ଏହି କଥାରେ, ଏକ ରାଜା ମହାଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜଗନ୍ନାଥ, ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଦେବତା, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛି, ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ, ହେ ପିତା, ମୁଁ କାହିଁକି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନି? ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତୀବ୍ର ତିରିଷ୍ଣା ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି। ଏହି ଦୁଇଟି କାରଣରୁ ମୁଁ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ପାଉନି, ଏହି ଏକମାତ୍ର ମୋର ଦୁଃଖର କାରଣ। ଏହି କଥାର ତଥ୍ୟ ମୋତେ କୁହ, ଦୟା କରି, ମୋପରି କୃପା ଦେଖାଇବା।" ତେବେ ବାମଦେବ କହିଲେ: “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତ। ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଅନେକ ପୂଜା, ସ୍ନାନ, ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜିଛ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଭୋଗ ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହଁ। ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁମେ ଏହି ପ୍ରକାର ଆଚରଣ କରିଛ। ଏକ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତୁମେ କେବେ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦେଉନାହଁ, ଏବଂ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତୁମେ ନିଜେ ଭୋଗ ଦେଉନାହଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମରେ ଭୋଜନ ଦେଉନାହଁ, ଯେଉଁ ଭୋଜନ ଧରାରେ ଅମୃତ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ବିଶେଷ କରି, ତୁମେ କେବେ ଅନ୍ନଦାନ କରିନାହଁ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶାକ-ସବ୍ଜିର ବିଷୟରେ ଶୁଣ: ତୀତ, ଝାଲ, କଷା, ମିଠା, ଖଟା, ଲୁଣ—ଏବଂ ହିଙ୍ଗାଦି ମସଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶାକ-ସବ୍ଜି ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଭଲଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଏହି ଅନ୍ନ ଔଷଧୀୟ ଶାକ-ସବ୍ଜି ସହିତ ‘ବିଷ୍ଣୁର ଦେବତା ରୂପକୁ’ ଓ ‘ପିତୃଙ୍କ ବିଷ୍ଣୁର ରୂପକୁ’ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଅତିଥିମାନେ ପରେ ସେବକ ଓ ପରିଚାରକମାନେ ଖାଇବେ, ତା’ପରେ ନିଜେ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଅନ୍ନ ଅମୃତ ସମାନ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହି ଦାନକାରୀକୁ କେବେ ଦୁଃଖ ନ ମିଳେ, କେବଳ ସୁଖ ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃ, ଦେବତା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏହାର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଚାଷୀ ଭଲ ଜମିରେ ଚାଷ କରେ, ତେଣୁ ମାନବ ଜୀବନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପୀ ଜମିକୁ ଚାଷ କରିବା ଉଚିତ। ନିଜର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି ହାଲ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଅସ୍ତ୍ର, ବୁଦ୍ଧି ଓ ତପସ୍ୟା ଦୁଇ ଷାଣ୍ଡ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ। ସତ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭବ, ଏବଂ ଏଶ୍ୱର୍ୟ ହେଉଛି ଅଙ୍କୁଶ, ଶୁଭ୍ର ଆତ୍ମା ଏହି ଜମିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ବିଜ ରୋପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେପରି ଚାଷୀ ଜମିର ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରେ, ତେଣୁ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ଶୁଭ ଓ ଧର୍ମମୟ ଉକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଜମିରେ ବର୍ଷା ହେଲେ ଚାଷୀ ସେଥିରେ ବିଜ ବୋଉଥିବାକୁ ଚାହାଏ, ସେପରି ପ୍ରସନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଚାଷୀ ଯେପରି ନିଜ ଚାଷର ଫଳ ଭୋଗ କରେ, ଦାନକାରୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ସେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃ, ଦେବତା ଏହି ଫଳ ଦେଇଥିବା ଜମିର ରୂପ। ମାନବଙ୍କର ଚାଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; କାର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି, ଫଳ ସେପରି। ତୀତ ଥିରୁ କେବେ ମିଠା ଆସେନାହିଁ, ମିଠା ଥିରୁ କେବେ ତୀତ ଆସେନାହିଁ। ଯେପରି ବିଜ, ସେପରି ଫଳ। ଯିଏ ବିଜ ରୋପଣ କରେନାହିଁ, ସେ ଫଳ ଭୋଗ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ପିତୃ ଏହି ଦାନର ଫଳ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ତାହାର ଉପରେ ତୁମକୁ ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃଙ୍କୁ ତୁମେ କେବେ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ବା ପାନୀୟ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଦେଇନାହଁ। ଉତ୍ତମ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଭୋଜନ ଓ ପାନୀୟ ତୁମେ ନିଜେ ଖାଇଛ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଇନାହଁ। ଏମିତି ଅମୃତ ସମାନ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ପୋଷିଛ, ଏହି କାରଣରୁ ଏବେ ତୁମକୁ ଭୋକ ଲାଗିଛି। କର୍ମ ହିଁ ମାନବଙ୍କର ସୁଖ ଦୁଃଖର କାରଣ। ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁରେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପୂର୍ବରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆତ୍ମାମାନେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ମେରିତ ଶେଷ ହେଲେ ପୁଣି ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ। ନଳ, ଭାଗୀରଥ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଯୁଧିଷ୍ଠିର—ଏମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସୁଖ ଦୁଃଖ ମିଳେ, ଏହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଟାଳିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭୋକ ଓ ତିରିଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲ, ଏହା ତୁମର ଅଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ। ଯଦି ଭୋକ ରହିତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିଥିବା ନିଜ ଦେହକୁ ଭୋଗ କର। ଏହି ମହାରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଭୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ। ସୁବାହୁ ପଚାରିଲେ: “ମୋ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଏହି କର୍ମ କେତେ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ? କେବେ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଖିବି? କ’ଣ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ?” ବାମଦେବ କହିଲେ: “ଅନ୍ନ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁଖ ମିଳେ, ଜଳ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ପାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମାନବ ଦାନ ନ କଲେ...