ଏକ ସମୟର କଥା, ପୁଷ୍କସ ନାମକ ଜଣେ ଶିକାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜ କ୍ରୋଧରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ମାରୁଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ମୟୂର ମାନେ ତାଙ୍କ ରୋଷର ଶିକାର ହୁଏ। ସେ ଏକ ବଡ଼ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଜଣେ ଚତୁର, ଚାଳାକ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଏଭଳି ଚରିତ୍ର ନେଇ ସେ ଅନେକ ସମୟ ଯାଉଥିଲେ। ଏକ ରାତିରେ, ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ, ସେ ଜଣେ ଅଧିକ ପାପୀ ଶିକାରୀ ଶ୍ରୀ ଗଛ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି ଜ଼ଉ ମାରିବାକୁ ତୟାରି ହେଉଥିଲେ। ସେ ରାତି ଭରି ଜାଗିଲେ, ଅନ୍ଦା ହେଉନଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଥିଲେ ବି, ସେ ଶ୍ରୀ ଗଛର ଅନେକ ପତ୍ର କଟିଲେ; ସେହି ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗଛ ତଳେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଜାଣି ହେଲେ ବି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏହି ପତ୍ର ଛାଡ଼ିବା ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ହେଲା। ପୁଷ୍କସ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ପାଣି ଧରି ଏକ ମହାସ୍ନାନ କଲେ, ଯଦିଓ ସେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଏହି ଉପବାସ ଓ ଜାଗରଣ ଦ୍ୱାରା, ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ରାତିରେ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଭୂକ୍ଷାତୁର ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, କାରଣ ସେଠାରେ ପୁଷ୍କସ ରହୁଥିଲେ। ସେ ଦିନ ସେ କୌଣସି ବନ୍ଦର, ମୃଗ କିମ୍ବା ମହିଷ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଆସିଥିଲେ। ଦୁଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀ ଯେତେବେଳେ ପୁଷ୍କସଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ନଦୀର ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପରେ, ସେ କହିଲେ, "ଆସ, ଶୀଘ୍ର ଖାଅ; ମୁଁ ଏମାତ୍ର ମାଛ ଓ ମାଂସ ନେଇ ଆସିଛି।" ସେଉଁଠି ଆଉ କହିଲେ, "ମୂର୍ଖ, ଗତକାଲି ମୁଁ ଯେ ମାଂସ ଆଣିଥିଲି, ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ତୁମେ ଖାଇଦେଲୁ, ମୂଢ, ତୁମେ ଘରକୁ ଅବହେଳା କରୁଛ।" ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ତା ସ୍ୱାମୀ ପୁଷ୍କସ, ଉପବାସ ଓ ଜାଗରଣ ଦ୍ୱାରା ଶିବରାତ୍ରି ପାଳନ କରି, ମନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ପବିତ୍ରତା ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରି, ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ କୁକୁର ଆସି ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ମାଂସ ଖାଇଦେଲା। ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଚଣ୍ଡା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେଇ କୁକୁରକୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ପୁଷ୍କସ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ, "ଏଠି ତୁମେ ମାରିବାକୁ ଯିଅନାହିଁ—ଏହା କ’ଣ ଦୋଷ କରିଛି?" ତେବେ ଚଣ୍ଡା କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଆମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଦେଲା; ତୁମେ ଭୁଖା ହେଲେ କ’ଣ ଖାଇବେ?" ପୁଷ୍କସ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "କୁକୁର ଯେ ଖାଇଦେଲା, ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୋର ଭୋକ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ଏହି ନଶ୍ୱର ଦେହ ରଖିବାର କ’ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାଣ ନାହିଁ? ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଚେତନାରେ ଦେହକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଇଁ ଲୋକରୁ ବଞ୍ଚିତ ମୂଢ ପାପୀ। ତେଣୁ ଅଭିମାନ, କାମନା ଓ ଦୁଷ୍ଟତା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସତ୍ୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରି ଦୃଢ଼ ହେଉ।" "ଆଜି ମୁଁ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି, ତୀର ଧାରା ଉପବାସ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା। ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ରଖିବାର ମୋତେ କ’ଣ ଦରକାର?" ଏପରି କହି, ସେ ତାଙ୍କ ତଳୱାର ଉଠାଇ ନିଜକୁ ମାରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏଠିକି, ଶିବଙ୍କ ଦୂତମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ବହୁତ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବିମାନ ଆସିଲା, ଏବଂ ପୁଷ୍କସ ସେଉଁମାନେ ଓ ବିମାନମାନେକୁ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ। ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତେ କିଏ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିଛ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?" ସେମାନେ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଅତି ଦ୍ୟୁତିମାନ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ, ଜଟାଧାରୀ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସର୍ପମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶିବ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦ୍ୟୁତିମାନ ଥିଲେ। ପୁଷ୍କସ ପଚାରିଲେ, "ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ ଦୟାକରି କହିବେ?" ତାହାପରେ, ଶିବଙ୍କ ଦୂତମାନେ କହିଲେ, "ଅତି କ୍ରୂର ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ଆସିଛୁ। ତୁମେ ଓ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ବିମାନରେ ଚଢ଼। ରାତିରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ତୁମେ ଯେ ଅର୍ଚ୍ଚନ କଲ, ତାହାର ଫଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲୁ।" ବୀରଭଦ୍ର କହିଲେ, "ତୁମେ ଅଜାଣି ଶ୍ରୀ ଗଛ ଓ ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦେଖି ଯେ ଅର୍ଚ୍ଚନ କଲ, ତାହା ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲା। ତୁମେ ଶ୍ରୀ ଗଛ ଉପରେ ଯେ ଜାଗିଲେ, ଏହି ଜାଗରଣ ଦ୍ୱାରା ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଉପବାସ ଓ ଜାଗରଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅନ୍ତତଃ ଶିବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଲ।" ଏପରି ଶୁଣି, ପୁଷ୍କସ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ।