ପୃଥିବୀ ଯେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତେ ଦିନ ତା’ର ଆଲୋକ ଦେଉଛି, ସେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୂଜା, ସ୍ତୁତି ଓ ନାମସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ଧର୍ମିକ ଓ ତପସ୍ୱୀ ହେଲେ; ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତେ ବୈଷ୍ଣବ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ରୋଗ, ଦୋଷ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; କୌଣସି ରୋଗ ରହିଲା ନାହିଁ। ସେ ସମୟରେ, ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦିବ୍ୟ ଜନ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରେ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକେ ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଘରର ଦ୍ୱାରରେ ସଦା— ମଙ୍ଗଳମୟ କାମଧେନୁ ବୃକ୍ଷ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ମିଳୁଥିଲା; ଇଚ୍ଛାମୃଗଦୟା କୌ, ଏବଂ ରତ୍ନମାଣି ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଘରେ ମଙ୍ଗଳମୟ ବସ୍ତୁ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂରଣୀ ସମ୍ପଦ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ମାନବ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମାଚରଣ କରୁଥିଲେ, ଦାନ ଦେଉଥିଲେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ; ସେଠାରେ କୌଣସି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଥିଲା ନାହିଁ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଯୟାତି ଶାସନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ମାନବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଘର ଦିବ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉଥିଲା। ଘରଗୁଡିକ ପବିତ୍ର ଧଳା ପତାକା, ଶଂଖ ଚିହ୍ନ, ଗଦା ଓ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ଘର ଦେବମନ୍ଦିର ସମାନ ଚମକୁଥିଲା; ଦେଖିଲେ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିଲା। ଘରର ଦ୍ୱାର, ମଙ୍ଗଳ ସ୍ଥାନରେ ଦିବ୍ୟ ବନ ଓ ଶୋଭାମୟ ହରିତ ଲନ୍ ଥିଲା। ଏବଂ, ତାହାଁରେ କେଶବଙ୍କ ଦେବାଳୟ ଥିଲା, ତୁଳସୀ ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଘର ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ବୈଷ୍ଣବ ଭାବ ଓ ମହାମଙ୍ଗଳ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା; ପୃଥିବୀରେ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଭିତରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା। ଏଠାରେ ଦୋଷ ଓ ପାପ ନାଶକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ଦ୍ୱାର ଓ ଦେଉଳ ଦିଏଁ ଶଂଖ, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଓ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ ଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଶୀଳ ମହିଳାମାନେ ଅଙ୍କିଥିଲେ, ସୁନା ମୂଳ୍ୟର ସଙ୍ଗୀତ ଓ ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ ଲୟିତ ହୋଇ। ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ କେଶବଙ୍କ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ମୁରାରି, କେଶବ, ଜୟୀ ମାଧବଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ; ଅନ୍ୟେ ଶ୍ରୀନୃସିଂହ, କମଳନୟନ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାଥଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରି, ରାମଙ୍କୁ ପାଠ ଦେଇ, ଦଣ୍ଡ ନେଇ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଏହି ଉତ୍ତମ ବୈଷ୍ଣବମାନେ। ଏହିପରି ହେଉଛି ଭୂମିଖଣ୍ଡର ପଦ୍ମପୁରାଣର ମହାତ୍ମ୍ୟରେ ବେଣା କଥା, ପବିତ୍ର ପିତା-ମାତା ତୀର୍ଥ ଓ ଯୟାତି ଉପାଖ୍ୟାନର ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ସୁକର୍ମା କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁ, କୃଷ୍ଣ, ହରି, ରାମ, ମୁକୁନ୍ଦ, ମଧୁସୂଦନ, ନାରାୟଣ, ବିଷ୍ଣୁର ରୂପ, ନୃସିଂହ, ସେ ଅଚ୍ୟୁତ— କେଶବ, ପଦ୍ମନାଭ, ବାସୁଦେବ, ବାମନ, ବରାହ, କୂର୍ମ, ମତ୍ସ୍ୟ, ହୃଷୀକେଶ, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ— ବିଶ୍ୱନାଥ, ବିଶ୍ୱରୂପ, ଅନନ୍ତ, ନିର୍ମଳ, ପବିତ୍ର, ପୁରୁଷ, କମଳନୟନ, ଶ୍ରୀଧର, ଶ୍ରୀନିବାସ— ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ମାଧବ, ମୋକ୍ଷଦାତା, ପ୍ରଭୁ—ଏହି ସମସ୍ତ ନାମ ସେମାନେ ସଦା ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ—ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, କୁମାରୀ, ନାରୀମାନେ—ଘରକାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ବସି, ଶୁଇ, ଯାତ୍ରା କରି, ଧ୍ୟାନ କରି, କିମ୍ବା କଥା ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ସଦା ମାଧବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ; ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ। ଦିନ ଓ ରାତି, ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କ ମଧୁର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକେ ପୃଥିବୀରେ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ; ଦେବାଳୟ ଶିଖର ଓ ଦେବସ୍ଥାନରେ— ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭିତି ଭଳି ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଚମକୁଥିଲା; ବୈକୁଠର ଦୀପ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ରାଜା ଓ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକର ସମତା ପୃଥିବୀରେ ଆଣାଯାଇଥିଲା। ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୈଷ୍ଣବ ଯୟାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ଲୋକର ଅବସ୍ଥା ପୃଥିବୀରେ ଏକାତ୍ମ ହେଲା। ବିଷ୍ଣୁ ଓ ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା; ବୈକୁଠରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁଁ ହେଉଥିଲା। ଏଠି ଓ ସେଠି, ଦୁଇଁ ଲୋକର ଅବସ୍ଥା ଏକାକାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କୌଣସି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ରୋଗ କିମ୍ବା ଭୟ ଥିଲା ନାହିଁ; ଲୋକେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ଦାନ ଓ ଭୋଗର ଶକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ବଢ଼ିଗଲା। ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ରର ସୁଖ ଓ ପୁଣ୍ୟ ସହଜରେ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀରେ ଏ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପା ଓ ଉପଦେଶରେ, ସମସ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ସଦା ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ସେହି ରାଜା ପୃଥିବୀରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଦୀପ୍ତି ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରେମରେ ପ୍ରବଳ ଏହି ଅବସ୍ଥା ପଚିଶ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଲା।