ଓଉମା, ଶିବ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ରୋଗ ରୁପରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଏହି ରୋଗର ଚଉଉଁଠି ପ୍ରକାର ବିବରଣା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କରିଛି। ଏହି ରୋଗ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ମେନ୍ତି ଶୋଭାବତୀ, ଏଠାରେ ମୋର ଲିଙ୍ଗ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିନାହିଁ, ହେ ପାହାଡ଼ ପୁତ୍ରୀ। ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏକ ସମୟରେ, ମହାତପସ୍ବୀ, ସୂର୍ୟବଂଶୀ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ। ସେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ସାଧନା ଏବଂ ମାସିକ ଉପବାସ ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରାଜା ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ତାପରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦର୍ଶନ ଦେଲି, ହେ ଶୋଭାବତୀ, ଏକ ଭଲ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାପାଇଁ। ମୁଁ କହିଲି—‘ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ, ଏହି ମହାବାକ୍ୟ ଶୁଣ, ହେ ରାଜା: ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ସେ ସବୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମୁଁ ଦେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।’ ରାଜା ମୋତେ କହିଲେ—‘ହେ ଦେବତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ, ତେବେ ସବୁବେଳେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଅ, ହେ ଦେବ।’ ସେ କହିଲେ—‘ମୋର ନାମରେ, ହେ ଦେବତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀରେ ଭଗବାନ ଜନ୍ମ ନେଉ।’ ଏହି ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲି, ହେ ନିର୍ମଳା। ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ବାସ କରିଥିଲି; ଯଦି କେହି ଏଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଉପବାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଚାହିଁଥିବା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ, ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନେ ଆସି ରୁଦ୍ର ଜପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ବିଶେଷ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶୁଣାଅ—ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ଧନ ରେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରେ ଶିବ କହିଲେ—“କମ୍ବୁତୀର୍ଥରେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ଏହି ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଠାରେ, ପୂର୍ବରୁ ରାଜର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାରେ, ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ଶୋଭାବତୀ। ସେ ବାୟୁପାନ କରି, ଉପବାସ ରେ ରହି, ସଦା ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏହି ତପସ୍ୟାରେ, ସେ ଚାହିଁଥିବା ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ଏଠାରେ, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କମ୍ବୁତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଥାଏ, ସେ ସଦା ସନ୍ତାନ ପାଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ଶୋଭାବତୀ। ଏହିପରେ, କମ୍ବୁତୀର୍ଥର ମହିମା ଏଭଳି। ତାପରେ କପୀଶ୍ୱର ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ରକ୍ତସିଂହ ନିକଟରେ ଅଛି ଓ ବଡ଼ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ। ପୂର୍ବରୁ, ରାମ ଓ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପୁଲ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ବନରାଜି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼କୁ ନେଇ ଆସିଥିଲେ। କପୀଶ୍ୱରାଦିତ୍ୟ ନାମରେ ଏଠାରେ ଉତ୍କଟ ତୀର୍ଥ ତିଆରି କରିଥିଲେ; ଏଠାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, କପୀଶ୍ୱରାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏଠାରେ ଚୈତ୍ର ମାସର ଅଷ୍ଟମୀ ତାରିଖରେ ବିଶେଷ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ, ହନୁମାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନରାଜି ତିନି ଦିନ ଧରି ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ; କପୀତୀର୍ଥର ଏହି ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଏଠାରେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି କପୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ, ସେ ସୁନ୍ଦର ହୋଇ ଅନେକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ, କିମ୍ବା ପୁତ୍ର ଆଶା କରେ, ସେ ସବୁ କପୀତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ପାଏ। ଏଭଳି, ପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡ ଅଂଶରେ, ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଲୋଚନାରେ, ‘କପୀତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ’ ଅଧ୍ୟାୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ତାପରେ ଶିବ କହିଲେ—“ହେ ଦେବୀ, ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମବଲ୍ଲୀ ନାମକ ମହାତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ସ୍ୱଭାବକୁ ଶୁଣ। ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମବତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମବଲ୍ଲୀ ନଦୀର ଜଳ ମିଶିଥାଏ, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପ୍ରୟାଗ ସମାନ ମାନାଯାଏ। ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଲେ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ମିଳେ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅନୁସାରେ। ବ୍ରହ୍ମବଲ୍ଲୀରେ, ଗୟାରେ କରାଯାଉଥିବା କ୍ରିୟା ସମାନ ଫଳ ମିଳେ; ଜାଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରିଲେ, ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗାଁ, ଜମି, ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ—ଏହି ଦାନ ବ୍ରହ୍ମବଲ୍ଲୀରେ ଦିଲେ, ଏହା ବଡ଼ ଫଳ ଦେଉଥାଏ। ଏଠାରେ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମର ଧ୍ୟାନ କରି, ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ପୁଷ୍କର, ଗଙ୍ଗା, ଓ ଅମରକଣ୍ଟକ ମାଇଦାନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମବଲ୍ଲୀରେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଦାନ ଦିଲେ, ଏଠାରେ ସେଉଁଠି ସମାନ ଫଳ ମିଳେ, ହେ ଦେବୀ; ସେମାନେ ଦେବତା ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁଳସୀ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି; ଦିବ୍ୟ, ଆନନ୍ଦମୟ, ଏବଂ ନିତ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିଭଳି ବ୍ରହ୍ମବଲ୍ଲୀ ତୀର୍ଥର ମହିମା। ତାପରେ ଖଣ୍ଡତୀର୍ଥରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃଷତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଗୋଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଗାଁଠିଆ ଗାଁମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଖଣ୍ଡତୀର୍ଥର ଧର୍ମରେ, ଏହି ଗାଁମାନେ, ଯେଉଁଠି ଶାପରେ ପଡ଼ି ତାଙ୍କ ଲୋକରୁ ଖସିଯାଇଥିଲେ, ପୁନଃ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବା ଅଧିକାର ମିଳିଥିଲା; ଏହି ନାମ ଖଣ୍ଡତୀର୍ଥ ହେବାର କାରଣ। ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ପୂର୍ବକାଳରେ ଗାଁମାନେ କେଉଁ ଶାପରେ ପଡ଼ିଥିଲେ? କିପରି ତାଙ୍କ ଲୋକରୁ ଖସି ଗଲେ, ଏବଂ କିପରି ଧର୍ମରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲେ?” ଶିବ କହିଲେ—“ଗୋଲୋକରେ ତାଙ୍କ ମାନେ ସହ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ, ଏକ ବୃଷ ମଳ ଓ ପେଶାବ ଛାଡ଼ି, ହରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିଥିଲା।