ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଏହି ପବିତ୍ର ସଂବାଦରେ, ମହାଦେବ କହିଲେ—ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ନାରୀ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଋଣମୁକ୍ତି ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ? ଏଠାରେ ମୁନିସ୍ରେଷ୍ଠ ଦାଧୀଚି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ସେ ମହାତ୍ମା ଏଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ କୋଳ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଆସି, ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ସେ ଅନେକ ବାଧା ଦେଲା, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି, ଦାଧୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର କହୋଦ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ, ଏହି ଦାନବକୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା କଲେ। ଏହି ପୁଣ୍ୟଶୀଳା ନାରୀ ଦ୍ୱାରା, ମହାଦାନବ କୋଳଙ୍କୁ ବଧ କରାଗଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଏଠାରେ ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା କଳିଯୁଗରେ ଗୁପ୍ତ ରହିଥାଏ, ହେ ପାର୍ବତୀ। ଏପରି ଭାବେ, ପଦ୍ମମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର "ପିପ୍ପଳାଦ ତୀର୍ଥ" ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ, ମହାଦେବ କହିଲେ—ଏବେ ଭୂତାଳୟ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ। ଏଠାରେ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ଅଛି। ଯେଉଁମାନେ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ଉପବାସ ରଖି ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଏବଂ କଳା ତିଳ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କେବେ ଭୂତ ହେବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ପିତୃପିତାମହଙ୍କ ପାଇଁ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁମ୍ଭ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ଭୂତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ଭୂତ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନର ସକାଳେ ସୁଦ୍ଧ ଜଳରେ, ସେମାନେ ଭୂତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଭୂତାଳୟ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଭୂତେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦୟାରେ କେବେ ଭୂତ ଭୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏହି ଭୂତେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ ପରେ ଘଟେଶ୍ୱର ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏହାକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଅଭ୍ରମତୀ ନଦୀ ବହେ, ସେଠାରେ ମହାଘଟ ଅଛି। ଏଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାକୁ ଯାଇ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ରଖନ୍ତି, ସେ ସବୁ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରେ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ବୈଦ୍ୟନାଥ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା ଓ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିଜୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିତ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ। ତାପରେ, ମହାଦେବ କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ଏବେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ପାହାଡ଼ କନ୍ୟା, ବୃତ୍ର ହନ୍ତା ଏବଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ତିଳର ଲଡୁ କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସପ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଓ ଉତ୍ତରଜମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ସଂଗମେ ସ୍ନାନ କରି ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, କେବେ ବିପଦ ଆସେ ନାହିଁ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି କମେ ନାହିଁ। ପାର୍ବତୀ ପଚାରିଲେ—କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପୁରନ୍ଦର ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ? ଏହି ବୃତ୍ରଘ୍ନୀ ନଦୀର ନାମ କଣ? ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରରେ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘୋଷଣା ଶୁନାଯାଏ, ସେଠାରେ ଯିଏ ଏହି ନଦୀକୁ ନିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେଠାରେ ଏହି ଏକତ୍ରିକତା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ। ମହାଦେବ କହିଲେ—ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। ଏଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାମକ ଏକ ମହାନ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ, ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ପଚାରିଥିଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଯାହା କହିଥିଲେ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା। ଏହା ପରେ, ଶକ୍ର ପରାଜିତ ହୋଇ ବୃତ୍ର ସହିତ ଚୁକ୍ତି କଲେ। କୌଣସି ଚାଳାକି ଛାଡ଼ି, ସେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋର ସରଣାଗତ ହେଲେ। ବୃତ୍ରଘ୍ନ୍ୟା ସଂଗମରେ ଶକ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ଆକାଶରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲି। ମୋ ଦେହରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଭସ୍ମ କାଶ୍ୟପୀ ତୀରରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ଏଠାରେ ଭସ୍ମଗାତ୍ର ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଏହି ଭୂତେଶ୍ୱର ଭସ୍ମଗାତ୍ରକୁ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଯୁଗାରମୁଖେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏହାପରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ସେସବୁ ଦେଉଛି। ଏହି ଏକତ୍ରିକତା ଓ ବଜ୍ର ଶକ୍ତିରେ, ତୁମେ ବୃତ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କରିପାରିବ। ଶକ୍ର କହିଲେ—ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ, ମୁଁ ଏହି କଠିନ ବୃତ୍ରକୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ବଧ କରିବି। ଏପରି କହି, ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବଙ୍କ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେବେ ଦେବସେନାରେ ଡମ୍ରୁ ଓ ଅନେକ ଶଙ୍ଖ-ବାଜା ଚାଲିଗଲା। ମୃଦଙ୍ଗ, ଡିଂଡିମା, ଭେରୀ ଓ ଅନେକ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଧ୍ୱନି ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଅପାର ଲାଭ ଆଶା କଲେ। ମହାବଳୀ ମଘବାନ୍ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଋଷି ଓ ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଲେ। ସେମାନେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି ଓ ଜୟଘୋଷ କଲେ। ଶକ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟ ହେଲା। ଏହି ବୃତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧର ଶିଖରରେ, ମୋ ଦେହରେ ବିଭିନ୍ନ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକଟ ହେଲା।