ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଯୟାତି ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଏକାନ୍ତରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ରତିଙ୍କର କନ୍ୟା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଆପଣ କଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି? ତଥାପି ସାଧାରଣତଃ ସମସ୍ତ ଜନାନୀମାନେ ଚଞ୍ଚଳ ସ୍ୱଭାବର, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ଚଞ୍ଚଳତାରୁ ବିଘ୍ନ କରୁନାହିଁ, ଏବଂ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ପାଖରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁନାହିଁ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନାନୀମାନେ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପଡି, ଅନୁଚିତ କଥା ବା କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା କେବଳ ଦେବତାମାନେ ଓ ଜଗତ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପୁନ୍ୟମୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ। ଯଦି ମୋ ସହିତ ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କର କୌଣସି ଦୋଷ କିମ୍ବା ପାପ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ତେବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରାଇଦେବି। ଆପଣ ଏମିତି ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ସାଧାରଣ ଲୋକ କିମ୍ବା ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କିମ୍ବା ମୋହର ଗଭୀର ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡିଥିବା ଜଣେ। ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ, ଆପଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ମୁଁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ କରିବିନାହିଁ।” ଦେବୀ ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ମୋ ମନର ଚିନ୍ତା ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅପମାନ ଦେଖିଛି, ଯଦି ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି, ମୋ ପ୍ରଜାମାନେ ଦୁଃଖୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ହେଇଯିବେ। ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ ଯମ ତାଙ୍କୁ ରୋଗ ଦେଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବେ। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯିବି।” ଏପରି କହି, ରାଜା ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଦୁଃଖିତ। ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମକୁ ଜାଣ। ମୋ ଆଦେଶରେ ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରିଛ। ଏବେ ତୁମ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମୋତେ ଦେଅ, ଏବଂ ତୁମ ଯୌବନ ନେଇଯାଅ। ଏହି ରାଜ୍ୟ, ଧନ, ସେନା, ଯାନବାହନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିମୟ ପୃଥିବୀ, ଗ୍ରାମ, ଅରଣ୍ୟ, ନଗର ସମେତ ଭୋଗ କର। ପ୍ରଜାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ସଦା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଅ, ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କର। ସଦା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା କରିଥିବା ଦାୟିତ୍ୱ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କର। ସେମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ତେଣୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କର। ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ ଓ ନବମ ଦିନରେ ଧନଗୃହ ଯାଞ୍ଚ କର। ସେନାକୁ ସଦା ଦାନ, ଧନ, ଭୋଜନ ଦିଅ, ଦେବାରେ ଏବଂ ଦାନରେ ସଦା ଅଗ୍ରଗାମୀ ହେଅ। ମନ୍ତ୍ରରେ ନିୟମିତ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ରୁହ, ଆତ୍ମସଂଯମ ରଖ, ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ଚଳ, ଶିକାର କୁ କେବେଁ ଯିଅନାହିଁ। ଜନାନୀ, ଧନଗୃହ, ବଡ଼ ସେନାରେ ଭରସା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ କଳା ଓ ଶିଳ୍ପ ଶିଖ। ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ପୂଜା କର, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେଅ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଃଖ ଅଛି, ତାହାକୁ ଦୂର କର। ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ଦିଅ, ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେୟସ୍ କୁ ନିଶ୍ଚିତ କର। ନିଜ ବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜନାନୀମାନେ ଉପରେ ମନ ଦିଅନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଉପରେ ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା କରିବାରୁ ସଦା ବାଞ୍ଚି, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଅନୁସରଣ କର। ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ସଦା ଚିନ୍ତନ କର, ଶସ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସରେ ଭକ୍ତି ରଖ। ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରୁହ, ନିଜ ଶୟ୍ୟାରେ ଭକ୍ତି ରଖ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଏବଂ ତାହାର ଅଭ୍ୟାସ କର।" ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ରାଜା ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର ପୁଅଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ। ଏବଂ ନିଜ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇ, ଯୟାତି ତାଙ୍କର ଯୌବନ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶେଷରେ, ଯୟାତି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଡାକି ସନ୍ତୋଷରେ କହିଲେ, “ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ, ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ରୁଦ୍ରଲୋକ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ଓ ଜୀବଙ୍କୁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଥିବା ବିଷ୍ଣୁଲୋକ—ମୁଁ ସେଠାକୁ ଏହି ଦେବୀ ସହିତ ଯାଉଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର—ସମସ୍ତେ ମୋ ପ୍ରଜା। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଗୃହରେ ଶୁଭ ଓ ସୁଖରେ ବସିବା; ଏଠାରେ ପୁରୁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଜଗତର ରାଜା କରିଛି, ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍।" ତେଣୁ ପ୍ରଜାମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ଶୁଣିଛୁ, ଏପରି ଧର୍ମ ପୂର୍ବେ କେହି ଦେଖିନଥିଲେ। ଆମେ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଦେଖିଛୁ, ଯାହା ସୋମବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ନହୁଷଙ୍କ ପରିବାରରେ ଏହି ଦଶଗୁଣ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଏହି ବଂଶରେ ହସ୍ତ, ପାଦ, ମୁଁହ ସମେତ ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ଓ ଜ୍ଞାନ ବିକାଶ ପାଇଛି, ଅସଂଖ୍ୟ ପୁଣ୍ୟର ଭଣ୍ଡାର ଅଛି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଏହି ମହାରାଜା ଗୁଣର ଖାନ, ସତ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍; ସତ୍ୟଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି।” ଏହିପରି ଯୟାତିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ତ୍ୟାଗ, ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦାନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଯାତ୍ରା ଏହି ପବିତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନର ବିବରଣୀ ସହିତ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ।