କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ, “ପ୍ରିୟ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା କହିବି, ମନ ଦୃଢ଼ କରି ସୁଣ। ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।” ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଦେବଲୋକରେ, ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସଂଳାପ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଠାରେ ଦେବୃଷି ନାରଦ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ହଜାର ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଚମକୁଥିବା ଏହି ହଜାର ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଉଠି ଦେବଭାବରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ ପାଦ୍ୟ ଦେଲେ। ଦେବଭକ୍ତି ଓ ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। ନାରଦଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ଓ ନରମ ଆସନ ଉପରେ ବସାଇ ଦେଲେ। ତା’ପରେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ନମସ୍କାର କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଭଗବାନ, ଆଜି ଆପଣ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଦୟାକରି ଏହି ସମୟରେ ତାହା କୁହନ୍ତୁ।” ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ମହାମୁନି ନାରଦ କହିଲେ, “ପୁରନ୍ଦର, ମୁଁ ପୃଥିବୀରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି। ମୁଁ ପୂଜା ଭାବେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରିଛି, ତୀର୍ଥ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଅନେକ ଦେବତା ଓ ପିତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଛି, ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଦେଖିଛି। ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ତାହା ସବୁ ମୁଁ ଏବେ କହିଛି।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମୁନି, ଆପଣ ଏତେ ସବୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦେଖିଛନ୍ତି, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, କେଉଁ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ? କେଉଁ ତୀର୍ଥ ମଦ୍ୟପାନକାରୀ, ଗୋହତ୍ୟା କରୁଥିବା କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରେ? ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଗୁରୁ ଦ୍ରୋହୀ କିମ୍ବା ନାରୀ ହନନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ମୁକ୍ତି ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିବେ?” ନାରଦ କହିଲେ, “ଦେବେଶ, ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେତେ ତୀର୍ଥ ରହିଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର, ଦିବ୍ୟ, ଏବଂ ପାପ ନାଶକ। କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛି, ମୁଁ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିପାରିବିନାହିଁ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ଭେଦ ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ। ଦୟାକରି ଏହି ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, କେଉଁ ତୀର୍ଥ ମୋକ୍ଷ ଦେଇପାରେ।” ନାରଦଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଭୂମି ଓ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦୈବି ରୂପ ଧାରଣ କରି ସଭାକୁ ଆସିଗଲେ। ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ରତା ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଚମକୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ରୂପ କେତେକ ଜଣ ନାରୀ ଏବଂ କେତେକ ଜଣ ପୁରୁଷ ରୂପରେ ଥିଲେ; ସୁନା ଓ ଚନ୍ଦନ ରୂପରେ ଚମକୁଥିଲେ। କିଛି ମୁକ୍ତା ରଙ୍ଗରେ, କିଛି ଗଳିତ ସୁନା ରଙ୍ଗରେ, କିଛି ଲାଲ ଛାୟାରେ ଚମକୁଥିଲେ। କିଛି ତୀର୍ଥ ଗୋଲାପୀ ଓ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗରେ, କିଛି ଉଦ୍ଭାସ୍ବର ରୂପରେ, କିଛି ମନୋହର ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା, ହାର, ବାହୁଳୀ, ଚନ୍ଦନ ଗନ୍ଧରେ ମୁଦିତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ହାତରେ କଳଶ ଧରି ସଭାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା, ପବିତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ସରସ୍ୱତୀ, ଦେବିକା, ବିମ୍ବିକା, କୁବ୍ଜା, କୁଞ୍ଜଳା, ମଞ୍ଜୁଳା, ଶ୍ରୁତା, ରମ୍ଭା, ଭାନୁମତୀ, ପରା, ସୁଘର୍ଘରା, ଶୋଣା, ସିନ୍ଧୁ-ସୌବୀରା, କାବେରୀ, କପିଳା, କୁମୁଦା, ବେଦନଦୀ, ମହେଶ୍ୱରୀ, କର୍ମାନ୍ବତୀ, ଲୋପା, କୌଶିକୀ, ସୁହଂସି, ହଂସପଦା, ହଂସବେଗା, ମନୋରଥା, ସୁରୁଥା, ସ୍ୱରୁଣା, ବେଣା, ଭଦ୍ର ବେଣା, ସୁପଦ୍ମିନୀ, ନହାଳୀ, ସୁମାରୀ, ପୁଲିନ୍ଦିକା, ହେମା, ମନୋରଥା, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ବେଦ-ସଂକ୍ରମା, ଜ୍ୱାଲା, ହୁତାଶନୀ, ସ୍ୱାହା, କାଳା, କପିଞ୍ଜଳା, ସ୍ୱଧା, ସୁକଳା, ଲିଙ୍ଗା, ଗମ୍ଭୀରା, ଭୀମବାହିନୀ, ଦେବଦ୍ରିଚି, ବୀରବାହା, ଲକ୍ଷହୋମା, ଅଘପାହା, ପରାଶରୀ, ହେମଗର୍ଭା, ସୁଭଦ୍ରା, ବସୁପୁତ୍ରିକା—ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଏବଂ ତୀର୍ଥ ଦେବତା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ସହିତ ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର, ଅର୍ଘଦୀର୍ଘ, ମନୋରଥା, ବାରାଣସୀ—ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ ପାପ ନାଶକ ଏବଂ ଅତି ପବିତ୍ର—ଦ୍ୱାରାବତୀ, ପ୍ରଭାସ, ଅବନ୍ତୀ, ନୈମିଷ, ଚନ୍ଦକା, ମହେଶ୍ୱର, କାଳେଶ୍ୱର, କଳିଞ୍ଜର, ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ର, ମଥୁରା, ମାନବାହକ, ମାୟାକାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ଅଠଷଠି ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଅନେକ କୋଟି ନଦୀ ଯେଉଁମାନେ ଗୋଦାବରୀରେ ମୁଖ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଏଠାକାର ମହାତୀର୍ଥ ଦେବତା ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି ହଜାର ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ତଳକୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସୂତ କହିଲେ, “ତା’ପରେ ସେଇ ମହାତୀର୍ଥମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ‘ଦେବେଶ, ଆପଣ ଆମକୁ କାହିଁକି ଡାକିଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ କୁହନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ।’” ତା’ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଏହି ମହାତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ ଭଳି ମହାପାପ, ଗୋହତ୍ୟା ଭଳି ଅତି ପାପ, ନାରୀ ହନନ ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାପ ନାଶ କରିପାରିବେ? କିଏ ଗୁରୁ ଦ୍ରୋହ, ମଦ୍ୟପାନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି କିମ୍ବା ଗୁରୁ ନିନ୍ଦା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରିପାରିବେ?