ହୁଣ୍ଡା କହିଲା, “ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି, ତୁମ ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କର ବିନାଶ ଆଶା କରି, ସେହି ତପସ୍ୟାକୁ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ କରିବି, ଏବେ ତୁମ ନାଶ ଚାହିଁ।” ସେ ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲା—"ଯେତେବେଳେ ତୁମେ, ଦୁଷ୍ଟା, ମହାମନା ନହୁଷଙ୍କର ବଜ୍ରପ୍ରହାର ସମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ସମ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯିବ, କେଶ ବିଖଣ୍ଡିତ, ରକ୍ତରେ ଲପ୍ତପ୍ତ, ପ୍ରାଣହୀନ ଦେହ—ତାହା ଦେଖି ମୁଁ ମୋ ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।" ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଅଚଳ ଦେହରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା, ହୁଣ୍ଡାଙ୍କ ନାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶିବଭକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ମନ ରଖିଲା। ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଦହିପାରେ, ସେପରି କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦେବତାପତ୍ନୀ ଶିବକନ୍ୟା ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଭୟାନକ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତେବେ କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ, “ଏପରି ଶୁଣି, ଶିବପୁତ୍ରୀ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନ କରି, ତାଙ୍କର କାଞ୍ଚନ ନାମକ ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।” ସେ ତନୁମଧ୍ୟା, ସତ୍ୟସ୍ନାତା ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ହୁଣ୍ଡାଙ୍କ ନାଶ ଉପରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଠି ହୁଣ୍ଡା ଶାପରେ ଦগ୍ଧ ହୋଇ ଦୁଃଖିତ ହେଲା, ତାଙ୍କର ମନ ତାହାର ଶବ୍ଦରେ ଅଗ୍ନିସମ ଜଳିଗଲା। ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ କମ୍ପନଙ୍କୁ ଡାକି ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ଶାପର ମୂଳ କାହାଣୀ କହିଦେଲା—“ମୁଁ ଶିବପୁତ୍ରୀ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ଓ ମୋ ଭାର୍ତ୍ତା ନହୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ; ତାଙ୍କ ହାତରେ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା।" "ସେ ଏଯାଁ ଜନ୍ମ ହୋଇନାହିଁ, ଆୟୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଗର୍ଭବତୀ; ଶାପ ଯେପରି ଦିଆଯାଇଛି, ସେହିପରି ପୂରଣ ହେଉ।" କମ୍ପନ କହିଲା: "ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ହରଣ କର, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣକୁ ମଧ୍ୟ; ଏପରି କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶତ୍ରୁ ହାରିବେନାହିଁ। ବା, ଭୟଭୀତ କରି ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭପାତ କରାଇଦିଅ; ଏହିପରି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶତ୍ରୁ ହାରିବେନାହିଁ। ନହୁଷ ଜନ୍ମ ନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର, ତାକୁ ଧରି ଆଣି, ସେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର।" ଏପରି ମନ୍ତ୍ରୀ କମ୍ପନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ହୁଣ୍ଡା ନହୁଷଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲା। ତେବେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଏଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆୟୁସ୍ ନାମକ ଧନ୍ୟ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ସାର୍ବଭୌମ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟପାଳନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତପ, କୀର୍ତ୍ତି, ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ଗୁଣ, ଧର୍ମ, ଶିଳ୍ପରେ ଅପୂର୍ବ। ସେ ଏକ ଛତା ତଳେ ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିଲେ, ସୋମବଂଶର ଅଲଙ୍କାର ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିପାରିଲେନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ମନ ଭାରାତୁର ହେଲା—"କିପରି ମୋ ପୁତ୍ର ହେବ?" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଆୟୁସ୍ ରାଜା ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ଅତି ଉଚ୍ଚ ଉଦ୍ୟମ କଲେ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ୍ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାମୁନି ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ, ଏକ ନାରୀ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ। ଭାଗ୍ୟଦେବୀ ଭାରୁଣୀରେ ମଦମତ୍ତ, ଅନେକ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ; ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀଙ୍କୁ ଝପଟି ଧରିଥିଲେ। ଦ୍ୱିଜ ମହାର୍ଷି ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ମଦପାନ କରୁଥିଲେ, ଉପବୀତ ବିନା, ଯଦିଓ ସେ ମହାଯୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ମୁକୁତ, ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଲେପି, ରାଜା ସମ ଅଭିଭାସରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଆୟୁସ୍ ରାଜା ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶିର ଅବନମ୍ର କରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଅତ୍ରିପୁତ୍ର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ, ତେଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ୍ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଏକଶତ ବର୍ଷ ଧରି, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଅଚଳ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ, ଭକ୍ତିରେ ଲିନ୍ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଡାକି, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ କହିଲେ: "ରାଜନ୍, ତୁମେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ? ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, କଦାଚିତ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଲାଭ କରେନାହିଁ। ମୁଁ ସଦା ମଦ ଓ ମାଂସରେ ଆସକ୍ତ, ନାରୀମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ; ମୋର ଦାନଶକ୍ତି ନାହିଁ—ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ସେବନ୍ତୁ।" ଆୟୁସ୍ କହିଲେ: "ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନ୍ୟ ନାହିଁ; ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ପରମେଶ୍ୱର। ଅତ୍ରିବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ନିଜେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ଆସିଛ। ଦେବେଶ, ପରମେଶ୍ୱର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ଆସିଛି, ଆଶ୍ରିତଙ୍କ ରକ୍ଷକ। ହୃଷୀକେଶ, ମାୟାରେ ରୂପଧାରୀ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ସ୍ୱାମୀ। ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଶ୍ୱନାଥ, ମଧୁସୂଦନ ଭାବେ ଜାଣିଛି; ରକ୍ଷା କର, ଗୋବିନ୍ଦ, ବିଶ୍ୱରୂପ, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।" ପରେ କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ: "ବହୁ ସମୟ ପରେ, ମଦମତ୍ତ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—'ମୋ କଥା ଶୁଣ। ମୋତେ ଖପାଳରେ ମଦ ଦିଅ, ଭଲ ରାନ୍ଧା ମାଂସ ଦିଅ।' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଆୟୁସ୍ ତଦନୁସାରେ କଲେ। ସେ ଖପାଳରେ ତୁରନ୍ତ ମଦ ଆଣିଲେ, ହାତରେ ଭଲ ରାନ୍ଧା ମାଂସ କଟି ଦେଲେ। ଏହି ସବୁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାହାରେ ମୁନି ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଭକ୍ତି, ଶକ୍ତି, ଗୁରୁସେବା ଦେଖି, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାନମ୍ର ଆୟୁସ୍କୁ କହିଲେ—'ବର ଚାହ, ରାଜନ୍, ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ମୁଁ ଦେବି।' ରାଜା କହିଲେ: 'ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ଏକମାତ୍ର ଵରଦାତା; ତୁମ ଦୟାରେ ମୋତେ ଗୁଣମୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ମହାଗୁଣୀ ପୁତ୍ର ଦିଅ।