ଏକ ସମୟର କଥା, ପ୍ରଭୁଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ଜୟା ଦେବୀଙ୍କୁ ଶାପ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯିଏ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଏହାର କାରଣ ଥିଲା—ଯେଉଁଠି ଆସକ୍ତି ଓ କ୍ରୋଧ ରହିଥାଏ, ସେଠି ସେହି ପ୍ରକାରର ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଦୁଃଖ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଥାଏ; ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ଓ ଯେଉଁମାନେ ହବି ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କିଛି ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୋଷର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହେଉଛି—ନାରୀ ହନ୍ତା, କାମାସକ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥଚାଳନ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁର ଦହନ, ଓ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞର ଧ୍ୱଂସ। ଏହା ସହିତ, ଶୁକ୍ରରୁ ସ୍କନ୍ଦର ଜନ୍ମ ଓ ଅନେକ ଲୀଳା କାର୍ଯ୍ୟ—ଏହିପରି ଦୋଷ କାମ ଆଦି ତିନି ମହାଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରୂପ ପରମେଶ୍ୱର, ମୋକ୍ଷଦାତା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଏକାପରି ଅନ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ସଂସାର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ବୋଲି ଜାଣି, ଉତ୍ତମ ବୈରାଗ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ବୈରାଗ୍ୟ ରୁ ଅସଙ୍ଗତା ଆସେ, ଓ ଅସଙ୍ଗତା ରୁ ଜ୍ଞାନ ଉପଜେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ; ଏବେ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆତ୍ମା ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ବସି ସୁଖୀ ହୁଏ। ଏହିପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସର୍ବଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ 'ମୁକ୍ତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏପରି ସମସ୍ତ କଥା ମାତଳି କହିଦେଲେ, ଯେପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ବିଚାର ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ; ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଆମେ ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ହେବ। ଏହି ସମୟରେ, ଯୟାତି କହିଲେ: "ମୋର ଭାଗ୍ୟର ଫଳରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାଇଛି; ଶକ୍ରଙ୍କ ରଥୀ ମାତଳିଙ୍କ ସହିତ ଏହି ସାକ୍ଷାତକାର ମୋ ପାଇଁ ଅପୂର୍ବ ଶ୍ରେୟସ୍।" ଯୟାତି ପଚାରିଲେ: "ମାତଳି, ମାନବ ଲୋକରେ ଲୋକମାନେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ କ’ଣ, ଏହିବେ କହ।" ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ମାତଳି କହିଲେ: "ଶୁଣ, ମୁଁ ପାପୀୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଏହା ଶୁଣିଲେ, ଏହି ସଂସାରରେ ମହାଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହୁଏ।" "ଯେଉଁମାନେ ବେଦକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ଅବମାନନା କରନ୍ତି, ଏହି ମହାପାପ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଅତି ଧର୍ମିକକୁ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପାପ କରନ୍ତି, ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।" "ନିଜ ବଂଶର ଆଚାର ପ୍ରଥା ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ଏହା କୌଳିକ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଭୟଙ୍କର ପାପ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମାଆ, ବାପା, ବୋନ, କିମ୍ବା ପିତୃସଂବନ୍ଧିଆ ମାସୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାପୀ।" "ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ, ନିଜ ପୁଅ ଜମାଇ କିମ୍ବା ଝିଅ ପୁଅକୁ ଛାଡ଼ି, ପାଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, କି ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ମାମାଘର ଝିଅକୁ ଛାଡ଼ି, ଆସକ୍ତି, କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଭୟରେ ଅନ୍ୟକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ ନ କରନ୍ତି; ଏହି ପାପ ପିତୃହତ୍ୟା ସମାନ।" "ଏହିପରି, ଦାନ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକକୁ ଦେବା ସ୍ଥାନରେ କେବଳ କିଛିକୁ ଦେଲେ, କିମ୍ବା କେବଳ ଗୋଟିଏକୁ ଦେଲେ, ଏହା ଭୟଙ୍କର ପାପ; ଦାନର ଫଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯଜମାନଙ୍କ ଘରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ଦାନ ନ ଦେଇ ଅନ୍ୟଠାରେ ଦେଲେ, ଏହା ସତ୍ୟ ଦାନ ନୁହେଁ।" "ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଗୁଣବାନ, ସେମାନେ ଉପରେ ବହୁତ ଦାନ ଓ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସଦା ଗୁଣବାନ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମହାଦାନ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।" "ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେମାନେ ଉପରେ ମହତ୍ ସମ୍ମାନ ଦିଅ; ଯଦି ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟକୁ ଦାନ ଦିଅ, ଏହି ଦାନ ଓ ଭୋଜନ ଫଳହୀନ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ଯେଉଁଠି ଥିବେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୱାନ ଯେଉଁହେଉନ୍।" "ଏହାର ଫଳ ହେଉଛି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ; କିଏ ପାଇଁ ଏହା କରିପାରିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବ। ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସନ୍ତି, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।" "ପାନ ଓ ଦାନ ଦେଇ ପିତୃପୂଜା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପରେ ଦାନ ଓ ଉପହାର ସଦା ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତ୍ତା ଦାନ ନାହିଁ ଦେଉଛନ୍ତି, ଏହା ଗୋହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ମହାପାପ ସମାନ; ତେଣୁ, ରାଜନ୍, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।" "ଦାରିଦ୍ର୍ୟର କାରଣରୁ କେବଳ ଗୋଟିଏକୁ ମାନ୍ୟ କରିପାରିବେ; ଅନ୍ୟଥା ଅନୁଚିତ କିଛି ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ଏହିପରି, ଅମାବାସ୍ୟା, କ୍ଷୟ ଓ ପରପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟାଦି ସମୟରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ତିନି ବର୍ଗ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।" "ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ରାଜନ୍, ଅଧ୍ଵର୍ୟୁ ଆଦି ଯଥାଯଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ; ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦାନ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଦରକାର।" "ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବଂଶ ଅଜ୍ଞାତ, ସେମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବେ; ଯଦି ବଂଶ, ପରିବାର ଓ ତିନି ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣାଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କ ଆଚରଣ ଦେଖି ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ଅଜ୍ଞାନୀ କିନ୍ତୁ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ; ଅଜ୍ଞାତ କିନ୍ତୁ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ। ତେଣୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ଅଗ୍ରଜ ରାଜନ୍, ଅପରିଚିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆତିଥ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ଅନ୍ୟଥା କଲେ, ସେ ପାପୀ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯାଏ। ତେଣୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନ ଦେବା ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଦରକାର।