ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ପରେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି, ହରିଙ୍କ ଶ୍ରୀମୟ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର, ଯାହା ବାସୁଦେବଙ୍କ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ, ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଥାଏ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଏହି ଭଳି ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ; ଏହି ବାସୁଦେବ ଷ୍ଟୋତ୍ର ବିଜ୍ୱଳାକୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ବାସୁଦେବ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଅପରିମିତ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ; ବିଜ୍ୱଳା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶିଖିଥିଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ରାଜା ଏଠାକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ବିଜ୍ୱଳା, ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କୁଞ୍ଜଳା, ଜଗତର ଭଲ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହ କଥା କହିଲେ। କୁଞ୍ଜଳା କହିଲେ: "ପୁଅ, ଏହି ରାଜାଙ୍କ ମହାପାପ ବିଷୟରେ ଶୁଣ; ତୁମେ ଏଠାକୁ ଯାଇ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ଏବଂ ସୁବାହୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବା ଦରକାର।" ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଯେତେ ଶୁଣିବା, ତେତେ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା; ଶ୍ରୀ ବାସୁଦେବଙ୍କ କୃପାରେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ ଲାଭ ହେବା, ମୁଁ କହିଥିବା ପରି। ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ବିଜ୍ୱଳା ତୂର୍ଣ୍ଣଗତିରେ ଶ୍ରୀମୟ ଆନନ୍ଦ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏକ ଗଛ ତଳରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ବସି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ସେ ରାଜାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦେବୀୟ ରଥରେ ପୁନଃ ଆସିଥିଲେ। ବିଜ୍ୱଳା ଚିନ୍ତା କଲେ—"କେବେ ରାଜା ସୁବାହୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିବେ? କେବେ ମୁଁ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି?" ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆକାଶରଥ ଆସିଲା, ଘଣ୍ଟାର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦରେ ଭରି, ବୀଣା ଏବଂ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ସାଙ୍ଗତି। ଗାନ୍ଧର୍ବ ଗୀତରେ ଗୁଞ୍ଜି, ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାନୀୟ ନଥିଲା। ସୁବାହୁ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଏହି ରଥରେ ବସିଥିଲେ; ରଥରୁ ଉତରି, ସେ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଏହି ଶବକୁ କଟିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆକୃତି ଡାକିଲା: "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଦେବ ସମାନ, ଏହି କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ; ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟତା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନୀତିର ବିପରୀତ; ଏହି ଅବିଚାର, ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଲୋକମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।" "ବେଦାନୁଷ୍ଠାନ ବିନା, କାହିଁକି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ? ସମସ୍ତ କାରଣ ସଠିକ୍ ଭାବେ କୁହ।" ବିଜ୍ୱଳା, ମହାତ୍ମା, ଏହି କଥା କହିବା ପରେ, ରାଜା ଶୁଣିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହ କଥା କହିଲେ: "ପ୍ରିୟା, ଏକ ଶତବର୍ଷ ଧରି ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖ ସହିଛି, ପାପ କାରଣରୁ; କେବେ କିଏ ଏଭଳି କଥା କହିନଥିଲେ, ଯେପରି ବର୍ତମାନ ଏହି ପକ୍ଷୀ କହୁଛି।" "ମୋ ହୃଦୟ, ଭୋକରେ ପୀଡିତ, ପ୍ରିୟା, ଅଶାନ୍ତ ଏବଂ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବେ ମୋ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆସିଛି।" "ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି, ମୋ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ହେ ମନୋହର ହାସିଅଳୀ।" "କିଏ ଏହି? ଦେବନି, କିମ୍ବା ଗାନ୍ଧର୍ବ, କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହି ସତ୍ୟ ହେବା।" ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସତ୍ୟ କହିଛ; ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଘଟଣା। ଯେପରି ତୁମେ ଅନୁଭବ କରୁଛ, ତେପରି ମୋ ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅନୁଭୂତି।" "କିଏ ଏହି, ପକ୍ଷୀ ଆକୃତିରେ ଆସି, ଆମକୁ ଉପକାର କରି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ?" ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏହିଭଳି କହିବା ପରେ, ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ଅତି ଭକ୍ତି ସହ ବିଜ୍ୱଳାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ସ୍Welcome, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପକ୍ଷୀ ଆକୃତିରେ ଆସିଥିବା ପ୍ରଭୁ।" "ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରିୟା, ତୁମର ଦୁଇ ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ତୁମ କୃପାରେ ଆମେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିବା।" "ତୁମେ, ଭବଙ୍କ, ପକ୍ଷୀ ଆକୃତିରେ ପୁଣ୍ୟ ଉପଦେଶ କରୁଛ; ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ କିଏ ଯାହା କରିଥାଏ, ହେ ଉତ୍ତମ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ, ଏଠାରେ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ; ଏବଂ ତାହାର ଆଚରଣ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।" "ପୂର୍ବରୁ କୁଞ୍ଜଳା ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲେ, ତେଣୁ ତୁମ ଏହି କଥା ମୋତେ କୁହ, ଭବଙ୍କ, ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ କୁହ।" ତାପରେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଜ୍ୱଳା, ସୁବାହୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୋ ପିତାଙ୍କ ନାମ କୁଞ୍ଜଳା, ତିନି ପୁଅ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ବିଜ୍ୱଳା; ମୁଁ ଦେବନି, ଗାନ୍ଧର୍ବ ନି, ସିଦ୍ଧ ନି, ହେ ମହାବାହୁ।" "ମୁଁ ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଥାଏ, ଅତି ଭୟଙ୍କର; କିଛି ସମୟ ଦୀଘା, ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସାହସ ସହିତ, ତୁମେ କରିବା, ହେ ମହାରାଜ; ଏହି କଥା ଏବେ କୁହ।" ସୁବାହୁ କହିଲେ: "ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଥିବା, ବାସୁଦେବ ନାମକ ଷ୍ଟୋତ୍ର, ମୁଁ ଶୁଣିବି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯେତେବେଳେ ମୋ ପଥ ଲାଭ କରିବି; ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ନିୟମିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆତ୍ମନିୟମ ଅଛି।" "ତେବେ ମୁଁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ବିଜ୍ୱଳା କହିଲେ: "ତୁମ ପାଇଁ, ମୁଁ ପିତାଙ୍କୁ ଚାଲିଛି, ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଛି; ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଅବିନାଶୀ, ମୁଁ ଏହା ତୁମକୁ କୁହିବି, ଶୁଣ, ହେ ଉତ୍ତମ।" "ଓମ୍: ଏହି ବାସୁଦେବ ଷ୍ଟୋତ୍ରର ଦୃଷ୍ଟା ନାରଦ, ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍; ଓମ୍ ଦେବତା। ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ଏବଂ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ପାଇଁ। ମନ୍ତ୍ର: 'ଓମ୍ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ।'" "ମୁଁ ପବିତ୍ର, ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟ, ବେଦଜ୍ଞ, ବେଦାଳୟକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି; ଜ୍ଞାନଧାରୀ, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଆଧାର, ପ୍ରଣବକୁ ନମସ୍କାର।" "ମୁଁ ପ୍ରଣବକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଯାହା ନିର୍ବାସ, ନିରାକାର, ଚମତ୍କାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହା ମହିମା; ନିର୍ଗୁଣ, ତଥା ସଗୁଣରେ ବନ୍ଧା, ପରମ।