୍ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ସମ, ଶକ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ର ଉପରେ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଛାଡ଼ାଯିଲା। ତା'ପରେ ଚାରିପଟେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହେଲା, ବୃତ୍ର ଘାତ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ବଡ଼ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା; ବୃତ୍ରକୁ ଘାତ କରି, ସେ ପାପୀ ଦାନବପତିଙ୍କ ଭୟ ନାଶ କରି, ଅମରମାନେ ସହିତ ସ୍ତୁତିରେ ସ୍ୱର୍ଗନଗରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବୃତ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା, ଭୟଙ୍କର ମୁଖ, ବିକୃତ ଶରୀର, କଳା ଓ ଦୁର୍ବଳ, ଖପର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ରକ୍ତ ଲିପ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପିଷ୍ଠ, ମାଛର ଦୁର୍ଗନ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଦେଲେ। ସେଇ ମହାଦେବୀ, ଏପରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।