ଗିରିଜା ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାମ୍ପା ଗଛରୁ ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପାଳି ନାରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଏହି ନାରୀ ସଂସାରର ମୋହକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ମକର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାଦେବଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ବସିଥିଲା। ଏହି ନାରୀ ଅତି ଲାଲିତ୍ୟର ଅଭିକୁଳ, ଖେଳ ଓ ସାନ୍ତିର ଆକାର, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ, ହାତ ଏବଂ ଦେହ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଦିପ୍ତିମାନ୍। ତାଙ୍କର ଚମକ ପାକ, ଖେଳ ଦିପ୍ତିମାନ୍, ଚୁଲ ସଫ୍ତ, ଲମ୍ବା ଏବଂ ମୂଦ୍ରା ଭଳି ଗଠିତ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ଚୁଲ ମଜବୁତ ଗଠିରେ ଗଠିତ, ତାଙ୍କର ମାନ୍ୟତା ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଚୁଲର ମଧ୍ୟରେ ମୁକୁତ ମଣିର ମାଳା ଜ୍ୱଳମାନ, ଯେପରି ଗଛରେ ମାଳା ଶୋଭା ପାଏ। ଚୁଲର ମୂଳରେ ସୁଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ତିଲକ ଦିପ୍ତିମାନ୍, ଦୈତ୍ୟ-ଗୁରୁର ଚମକ ଭଳି; ତାଙ୍କର କପାଳରେ କାସ୍ତୁରୀର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପଦ୍ମର ଚମକ ଏକାଠି ଦେଖାଯାଉଛି। ତିଲକର ଦିପ୍ତି ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଓ ଚମକକୁ ଦେଖାଏ; ଚୁଲ ଓ ମୁକୁତ ମଣି, କପାଳରେ ଏହି ଚମକ ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଉଛି। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ତାହାର ଆଲୋକରେ ଦିପ୍ତିମାନ୍, ଏହି ନାରୀ ତାଙ୍କର ମନୋହର ଭାବରେ ଏହିପରି ଦିପ୍ତିମାନ୍; ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ମୁଡ଼ିଥାଏ, ଏହି ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଦିପ୍ତିମାନ୍। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଏହିପରି ଚମକି, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ବିଦ୍ୟାକୁ ଜଗତରେ ଆଣିଥାଏ; ଚନ୍ଦ୍ରମା କ୍ଷୟ ଓ କଳଙ୍କରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଚମକ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁହଁ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ, କ୍ଷୟ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ନିଜ ପଦ୍ମର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଏହି ନାରୀ ଆନନ୍ଦ ନପାଇଲେ। ଏହି ଲୋଟସମୁଖୀ ନାରୀ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଭାବନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତାଙ୍କର ମୁହଁର ସୁଗନ୍ଧ ପଦ୍ମକୁ ପହଞ୍ଚିବାରେ ବାୟୁ ଚାଲିଯାଏ। ଏହି ନାରୀ ଲଜ୍ଜାରେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟା, ସଦା ଜଳ ନିକଟରେ ରହିଥାନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଚିତ୍ତ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଶାସନାତ୍ମକ, ଏହି ନାରୀ ରତିର ରାଜାଙ୍କର ଧନକୁ ସମୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପରେ ଦେଖାଯାଏ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଦନ୍ତ ଓ ହାସ୍ୟର ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଲାଲ ଓ ଫଳର ରଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କର ଓଠ ଚମକିଥାଏ। ଭୂରୁ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନାକ ମାନ୍ୟ, କାନ ରୂପାଳି ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ; ଗାଲ ତାପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚମକରେ ଦିପ୍ତିମାନ୍। ଗଳାରେ ତିନିଟି ଲାଇନ୍ ଅପୂର୍ବ ଭାବରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ଚିହ୍ନ ଭାଗ୍ୟ, ଚରିତ୍ର ଓ ପ୍ରେମର ଚିହ୍ନ। ତାଙ୍କର ଉରୋ ଉତ୍ତମ, ଦୃଢ଼, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୋଳାକାର; ଏହି ଉରୋ କାମର ପାତ୍ର ପୂଜା ପାଇଁ ତିଆରି। ତାଙ୍କର କାନ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକାଠି ଓ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ହାତ ଗୋଳ, ସୁନ୍ଦର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ହାତ ଲୋଟସ ରଙ୍ଗରେ ଦିପ୍ତିମାନ୍, ଶୀତଳ, ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଲୋଟସ ଓ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଅଛି। ଆଙ୍ଗୁଳି ଶିଘ୍ର, ଲୋଟସରେ ଏକାଠି, ନଖ ଦିପ୍ତିମାନ୍, ଜଳ ଫୁଟା ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ। ଦେହର ରଙ୍ଗ ପଦ୍ମର ଭିତର ଭଳି, ସୁଗନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବ୍ୟାପି, ଏହି ନାରୀ ଦିପ୍ତିମାନ୍ ଲୋଟସ ଭଳି। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏହି ପାହାଡ଼ ଜନନୀ ଅତି ସୁନ୍ଦର; ତାଙ୍କର ପାଦ ଲାଲ ପଦ୍ମ ଭଳି, ଅତି ମୃଦୁ ଓ ଲାଲିତ୍ୟମୟ। ପାଦର ନଖ ମଣିର ଚମକରେ ଦିପ୍ତିମାନ୍, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେପରି ଏହି ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ନିତ, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର—ମାଳା, କଙ୍ଗଣ, ପାୟଲ, କମରବନ୍ଧ ଓ ମଣିର ଶବ୍ଦରେ ଶୋଭିତ। ନୀଳ ପଟ ଶୋଭାରେ ଉତ୍ତମ, ଦିବ୍ୟ ଗାଢ଼ ଲାଲ ଚୋଲିରେ ଗୁଣମୟ। ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ ଦେଲେ; ଏହି କଳ୍ପତରୁ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଥିବା ଗଛକୁ ଦେଖିଛି; ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ତିଆରି, ସେପରି ଦେଖାଯାଏ।" ସୂତ କହିଲେ: ତାପରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ପାଦରେ ଭକ୍ତିରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ମୃଦୁ, ମନୋହର ଓ ରମ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ କାହିଁକି ତିଆରି କଲେ? ମା, ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ?" ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ: "ଗଛ ପ୍ରତି ଉତ୍ସୁକତାରେ ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି; ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଫଳ—ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀ—ପାଇଛ। ତୁମେ ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ନାମରେ ଜଗତରେ ପରିଚିତ ହେବ; ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ମୋ ଜନ୍ମଜାତ କନ୍ୟା—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତେପରି ନହୁଷ ଏକ ରାଜା ହେବେ ଓ ତୁମର ପତି ହେବେ।" ଏହି ଭଗ୍ୟ ଦେଇ, ଗିରିଜା ଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ କୈଳାସ ପାହାଡ଼କୁ ଉତ୍ସବ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇଲେ। ଏହିପରି ଚୟବନ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏକ ଶତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଗୁରୁ ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ, ଭୂମିଖଣ୍ଡର ବେନା କଥାରେ ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ: ତାପରେ ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ତିନି ପ୍ରବୃତ୍ତି ପାଇଲେ, ସମସ୍ତ ଚାହିଦା ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ମନୋହର ହାସ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପରେ ନିପୁଣ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହି, ଶ୍ରୀ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଦେବମାନେ ଭଳି ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବିପ୍ରଚିତିର ପୁତ୍ର ହୁଣ୍ଡା, ଦ୍ରୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱଭାବର, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିଥିବା ଏବଂ ଅତି ଚାହିଦାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଦେଖି, ଦୈତ୍ୟ ମନେ ପ୍ରେମର ଅସ୍ତ୍ର ଲାଗିଗଲା। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ କହିଲେ: "ତୁମେ କିଏ, ଭାଗ୍ୟବାନ୍? କାହାର? କାହିଁକି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଆସିଛ?'' ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀ କହିଲେ: "ମୁଁ ଶିବଙ୍କ କନ୍ୟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଶୁଣ, ମୁଁ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମୋ ମା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗୋତ୍ରର। ଶିଶୁବୟସରେ ଖେଳିବାକୁ ଏଠି ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଆସିଛି; ତୁମେ କିଏ ଓ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କାହିଁକି?