ଏକ ସମୟର କଥା, କୌଣସି ମହାପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଜନଙ୍କୁ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା—“ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶୁଧ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶତନାମ ପାଠ କର। ସଦା ଜ୍ଞାନରେ ଭକ୍ତି ରଖ; ଅଶୂନ୍ୟଶୟନ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ପାପକୁ ନାଶ କରେ।” ସେ ଧାର୍ମିକ ପୁରୁଷ ଏହି ଜ୍ଞାନ, ସ୍ତୁତି, ବ୍ରତ ଓ ଧ୍ୟାନକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ, ଯାହା ମହାପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—“ସେ ମହିଳା ଏହି ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏକା ଅରଣ୍ୟରେ ରହିଲେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ନିଜ ଭୋଜନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଭୟଭିତ ହୋଇ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ କଲେ। ଏହିପରି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷ ଆସିବା ସମୟରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାୟା ମହାମୋହକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ତେବେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ବର ଦେବାକୁ ଚାହାଁତି, ସେ ନିଜେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—ସେ ପ୍ରଭୁ ବର୍ଷାମେଘ ଭଳି କଳା, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ମଣି ଭଳି ନୀଳ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ହସ୍ତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ। ସେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ମହିଳା ଭୟଭିତ ହୋଇ, ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି, କମ୍ପିତ ଶରୀରେ, ମାଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ—“ତୁମର ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱିତାରେ ମୁଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ କିଏ ତୁମେ, ଦୟାମୟ? ଦୟାକରି ଆମ ପ୍ରତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ, ଏହା କହ; ମୋତେ କୃପା କରି ସବୁ କିଛି ଖୋଲି କହ। ତୁମର ତେଜ ଓ ଭାବଭଙ୍ଗିରେ ମୁଁ ଜାଣିପାରୁଛି ତୁମେ ଦେବତା, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମର ନାମ ଓ ସ୍ୱରୂପ ଜାଣେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଶଙ୍କର ତୁମେ?—ଏହିପରି କହି, ସେ ମହିଳା ଶିର ନମାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ତାପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—“ତିନି ଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା ଶଂକର ଯେଉଁଠି ଉପାସନା କରାଯାଏ, ସେଠି ମୋର ଉପାସନା ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ; ଏହାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଦେବ ମୋ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଏକତ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ତିନି ରୂପୀ; ଯିଏ ମୋତେ ଉପାସନା କରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ଉପାସନା କରେ। ମୁଁ ହୃଷୀକେଶ, ତୁମପାଖକୁ କୃପାବଶତଃ ଏହି ସ୍ତୁତି, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଆସିଛି। ଏବେ ତୁମେ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ; ଚାହିଁଥିବା ବର ମାଗ।” ସେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନା କହିଲେ—“ଜୟ ହେ ହୃଷୀକେଶ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂରକର୍ତ୍ତା। ମୁଁ ତୁମର ଚରଣଦ୍ୱୟରେ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି, ମୋତେ ଉଠାଅ, ଦେବେଶ। ଯଦି ଆପଣ ବର ଦେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ମୋତେ ତୁମର ଚରଣଦ୍ୱୟରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦିଅ, ମୋତେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ମଳ ପଥ ଦେଖାଇଦିଅ। ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋତେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସେବା ଅବସର ଦିଅ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—“ତଥାସ୍ତୁ, ହେ ମହିଳେ, ତୁମେ ଏବେ ଦୋଷମୁକ୍ତ; ମୋର କୃପାରେ ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଥିରେ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଯାଅ।” ମାଧବଙ୍କ ଏହି ଉକ୍ତି ପରେ, ସେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନା ଦିବ୍ୟତାରେ ଭାସ୍ୱର ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜୋମୟ ହେଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର, ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ହାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଅଗ୍ନି ଓ ବିନାଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ସେ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଘରକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଫେରିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନ କଥାରେ, ଗୁରୁତୀର୍ଥରେ, ଚ୍ୟବନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ଅଷ୍ଟାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—“ତାହାପରେ କୁମ୍ଜଳ ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ଏହିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶବ୍ଦରେ ପଚାରିଲେ—‘ମୋ ପୁଅ, କ’ଣ ନୂତନ ଦେଖିଲୁ, ମୋତେ କହ?’ ସେ ଏପରି କହି ସ୍ଥିର ହେଲେ। ପୁଅ ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, କହିଲେ—‘ମୁଁ ହିମବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଗଲିଥିଲି, ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ତୁମ ପାଇଁ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଭୋଜନ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଗଲିଥିଲି, ସେଠାରେ ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି, ଯାହା କେବେ ଦେଖିନଥିଲି, ଶୁଣିନଥିଲି। ସେଠାରେ ଅନେକ ଋଷିମାନେ, ଅପ୍ସରାମାନେ, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅରଣ୍ୟ, ମହାପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଉଥିବା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେଠାରେ, ପିତା, ମୁଁ ମାନସ ସରୋବର ପାଖରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି—ଅନେକ ହଂସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ହଂସ ଆସିଥିଲା। ଏଭଳି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ; କିଛି ହଂସର କଳା ଠୁଣ୍ଡି ଓ ପା, କିଛି ଧଳା ଶରୀର। କିଛି ନୀଳ, କିଛି ଧଳା। ସେଠାରେ ଚାରି ଜଣ ମହିଳା ଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଚେହେରା, ଭୟଜନକ ରୂପ। ଦାଢ଼ିଆ ଦାନ୍ତ, କ୍ରୂର ମୁହଁ, କେଶ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ସେମାନେ ମାନସ ସରୋବର ଆସିଲେ। କଳା ହଂସମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ନାନ କଲେ ନାହିଁ। ସେ ମହିଳାମାନେ ଭୟଙ୍କର ହସ କଲେ। ଏବେକି, ଏକ ମହାକାୟ ହଂସ ପ୍ରଥମେ ସରୋବର ଛାଡ଼ିଗଲା, ପରେ ଆଉ ତିନି ହଂସ ବାହାରିଗଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଆମକୁ ଅନଦୃଷ୍ଟ କରି, ଆକାଶମାର୍ଗରେ ବିବାଦ କରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଚାଲିଗଲେ।” ଏହିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପାଖ୍ୟାନ ପିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ କହିଲେ।